Devletin yürüttüğü mali işlemlerin ekonomik sınıflandırmasında, ödemenin hukuki bir şarta veya idari bir karara dayanması onun 'karşılıklı' (gerçek) veya 'karşılıksız' (transfer) olma niteliğini tek başına belirlemez; asıl ölçüt, devletin bu ödeme sonucunda ekonomiden doğrudan bir mal veya hizmet çekip çekmediğidir.
Buna göre, aşağıdaki işlemlerden hangisi, devletin belirli bir sosyal veya ekonomik politikayı hayata geçirme amacı gütmesine rağmen, ekonomik sınıflandırma bağlamında saf bir 'transfer harcaması' niteliğindedir?
- AYoksul kesimleri desteklemek amacıyla, yerel yönetimlerin ihale usulüyle özel yemek şirketlerinden hizmet alarak her gün vatandaşlara ücretsiz sıcak yemek dağıtması
- BTarımsal üretimi güvence altına almak için, ilgili kamu kurumunun çiftçilerden piyasa fiyatının üzerinde bir 'müdahale alım fiyatı' belirleyerek hububat satın alıp stoklaması
- Temel tüketim mallarındaki fiyat artışlarını frenlemek amacıyla, bir Kamu İktisadi Teşebbüsüne (KİT) maliyetinin altında satış yapma talimatı verilmesi sonucu doğan görev zararının Hazine tarafından nakden karşılanmasıCevap
- DGenç istihdamını artırmak hedefiyle, yeni mezunları işe alan kamu kurumlarına ilave bütçe ödeneği tahsis edilerek bu personelin aylık ücretlerinin ödenmesi
- EAfet durumlarında mağdur vatandaşlara bedelsiz olarak ulaştırılmak üzere, ilgili bakanlığın yurt içindeki fabrikalardan toplu olarak prefabrik konut ve çadır satın alması
Cevap
Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) görev zararlarının Hazine tarafından karşılanması, mal veya hizmet alımına dayanmayan saf bir transfer harcamasıdır.
Hazine'nin KİT'lere ödediği görev zararları, devletin piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet çekmesini sağlamaz. Bu işlem, sadece sosyal veya politik nedenlerle maliyetinin altında satış yapmaya zorlanan kurumun bilançosundaki finansal açığın kapatılmasına yönelik tek yönlü bir satın alma gücü aktarımıdır. Devlet bu ödeme karşılığında kendi kullanımına veya tahsisine yönelik bir fiziki kaynak elde etmediğinden, bu işlem saf bir ekonomik (cari) transfer harcamasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ekonomik Sınıflandırma ve Pigou'nun Gerçek/Transfer Harcaması Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s