Devletin kamu gücünü kullanmaksızın, bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi hareket ederek sahip olduğu taşınmazların işletilmesinden veya ticari faaliyetlerinden elde ettiği mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler); hukuki rejimi, miktarının belirlenme yöntemi ve uyuşmazlıkların çözüm mercisi bakımından vergi gibi kamu hukuku gelirlerinden keskin hatlarla ayrılmaktadır.
Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerinin (dometik gelirler) niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Miktarı piyasa koşullarına göre fiyat mekanizmasıyla belirlenir, ilişki rızaya dayalıdır ve doğacak uyuşmazlıklar kural olarak adli yargıda çözümlenir.Cevap
- BDevletin egemenlik gücüne dayanarak, belirli bir kamu hizmetinden yararlananlardan bu hizmetin maliyetine katılmaları amacıyla cebren tahsil ettiği gelirlerdir.
- CKamu kuruluşlarının sunduğu bayındırlık hizmetleri sonucunda, çevredeki taşınmazların değerinde meydana gelen artış nedeniyle mülk sahiplerinden bir defaya mahsus alınan bedellerdir.
- DÖzel bir kanunla kurulan mesleki veya sosyal kuruluşların, üyelerine sundukları hizmetlerin finansmanı için topladıkları zorunlu ödemelerdir.
- EBelirli malların üretim veya satış tekelinin devlette olması nedeniyle elde edilen ve içinde gizli bir vergi unsuru barındıran gelirlerdir.
Cevap
Mülk ve teşebbüs gelirlerinin miktarı piyasa koşullarına göre fiyat mekanizmasıyla belirlenir, aradaki ilişki rızaya dayalıdır ve uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.
Mülk ve teşebbüs gelirleri (dometik gelirler), devletin özel ekonomideki aktörler gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Bu nedenle, vergi ve harç gibi kamu gücüne dayanan gelirlerden farklı olarak; kanunla değil fiyat mekanizmasıyla belirlenirler, sözleşmeye dayalı rızai bir ilişkidirler ve hukuki uyuşmazlıkları idari/vergi yargısında değil genel mahkemelerde (adli yargı) görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiskus sıfatı ve Özel Ekonomi Gelirleri