Examkin

Soru

Zorluk: Zorİçsel Büyüme Modelleri ve Üretken Kamu Harcamaları

Bir ekonomide devlet, özel sektörün üretim sürecini doğrudan destekleyen ve pozitif dışsallık yaratan üretken kamu hizmetlerini (temel altyapı, adalet, Ar-Ge), bütçe denkliği kuralı gereği sadece oransal bir gelir vergisi ile finanse etmektedir. Yapılan makroekonomik analizler sonucunda, mevcut durumda üretken kamu harcamalarının milli gelire göre esnekliğinin (çıktı esnekliği) 0,150,15 olduğu; ancak bu harcamaları finanse etmek için uygulanan oransal gelir vergisi oranının %25\%25 seviyesinde bulunduğu tespit edilmiştir.

İçsel büyüme teorisi kapsamında Robert Barro tarafından geliştirilen modele göre, bu ekonomide uzun dönemli dengeli büyüme oranını maksimize etmek isteyen politika yapıcıların alması gereken en uygun maliye politikası kararı ve dayandığı gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vergi oranını ve üretken kamu harcamalarının milli gelir içindeki payını eş anlı olarak düşürmek; çünkü mevcut durumda marjinal vergi yükünün yatırımlar üzerindeki bozucu etkisi, kamu harcamalarının sağladığı verimlilik artışından daha yüksektir.Cevap
  2. B
    Vergi oranını daha da artırarak altyapı yatırımlarına ayrılan payı genişletmek; çünkü üretken kamu harcamalarının çıktı esnekliği pozitif değer taşıdığı sürece, kamu harcamalarındaki her artış uzun dönem büyüme oranını sürekli olarak ivmelendirir.
  3. C
    Devletin üretken hizmet sunumunu tamamen durdurup vergi oranını sıfıra indirmek; çünkü yeni büyüme teorilerine göre her türlü vergilendirme ve kamu müdahalesi özel sektörün sermaye birikimini mutlak surette engeller.
  4. D
    Toplanan vergi gelirlerini fiziki altyapı yerine doğrudan hanehalkına nakdi transfer (tüketim desteği) olarak aktarmak; çünkü yüksek tüketim eğilimi yaratan bu harcamalar, çarpan etkisiyle uzun dönemli büyümeyi maksimize eden temel unsurdur.
  5. E
    Kamu harcamalarının hacmini değiştirmeden vergi sistemini artan oranlı hale getirmek; çünkü içsel büyüme modellerinde ekonomik performansı belirleyen asıl faktör, kaynak tahsisinde etkinlikten ziyade kişisel gelir dağılımında adaletin sağlanmasıdır.

Cevap

Uzun dönem büyüme oranını maksimize etmek için vergi oranının ve buna bağlı olarak üretken kamu harcamalarının milli gelir içindeki payının düşürülmesi gerekir. Çünkü mevcut durumda (τ=0,25\tau = 0,25), verginin özel sermaye birikimi üzerindeki caydırıcı (bozucu) etkisi, kamu harcamalarının (α=0,15\alpha = 0,15) sağladığı marjinal verimlilik artışından daha yüksektir.
Robert Barro'nun İçsel Büyüme Modeli'nde devletin sağladığı altyapı, adalet, Ar-Ge gibi hizmetler özel sektörün üretim fonksiyonunda yer alan üretken girdilerdir. Ancak bu hizmetlerin artırılması, finansman ihtiyacı doğurduğundan vergi oranlarının da artırılmasını gerektirir. Vergi oranlarının artması ise yatırımların vergi sonrası getirisini düşürerek sermaye birikimini caydırır. Modelin temel çıkarımına göre, ekonomik büyüme oranını maksimize eden optimum vergi oranı (τ∗\tau^*), üretken kamu harcamalarının milli gelire göre esnekliğine (α\alpha) eşit olmalıdır. Sorudaki senaryoda mevcut vergi oranı (%25), üretken harcamaların esnekliğinden (0,15) yüksektir. Bu durum, devletin optimum boyutunu aştığını; alınan son birim verginin yatırımlarda yarattığı daralmanın, o parayla yapılan kamu altyapısının sağladığı verimlilik artışından daha büyük olduğunu gösterir. Büyümeyi maksimize etmek için devletin küçülmesi, yani vergi oranının %15'e indirilmesi ve üretken harcamaların da bu orana göre daraltılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Barro'nun İçsel Büyüme Modelindeki kamu harcaması mekanizmasını analiz etmek.
Üretken kamu harcamaları (G) özel sermayenin azalan verimini engeller (pozitif etki), ancak bunu finanse eden vergiler (τ\tau) yatırımın net getirisini düşürür (negatif etki).
Devletin ekonomideki büyüklüğünün büyüme üzerindeki ikili (trade-off) etkisini temel kavram olarak oturtmak.
2
Büyüme oranını maksimize eden optimum noktayı (Barro Kuralı) formüle etmek.
Uzun dönemli dengeli büyüme oranının maksimum olduğu nokta, oransal gelir vergisi oranının (τ\tau) üretken kamu harcamalarının çıktı esnekliğine (α\alpha) eşit olduğu noktadır (τ∗=α\tau^* = \alpha).
Soruda verilen sayısal değerleri karşılaştırmak için teorik referans kuralını belirlemek.
3
Soruda verilen değerleri optimum koşulla karşılaştırmak.
Mevcut durumda uygulanan vergi oranı τ=0,25\tau = 0,25, çıktı esnekliği ise α=0,15\alpha = 0,15'tir. Dolayısıyla τ>α\tau > \alpha (0,25 > 0,15) durumu mevcuttur.
Mevcut maliye politikasının optimal seviyenin neresinde (aşırı genişlemeci mi, daraltıcı mı) olduğunu tespit etmek.
4
τ>α\tau > \alpha durumuna uygun politika reçetesini belirlemek.
Vergi oranı optimum seviyeden yüksek olduğu için, marjinal vergilendirmenin getirdiği maliyet (bozucu etki), harcamanın getirdiği faydadan (verimlilik) fazladır. Optimum seviyeye (0,15'e) dönmek için vergi oranı ve kamu harcamaları düşürülmelidir.
Politika yapıcıların maksimum büyümeye ulaşmak için alması gereken somut eylemi ve gerekçesini bulmak.

Anahtar Kavram

İçsel Büyüme (Barro) Modelinde Optimum Vergi ve Kamu Harcaması Oranı (τ∗=α\tau^* = \alpha)
Bu soruyu puanla

Konular

İçsel Büyüme Modelleri ve Üretken Kamu Harcamaları

Bu konudan daha fazla soru