Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMusgrave ve Rostow Gelişme Aşamaları Yaklaşımı

Bir makroekonomi sempozyumunda, X ülkesinin son yirmi yıllık kamu maliyesi verileri sunulmuştur. Sunumda şu tespitlere yer verilmiştir: 'Geçmiş on yıllarda bütçede en büyük payı alan karayolu, baraj ve enerji santrali gibi fiziksel altyapı projelerinin payı günümüzde marjinal seviyelere inmiştir. Bunun yerine bütçenin asıl ağırlığını; yaşlılık aylıkları, yoksullukla mücadele destekleri, işsizlik ödenekleri ve evrensel sağlık sigortası fonlamaları oluşturmaktadır.'

Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı dikkate alındığında, X ülkesinin mali yapısıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Harcamalardaki bu kayma, savaş veya doğal afet gibi sarsıntılı dönemlerde yükselen vergi toleransının yeni harcama alanları yarattığını belirten Sıçrama Tezi'nin bir kanıtıdır.
  2. B
    Ülke orta gelişme (geçiş) evresindedir ve bütçedeki bu eğilim, sanayileşmenin yol açtığı çevresel kirlilik gibi negatif dışsallıkları giderme çabasıyla açıklanır.
  3. Ülke olgunluk evresine ulaşmıştır ve kamu harcamalarının niteliğindeki bu değişimin temel nedeni, gelir düzeyi yükselen toplumun sosyal refah ve transfer ödemelerine yönelik talebinin artmasıdır.Cevap
  4. D
    Söz konusu harcamalar devletin üretim kapasitesini doğrudan artıran yatırım harcamaları statüsünde olduğundan, ülke kalkınmanın başlangıç evresinde bulunmaktadır.
  5. E
    Bu yapısal değişim, ekonomik gelişimle birlikte devlet faaliyetlerinin organik ve aralıksız bir biçimde büyüyeceğini savunan Wagner'in Sürekli Artış Kanunu'na dayanmaktadır.

Cevap

X ülkesinin bütçesinde sosyal refah ve transfer ödemelerinin ağırlık kazanması, Musgrave ve Rostow modeline göre ülkenin 'olgunluk evresi'nde olduğunu göstermektedir.
Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları Yaklaşımı'na göre, kamu harcamalarının seyri üç aşamada incelenir. Erken kalkınma evresinde devlet, altyapı (sosyal sabit sermaye) yatırımlarına ağırlık verir. Orta gelişme evresinde piyasa başarısızlıklarını ve dışsallıkları telafi eden yatırımlar ile eğitime yönelik beşeri sermaye ön plana çıkar. Olgunluk evresinde ise, toplumun genel gelir düzeyi yükseldiği için yaşlılık aylığı, sağlık ve yoksulluk yardımları gibi sosyal refah ve transfer harcamalarının bütçedeki payı belirgin şekilde artar. Senaryoda açıklanan fiziksel altyapıdan sosyal transferlere doğru yaşanan bütçe kayması, tam olarak bu üçüncü evreyi (olgunluk evresini) tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki güncel kamu harcaması türünü ve bütçe içindeki baskın payını analiz etmek.
Fiziksel altyapı projelerinin payı azalmış; yaşlılık, yoksulluk ve sağlık gibi alanlara yapılan harcamalar bütçenin asıl ağırlığını oluşturmuştur.
Harcama kompozisyonunu belirlemek, devletin ekonomik büyümedeki mevcut rolünü ve teorinin hangi aşamasına denk geldiğini bulmanın ilk adımıdır.
2
Belirlenen ağırlıklı harcama türünü Musgrave ve Rostow'un Gelişme Aşamaları ile eşleştirmek.
Sosyal refah ve transfer ödemelerindeki artış, teorinin üçüncü aşaması olan 'olgunluk evresi'nin (yüksek kitle tüketimi) temel karakteristiğidir.
Teoriye göre erken evrede sosyal sabit sermaye (altyapı), orta evrede dışsallıklar ve beşeri sermaye, olgunluk evresinde ise refah devleti gereği transfer harcamaları öne çıkar.
3
Seçenekleri bu spesifik teori bağlamında değerlendirmek.
Söz konusu durum, diğer şıklarda belirtilen erken/orta evre yanılgıları veya Wagner/Peacock-Wiseman gibi farklı teorik iddialarla uyuşmamaktadır.
Soru açıkça bir aşama/evre modellemesi üzerinden cevap beklediği için, yalnızca doğru aşamayı ve harcama niteliğini (olgunluk evresi - transfer harcamaları) belirten seçenek doğrudur.

Anahtar Kavram

Olgunluk Evresi ve Sosyal Transferler
Bu soruyu puanla

Konular

Musgrave ve Rostow Gelişme Aşamaları Yaklaşımı

Bu konudan daha fazla soru