Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÖzel Ekonomi ve Kamu Ekonomisi Gelirleri Ayrımı

Kamu gelirlerinin tasnifinde devletin bir 'mülk sahibi' veya 'teşebbüs işletmecisi' gibi hareket ederek elde ettiği gelirler ile 'kamu gücü' kullanarak elde ettiği gelirler arasındaki ayrım, mali literatürde jusjus gestionisgestionis ve jusjus imperiiimperii kavramlarıyla ifade edilmektedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin bir özel hukuk kişisi gibi (jusjus gestionisgestionis) hareket ederek elde ettiği 'özel ekonomi gelirleri' kapsamında değerlendirilemez?

  1. A
    Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait akarların özel hukuk sözleşmeleri çerçevesinde kiralanmasından sağlanan gelirler
  2. B
    Devletin sermayesine iştirak ettiği anonim şirketlerin faaliyetleri sonucunda elde edilen temettü (kâr payı) gelirleri
  3. C
    Kamu iktisadi teşebbüslerinin tam rekabetçi bir piyasa ortamında sunduğu mal ve hizmet satışlarından elde edilen hasılat
  4. D
    Mülkiyeti devlete ait olan orman arazilerinden elde edilen odun, kereste ve diğer emvallerin satışından sağlanan bedeller
  5. Belirli bir kamu hizmetinden yararlanmanın hukuki bir ön şartı olarak, hizmetin maliyetine katkı amacıyla kanunla belirlenen tarifeye göre tahsil edilen harçlarCevap

Cevap

Belirli bir kamu hizmetinden yararlanmanın hukuki bir ön şartı olarak, hizmetin maliyetine katkı amacıyla kanunla belirlenen tarifeye göre tahsil edilen harçlar
Harçlar, devletin sunduğu kamusal hizmetlerin (yargı, tapu, pasaport vb.) finansmanı için, devletin egemenlik gücüne (jusjus imperiiimperii) dayanarak ve kanunla belirlenen esaslar çerçevesinde tahsil edilen kamu hukuku gelirleridir. Karşılıklı bir hizmet ilişkisi olsa da, bu ilişki özel hukuk sözleşmesiyle değil, kamusal otoritenin tek taraflı belirlediği kurallarla kurulur.

Adım Adım Çözüm

1
JusJus gestionisgestionis ve jusjus imperiiimperii kavramlarını tanımla.
JusJus gestionisgestionis, devletin özel hukuk kişisi gibi hareket etmesini; jusjus imperiiimperii ise devletin egemenlik gücünü kullanmasını ifade eder.
Sorunun temel ayrım kriterini belirlemek için bu kavramların hukuki niteliği bilinmelidir.
2
Seçeneklerdeki gelirlerin hukuki dayanağını ve irade unsurunu analiz et.
Kira, kâr payı ve emval satışları özel hukuk sözleşmelerine ve piyasa rızasına dayanırken; harçlar kanuni zorunluluğa ve kamu gücüne dayanır.
Özel hukuk gelirleri ile kamu hukuku gelirlerini ayıran temel fark 'zorunluluk' ve 'kanunilik' ilkesidir.
3
Harçların niteliğini değerlendir.
Harçlar, bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında alınsa da, bu ödeme kamu hukuku kuralları çerçevesinde cebri bir yetkiyle tahsil edilir.
Harçların hizmet karşılığı olması, onları özel hukuk fiyatından ayırarak kamu ekonomisi geliri (jusjus imperiiimperii) yapar.

Anahtar Kavram

Özel Ekonomi (JusJus GestionisGestionis) ve Kamu Ekonomisi (JusJus ImperiiImperii) Gelirleri Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Harçlar ile özel hukuk fiyatı (bedel) arasındaki farkları belirlemek için devletin tekel gücünün bulunup bulunmadığını analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Ekonomi ve Kamu Ekonomisi Gelirleri Ayrımı