Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Osmanlı Devleti’nde 18761876 Kanun-i Esasi ile bütçe hakkının parlamenter bir yapıya kavuşması sürecinde; bütçe uygulaması tamamlandıktan sonra harcamaların ve gelirlerin uygunluğunun halk adına denetlenmesini sağlayan, yasama organının yürütme organını mali açıdan kontrol etmesine imkan tanıyan anayasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Muhasebe-i Kat’iyye KanunuCevap
  2. B
    İtibar-ı Mali Kanunu
  3. C
    Varidat Nizamnamesi
  4. D
    Mürettebat Defterleri
  5. E
    Kanun-i Muvakkat

Cevap

Muhasebe-i Kat’iyye Kanunu, 18761876 Kanun-i Esasi ile bütçe hakkının bir gereği olarak yasama organının yürütme üzerindeki nihai mali denetimini temsil eden düzenlemedir.
Doğru cevap olan ifade, Osmanlı Devleti'nde bütçe hakkının denetim aşamasını temsil eder. 18761876 Kanun-i Esasi'ye göre, bütçe yılı kapandıktan sonra hükümetin yaptığı harcamaların ve topladığı gelirlerin meclis tarafından onaylanması (ibra edilmesi) 'Muhasebe-i Kat’iyye Kanunu' ile mümkün olmaktaydı. Bu durum günümüzdeki Kesin Hesap Kanunu ile tam bir paralellik gösterir ve bütçe hakkının siyasi denetim fonksiyonunu yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe hakkının aşamalarını hatırla.
Bütçe hakkı; bütçenin hazırlanması, onaylanması, uygulanması ve denetlenmesi aşamalarından oluşur.
Soru bütçe uygulaması sonrası gerçekleşen denetim mekanizmasını sormaktadır.
2
18761876 Kanun-i Esasi'deki bütçe hükümlerini analiz et.
Kanun-i Esasi'nin 104104. maddesi uyarınca, her yılın bütçesinin kesinleşmiş sonuçlarının bir kanunla meclise sunulması gerektiği görülür.
Bu kanun, yürütmenin harcamalarının yasal sınırlara uygunluğunu kanıtlamasını sağlar.
3
Terimsel karşılığı belirle.
Osmanlı bütçe hukukunda 'Kesin Hesap' kavramının karşılığı 'Muhasebe-i Kat’iyye'dir.
Günümüzde Kesin Hesap Kanunu ile yapılan 'ibra' (aklama) işlemi Osmanlı'da bu kanunla gerçekleştirilirdi.

Anahtar Kavram

Osmanlı'da Bütçe Hakkı ve Siyasi Denetim (Muhasebe-i Kat'iyye)
Bu soruyu puanla

Konular

Osmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Bu konudan daha fazla soru