Soru

Zorluk: OrtaGenellik İlkesi ve Alt Kavramları (Adem-i Tahsis, Gayrisafi Usul)

Kamu mali yönetiminde, devletin çeşitli kaynaklardan elde ettiği gelirlerin belirli bir kamu hizmetine özgülenmeyerek "kamu havuzu" (common pool) anlayışıyla tüm giderlerin karşılanmasında kullanılması, bütçe ilkelerinden "Genellik İlkesi"nin aşağıdaki hangi alt kavramı ile tanımlanır?

  1. Adem-i TahsisCevap
  2. B
    Gayrisafi Usul
  3. C
    Birlik İlkesi
  4. D
    Doğruluk (Samimiyet) İlkesi
  5. E
    Uzmanlaşma (Tahsis) İlkesi

Cevap

Genellik ilkesinin temel bir bileşeni olan Adem-i Tahsis (tahsis etmeme) kuralı, tüm kamu gelirlerinin bir havuzda toplanarak genel giderler için harcanmasını öngörür.
Adem-i Tahsis kuralı, kamu gelirlerinin bütçede belirli bir hizmete ayrılmamasını, tüm gelirlerin tek bir kamu havuzunda toplanarak öncelik sırasına göre tüm giderlerin karşılanmasında kullanılmasını ifade eder. Bu kural, mali disiplini ve bütçe bütünlüğünü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Soruda tanımlanan durumun "gelirlerin belirli bir hizmete bağlanmaması" ve "ortak bir havuz" mekanizması olduğu belirlenir.
Genellik ilkesinin hangi alt dalına (Gayrisafi Usul mü yoksa Adem-i Tahsis mi) odaklanıldığını ayırt etmek gerekir.
2
Genellik ilkesinin alt kavramlarının karşılaştırılması
Gelir ve giderlerin netleştirilmeden gösterilmesi "Gayrisafi Usul" iken; gelirlerin giderlere tahsis edilmemesi "Adem-i Tahsis"tir.
Universality (Genellik) ilkesi iki ayaklıdır ve sorudaki tanım tahsis etmeme kuralıyla örtüşmektedir.
3
Sonuca varılması
Havuz sistemi (common pool) vurgusu nedeniyle doğru cevap Adem-i Tahsis'tir.
Bu kural, bütçede mali esnekliği sağlar ve yasama organının bütçe hakkını korur.

Anahtar Kavram

Adem-i Tahsis Kuralı

İpuçları

1
Genellik ilkesinin iki ayağından biri bütçede rakamların netleştirilmemesi, diğeri ise gelirlerin belirli bir adrese gönderilmemesidir.
2
Soruda geçen 'havuz' ifadesi, paranın kaynağı ile harcanacağı yer arasındaki bağın koparılmasını simgeler.
3
Bu kavramın Latince kökenli olmayan, Türkçedeki diğer adı 'Tahsis Etmeme' kuralıdır.

Daha Fazla Pratik

Genellik ilkesinin istisnaları olan döner sermayeler ve özel bütçeli idarelerin öz gelirleri konusuna çalışarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla