Sanayileşme ve kentleşme dinamiklerinin ivme kazandığı gelişmekte olan bir ekonomide, devletin üstlendiği hukuki, idari ve sosyal fonksiyonların kapsamı giderek genişlemektedir. Bu süreçte, özel sektörün kârlı bulmadığı veya üstesinden gelemediği büyük ölçekli yatırımlar ile nitelikli eğitim ve sağlık gibi hizmetlerin sunumu kamu tarafından devralınmaktadır.
Wagner Kanunu (Sürekli Artış Teorisi) çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu ekonomideki kamu harcamalarının uzun dönemli seyri ve niteliği hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Ekonomik büyüme süreciyle birlikte, kültürel ve sosyal nitelikli kamusal mallara yönelik talebin gelir esnekliği 1'den büyük olduğu için kamu harcamalarının GSYH içindeki nispi payı sürekli olarak artış gösterir.Cevap
- BHarcamalardaki asıl genişleme, ekonomik büyümenin doğal bir sonucu olmaktan ziyade, savaş ve kriz gibi dışsal şokların yarattığı yer değiştirme etkisinin bir sonucudur.
- CSanayileşme ve kentleşme ile ortaya çıkan bu harcama artışı gerçek bir genişleme niteliğinde olmayıp, tamamen ülkenin coğrafi sınırlarının büyümesi ve enflasyon gibi faktörlerden kaynaklanan görünüşte bir artıştır.
- DEkonomik kalkınmanın ilk aşamalarında devlet bütçesinin ağırlıklı kısmını eğitim ve sosyal güvenlik transferleri oluştururken, sanayileşme tamamlandıkça harcamalar temel altyapı yatırımlarına kaymaktadır.
- EKamu faaliyetlerindeki bu genişleme süreci, milli gelirdeki artışla eş zamanlı ve sürekli bir seyir izlemek yerine, belirli dönemlerde aniden ortaya çıkan kesintili sıçramalar şeklinde kendini gösterir.
Cevap
Ekonomik büyüme süreciyle birlikte, kültürel ve sosyal nitelikli kamusal mallara yönelik talebin gelir esnekliği 1'den büyük olduğu için kamu harcamalarının GSYH içindeki nispi payı sürekli olarak artış gösterir.
Doğru yanıt, Wagner Kanunu'nun kalbini oluşturan esneklik ve nispi artış ilişkisini açıklamaktadır. Adolph Wagner'e göre sanayileşme süreci devlete yeni hukuki ve idari görevler yükler. Ayrıca bireylerin geliri arttıkça eğitim, sağlık, refah gibi hizmetlere olan talepleri gelirlerinden daha hızlı artar (talebin gelir esnekliği > 1). Bu içsel dinamik, kamu harcamalarının sadece rakamsal olarak değil, GSYH içindeki oransal (nispi) payı itibarıyla da sürekli artmasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wagner Kanunu (Sürekli Artış Teorisi)