Soru

Zorluk: OrtaVergi Mükellefi ve Vergi Sorumlusu

Bay (K), maliki olduğu iş yerini Bay (L)'ye kiralamıştır. Taraflar kira sözleşmesine 'İş yerinden elde edilen kira geliri nedeniyle Bay (K) adına tahakkuk edecek gelir vergisinden kiracı Bay (L) sorumludur ve vergiyi Bay (L) ödeyecektir.' şeklinde bir madde eklemişlerdir. Vergi idaresi tarafından yapılan denetimde, söz konusu verginin ödenmediği tespit edilmiş ve Bay (K) adına tarhiyat yapılmıştır. Bay (K), aralarındaki sözleşme hükmünü ileri sürerek tarhiyata itiraz etmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre, bu hukuki uyuşmazlığın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vergi kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça mükellefiyete ilişkin özel sözleşmeler vergi dairesini bağlamayacağı için itiraz reddedilir.Cevap
  2. B
    Bay (L) vergi borcunu üstlendiği için kanuni vergi sorumlusu statüsü kazanmıştır ve tarhiyat Bay (L) adına yapılmalıdır.
  3. C
    Taraflar arasındaki irade beyanı esas olduğu için Bay (K) şekli mükellefiyetten kurtulmuş sayılır ve itiraz kabul edilir.
  4. D
    Sözleşme serbestisi ilkesi gereği vergi dairesi borcu Bay (L)'den tahsil etmelidir; aksi durum anayasal haklara aykırıdır.
  5. E
    Bay (K) ve Bay (L) bu vergi borcundan dolayı müteselsil sorumlu hale geldikleri için vergi dairesi borcun tamamını Bay (K)'den isteyemez.

Cevap

Vergi kanunlarında aksine bir hüküm bulunmadıkça mükellefiyete ilişkin özel sözleşmeler vergi dairesini bağlamayacağı için itiraz reddedilir.
Vergi Usul Kanunu'nun 8. maddesinin 4. fıkrası uyarınca, mükellefiyet ve vergi sorumluluğu statüleri kamu düzenine ilişkindir ve kanunla belirlenir. Bu nedenle, bireylerin kendi aralarında yaptıkları ve vergi borcunun kimin tarafından ödeneceğine dair 'özel sözleşme' hükümleri vergi dairesini bağlamaz. İdare, kanunla belirlenen mükellefe (mülk sahibi) gitmek zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanuni mükellefin tespit edilmesi
Gelir Vergisi Kanunu'na göre kira gelirinin (gayrimenkul sermaye iradı) mükellefi mülk sahibidir (Bay K).
Vergi borcunu ödemekle yükümlü olan gerçek veya tüzel kişiyi belirlemek.
2
Özel sözleşme hükmünün Vergi Usul Kanunu (VUK) açısından değerlendirilmesi
VUK Madde 8/4 uyarınca özel sözleşmeler vergi dairesini bağlamaz.
Vergi hukukunun kamu hukuku karakteri gereği kanuni düzenlemelerin üstünlüğünü kontrol etmek.
3
İtirazın sonucunun belirlenmesi
İtiraz reddedilir; tarhiyatın muhatabı Bay (K) olmaya devam eder.
Vergi dairesinin hukuken sadece kanuni mükellefi tanıyacağı sonucuna ulaşmak.

Anahtar Kavram

Vergi Mükellefiyeti ve Sorumluluğunda Özel Sözleşmelerin Geçersizliği

Daha Fazla Pratik

VUK Madde 8 çerçevesinde tüzel kişilerin mükellefiyet statüsünü ve vergi sorumluluğunun 'başkasına ait borcu ödeme' niteliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla