Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEnflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve istikrarsız biçimde yükseldiği bir konjonktürde, ekonomi yönetimi enflasyonist baskıları kırmak amacıyla iradi (ihtiyari) maliye politikası araçlarını devreye sokma kararı almıştır. Üstlenilen yeni mali programda, kamu maliyesi dengelerinin sarsılmaması için bütçe açığı veya fazlası yaratılmayacağı özellikle vurgulanmıştır.

Buna göre, Haavelmo'nun denk bütçe çarpanı mekanizması ve harcama kısıntısı hiyerarşisi kuralları birlikte değerlendirildiğinde; toplam talebi aşağı çekmek için izlenmesi gereken politika seti ve kesintiye ilk başlanacak harcama kalemi eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kamu harcamaları ve vergilerin eşit miktarda artırılması / Altyapı ve sabit sermaye yatırımları
  2. B
    İradi politika yerine otomatik istikrar sağlayıcıların beklenmesi / İşsizlik sigortası ödemeleri
  3. Kamu harcamaları ve vergilerin eşit miktarda azaltılması / Cari harcamalar ve yüksek tüketim eğilimli kesimlere yönelik transferlerCevap
  4. D
    Kamu harcamaları sabit tutulurken vergi oranlarının indirilmesi / Düşük gelir gruplarına yönelik sosyal yardımlar
  5. E
    Kamu harcamaları ve vergilerin eşit miktarda azaltılması / Üretim kapasitesini artıracak uzun vadeli stratejik kamu yatırımları

Cevap

Doğru strateji, bütçe dengesini koruyarak daraltıcı etki yaratmak amacıyla kamu harcamaları ve vergilerin eşit miktarda azaltılmasıdır. Bu süreçte ilk kesinti, cari harcamalar ve yüksek tüketim eğilimli kesimlere yönelik transferlerden yapılmalıdır.
Haavelmo'nun denk bütçe yaklaşımına göre bütçe dengesini koruyarak ekonomiyi daraltmanın yolu, kamu harcamaları ve vergileri eşit miktarda azaltmaktır. Bu sayede milli gelir, harcama kısıntısı kadar daralır (−ΔY-\Delta Y). Uygulama aşamasında ise daraltıcı politikanın üretim kapasitesine zarar vermemesi için harcama kısıntısı hiyerarşisi gözetilmelidir; bu hiyerarşiye göre ilk feda edilecek kalemler cari harcamalar ile tüketimi doğrudan besleyen transfer harcamaları iken, yatırımlar en son kısıntıya uğraması gereken stratejik kalemlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik sorunun ve politika kısıtlarının tanımlanması.
Temel sorun talep enflasyonudur. Kısıtlar ise uygulanacak politikanın iradi olması ve bütçe denkliğinin (açık/fazla verilmemesi) korunmasıdır.
Uygun mali araçların daraltıcı yönünü ve bütçe üzerindeki matematiksel etkisini saptamak için bu ayrım gereklidir.
2
Haavelmo'nun denk bütçe çarpanı mekanizmasının enflasyonist ortama uyarlanması.
Denk bütçe çarpanına göre kamu harcamaları ile vergilerdeki eşit yönlü ve miktardaki değişmeler, milli geliri aynı yönde ve miktarda değiştirir. Toplam talebi kısmak için her iki kalemin de eşit miktarda azaltılması (ΔG=ΔT<0\Delta G = \Delta T < 0) zorunludur.
Eşit miktarda artış ekonomiyi genişletir; bütçe dengesini bozmadan daralma yaratmanın tek yolu her iki kalemi de kısmaktır.
3
Harcama kısıntılarında hiyerarşi (öncelik) kuralının uygulanması.
Ekonominin arz cephesine ve uzun vadeli üretim kapasitesine zarar vermemek için yatırımlar korunmalı, öncelikle kamu kurumlarının cari harcamaları ve harcanabilir geliri artırarak doğrudan tüketime giden transferler kesilmelidir.
Yanlış harcama kaleminden kesinti yapmak enflasyonu önleyemediği gibi stagflasyona veya kalıcı üretim kayıplarına neden olabilir.

Anahtar Kavram

Haavelmo Denk Bütçe Çarpanı ve Harcama Kısıntısı Hiyerarşisi
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Bu konudan daha fazla soru