Soru

Zorluk: Çok zorTicari Kazançlar

Bay (K)(K), Bursa Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer alan ofisinde, ticari işletmelere ait ürünlerin tanıtımı amacıyla araç giydirme reklamları organize etmekte ve bu reklamların hedef kitleye ulaşmasına aracılık (tavassut) etmektedir. Bay (K)(K)'nin 20252025 yılındaki yıllık gayrisafi iş hasılatı ve kira bedeli, Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK)(GVK) 4747 ve 4848. maddelerinde öngörülen hadlerin altındadır. Bay (K)(K), aynı dönemde işletmeye kayıtlı bir araçla bizzat kendisinin yaptığı kaza sonucunda, mahkeme kararına istinaden karşı tarafa ödediği maddi tazminatı ticari kazancın tespitinde gider olarak dikkate almıştır.

Buna göre, Bay (K)(K)'nin vergilendirilme usulü ve söz konusu tazminatın gider yazılması hususunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Şartları sağladığı ve faaliyet konusu emtia alım-satımı olmadığı için basit usulde vergilendirilir; tazminat ilama dayandığı için gider yazılabilir.
  2. İlan ve reklam işlerine tavassut ettiği için şartları taşısa dahi basit usulden yararlanamaz; mükellefin şahsi kusurundan doğan tazminat ise kanunen kabul edilmeyen giderdir.Cevap
  3. C
    Sadece büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde faaliyet gösterdiği için gerçek usulde vergilendirilir; işle ilgili ödenen tazminatlar ise her halükarda indirilebilir.
  4. D
    Yürüttüğü faaliyet serbest meslek faaliyeti niteliği taşıdığından serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilir; tazminat ise mesleki gider sayılır.
  5. E
    Faaliyet konusu hizmet sektörü olduğundan 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamına girmez ve basit usulde kalmaya devam eder; ancak tazminat indirilemez.

Cevap

İlan ve reklam işlerine tavassut edenlerin basit usulden yararlanamayacağı ve mükellefin şahsi kusurundan doğan tazminatların gider olarak indirilemeyeceği yönündeki açıklama doğrudur.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 5151. maddesinin 44. bendi, her türlü ilan ve reklam işlerine aracılık (tavassut) edenlerin basit usulden yararlanamayacağını emreder. Bu nedenle mükellef gerçek usulde vergilendirilmelidir. Diğer yandan, aynı kanunun 41/641/6. maddesi uyarınca mükellefin şahsi kusurundan doğan tazminatlar, mahkeme kararına (ilama) dayansa bile gider yazılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Kazanç türünün tespiti
Ticari Kazanç
Ticari bir organizasyon dahilinde yapılan reklam ve aracılık faaliyetleri GVK m. 37 uyarınca ticari kazançtır.
2
Basit usul engelinin kontrolü
Gerçek Usul zorunluluğu
GVK m. 51/4 uyarınca 'ilan ve reklam işleriyle uğraşanlar veya bu işlere tavassut edenler' genel ve özel şartlara bakılmaksızın basit usulden yararlanamaz.
3
Giderin indirilebilirliğinin kontrolü
Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG)
GVK m. 41/6 uyarınca, mükellefin kendi suçlarından veya kusurlarından doğan tazminatlar (akitteki ceza şartları hariç) ticari kazançtan indirilemez.

Anahtar Kavram

Basit Usulden Yararlanamayacak Olanlar ve İndirilemeyecek Giderler

Daha Fazla Pratik

GVK 51. maddedeki diğer yasaklı grupları (sarraflar, ödünç para verenler vb.) ve GVK 40/3 ile 41/6 arasındaki tazminat farkını tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla