Çağdaş bir ekonomide yasama organı, gelir dağılımındaki eşitsizlikleri gidermek gayesiyle yeni bir mali paket kabul etmiştir. Bu paket kapsamında, sermaye kazançları ile yüksek kişisel gelirler üzerindeki marjinal vergi oranları artırılırken, yaratılan ilave kamu kaynağı doğrudan işsizlik sigortası ve asgari gelir desteği programlarının genişletilmesine tahsis edilmiştir.
Üretim faktörlerinin teşvik yapısını ve nispi fiyatları merkeze alan Arz Yönlü İktisat perspektifinden bakıldığında, söz konusu maliye politikasının yaratacağı nihai makroekonomik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- AMarjinal tüketim eğilimi yüksek olan alt gelir gruplarına yapılan transferler efektif talebi güçlü biçimde uyararak, yüksek vergilerin yaratabileceği özel yatırım kayıplarını telafi edecek ve ekonomik büyümeyi ivmelendirecektir.
- BYeni politika dizaynı kaynak tahsisinde etkinliği bozsa bile, gelir dağılımında adaleti sağlayarak sosyal sermayeyi güçlendirecek ve uzun dönemli potansiyel üretimi maksimize edecektir.
- Vergi oranlarındaki artış, yatırım ve çalışma şevkini kırıcı bir ikame etkisi yaratırken; genişletilen transfer ödemeleri emeğin rezervasyon ücretini yükselteceğinden toplam faktör arzı daralacak ve vergi matrahı yapısal bir erozyona uğrayacaktır.Cevap
- DUygulanan paket bir yandan enflasyon baskısını hafifletirken diğer yandan doğal işsizlik oranını geçici olarak artıracak ve ekonomiyi Phillips eğrisi üzerinde yeni bir dengeye taşıyacaktır.
- EYüksek marjinal vergiler, hedeflenen net gelire ulaşmak isteyen bireyleri daha fazla çalışmaya itecek (gelir etkisi) ve bu durum sosyal transferlerin yaratacağı ataleti dengeleyerek işgücü arzını koruyacaktır.
Cevap
Vergi oranlarındaki artışın güçlü bir ikame etkisiyle üretimi caydırması, genişletilen karşılıksız transferlerin ise emeğin rezervasyon ücretini yükselterek toplam faktör arzını daraltması ve neticesinde Laffer dinamiği gereği vergi matrahının erozyona uğramasıdır.
Arz Yönlü İktisat teorisine göre, marjinal vergi oranlarının artırılması nispi fiyatları bozarak bireyleri tasarruf ve yatırımdan ziyade tüketime, çalışmaktan ziyade boş zamana yönlendirir (baskın ikame etkisi). Eş zamanlı olarak, işsizlik yardımları gibi karşılıksız transferlerin artırılması, bireylerin piyasada çalışmaya razı oldukları asgari ücret seviyesini (rezervasyon ücreti) yükselterek emek arzını doğrudan kısar. Her iki mali müdahale de üretim faktörlerinin ekonomiye katılımını cezalandırdığından, potansiyel üretim düzeyi (toplam arz) daralır. Daralan ekonomik hacim nedeniyle, vergi oranları yüksek olsa dahi üzerinden vergi alınacak temel büyüklük (matrah) uzun dönemde kaçınılmaz olarak erozyona uğrar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arz Yönlü Maliye Politikası, Rezervasyon Ücreti ve Vergi Matrahı Erozyonu
Tahmini Süre:1m 30s