Examkin

Soru

Zorluk: ZorBorcun Reddi (Repudiasyon)

X ülkesinde yaşanan köklü bir rejim değişikliği sonrasında iktidara gelen yeni hükümet, devrilen önceki yönetimin uluslararası piyasalardan sağladığı dış borçları tanımadığını ilan etmiştir. Yeni hükümet, bu borçların halkın menfaatlerine aykırı olarak kullanıldığı gerekçesiyle uluslararası hukuktaki 'iğrenç borç' (odious debt) doktrinine atıfta bulunmuş ve söz konusu borçlara ait anapara ile faiz yükümlülüklerini kesin olarak yerine getirmeyeceğini kreditörlere tek taraflı bir kararla bildirmiştir.

Maliye teorisine göre, bu senaryoda X ülkesinin başvurduğu kamu borçlarını sona erdirme yöntemi ve bu yöntemin niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Uygulanan yöntem borcun reddi (repudiasyon) olup, devletin ödeme aczinden ziyade borcun meşruiyetini tanımama iradesine dayanır ve borç ilişkisini tek taraflı olarak tamamen ortadan kaldırır.Cevap
  2. B
    Devlet, egemenlik gücüne dayanarak dış borç ödemelerini tek taraflı bir kararla askıya aldığı için bu işlem maliye literatüründe moratoryum ilanı olarak sınıflandırılır.
  3. C
    Borçların geri ödenmeme kararıyla fiilen vadesiz ve süresiz hale getirilmesi söz konusu olduğundan, bu durum kamu borç yönetiminde zorunlu tahkim (konsolidasyon) niteliği taşır.
  4. D
    Borcun anapara ve faiz ödemelerinin tamamen durdurulması, bu borçların tasfiyesi amacıyla özel bütçeli bir amortisman sandığı kurulmasını gerektiren hukuki bir ön şarttır.
  5. E
    Dış borç yükümlülüklerinin fiili olarak yerine getirilmemesi, yüksek enflasyon yoluyla borcun reel değerini sıfırlamayı amaçlayan zımni (gizli) itfa uygulamasının dış piyasalardaki yansımasıdır.

Cevap

Uygulanan yöntem borcun reddi (repudiasyon) olup, devletin ödeme aczinden ziyade borcun meşruiyetini tanımama iradesine dayanır ve borç ilişkisini tek taraflı olarak tamamen ortadan kaldırır.
Senaryoda tanımlanan durum, devletin rejim değişikliği gibi olağanüstü siyasi nedenlerle borçların meşruiyetini (iğrenç borç doktrini) reddederek ödemeleri kesin olarak iptal etmesidir. Maliye ilminde bu işlem 'borcun reddi (repudiasyon)' olarak adlandırılır. Borcun reddi, moratoryumda olduğu gibi bir ödeme aczi (likidite sıkıntısı) durumundan ziyade, egemenlik gücüne dayanan siyasi ve hukuki bir kararla borç ilişkisinin tek taraflı olarak tamamen yok sayılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel problemi analiz etme
Devletin borçlarını ödememe kararının geçici bir erteleme değil, siyasi bir gerekçeyle ('iğrenç borç' doktrini) borcu kesin olarak tanımama ve yerine getirmeme beyanı olduğu tespit edilir.
Geçici erteleme ile kesin iptal arasındaki farkın belirlenmesi, doğru mali yöntemin adını koymak için şarttır.
2
Kavramsal ayrımı yapma
Mali sıkıntı nedeniyle geçici ertelemenin 'moratoryum', siyasi ve hukuki gerekçelerle kesin iptalin ise 'borcun reddi (repudiasyon)' olduğu hatırlanır.
Seçeneklerdeki moratoryum çeldiricisinden sıyrılmak ve doğru nitelendirmeyi yapmak için bu ayrım gereklidir.
3
Doğru seçeneği belirleme
İşlemin ödeme aczinden ziyade meşruiyetin tanınmamasından kaynaklanan bir repudiasyon işlemi olduğunu belirten seçeneğin doğru olduğu sonucuna varılır.
Sorunun kökünde istenen kesin hukuki ve mali değerlendirme yapılmış olur.

Anahtar Kavram

Borcun Reddi (Repudiasyon) ve Moratoryum Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Borcun Reddi (Repudiasyon)

Bu konudan daha fazla soru