Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının tarihsel gelişim sürecinde, 18761876 Kanun-i Esasi ile teorik olarak tanınan ancak padişahın mutlak veto yetkisi nedeniyle uygulamada kısıtlı kalan bütçe denetim yetkisinin, Meclis-i Mebusan lehine güçlendirildiği ve hükümetin parlamentoya karşı mali sorumluluğunun kesinleştiği temel hukuki gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 19091909 Kanun-i Esasi DeğişiklikleriCevap
  2. B
    18391839 Tanzimat Fermanı
  3. C
    18561856 Islahat Fermanı
  4. D
    18631863 Emsal-i Bütçe Uygulaması
  5. E
    16521652 Tarhuncu Ahmed Paşa Layihası

Cevap

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri
Osmanlı mali tarihinde bütçe hakkı, 18761876 Kanun-i Esasi ile anayasal bir kimlik kazanmış olsa da, İkinci Meşrutiyet sonrası yapılan 19091909 Anayasa değişiklikleri ile meclis denetimi mutlak hale gelmiştir. Bu değişikliklerle, bütçe kanunu kabul edilmeden hükümetin harcama yapması zorlaştırılmış ve padişahın bütçe üzerindeki sembolik olmayan yetkileri budanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal bütçe hakkının başlangıç noktasını belirle.
18761876 Kanun-i Esasi bütçe hakkını ilk kez anayasal düzeye taşımıştır.
Bütçenin yasallığı ve meclis onayı ilk kez bu metinde yer almıştır.
2
18761876 rejimindeki kısıtlamaları analiz et.
Padişahın meclisi feshetme ve mutlak veto yetkisi, bütçe hakkının etkin kullanılmasını engellemiştir.
Yürütmenin (Padişahın) bütçe üzerinde mutlak hakimiyeti devam etmiştir.
3
19091909 yılındaki temel değişikliği tespit et.
19091909 değişiklikleri ile padişahın veto yetkisi sınırlandırılmış ve bütçenin meclis tarafından onaylanmaması durumunda hükümetin harcama yapma yetkisi kısıtlanmıştır.
Hükümetin bütçe konusunda meclise karşı sorumlu hale gelmesi, bütçe hakkının gerçek anlamda tesisidir.

Anahtar Kavram

Bütçe Hakkının Demokratikleşmesi ve 1909 Değişiklikleri

Daha Fazla Pratik

1876 Kanun-i Esasi'nin bütçeye ilişkin maddeleri ile 1982 Anayasası'nın 161. maddesini karşılaştırmak bütçe hakkının gelişimini anlamanızı kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla