Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

(A)(A) Anonim Şirketi’nin yönetim kurulu başkanı ve kanuni temsilcisi olan Bay (Z)(Z), şirketin vergi beyannamelerinde bilerek hesap ve muhasebe hileleri yaparak vergi ziyaına sebebiyet vermiş ve bu fiili 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUKVUK) 359.359. maddesi kapsamında kaçakçılık suçu teşkil etmiştir. Yapılan inceleme sonucunda şirket adına 33 kat vergi ziyaı cezası kesilmiş ve Bay (Z)(Z) hakkında kamu davası açılmıştır. Ancak ceza ihbarnamesi tebliğ edildikten sonra, dava süreci devam ederken Bay (Z)(Z) vefat etmiştir.

Bu durumda, söz konusu vergi ziyaı cezası ve hürriyeti bağlayıcı ceza ile ilgili aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Bay (Z)'nin vefatı, mükellefiyet sıfatı kendisinde olan tüzel kişi adına kesilen vergi ziyaı cezasını etkilemez; ancak suç ve cezaların şahsiliği ilkesi gereği hürriyeti bağlayıcı ceza davası düşer.Cevap
  2. B
    VUK 372. maddesi uyarınca ölüm halinde vergi cezaları düştüğünden, hem şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası hem de temsilci hakkındaki hürriyeti bağlayıcı ceza davası ortadan kalkar.
  3. C
    Hürriyeti bağlayıcı ceza Bay (Z)'nin ölümüyle düşerken; şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası, Bay (Z)'nin mirasçılarına miras payları oranında intikal eder.
  4. D
    Kaçakçılık fiili şirket yararına işlendiği için Bay (Z)'nin vefatı cezaları etkilemez; vergi ziyaı cezası şirketten, hürriyeti bağlayıcı ceza ise Bay (Z)'nin varislerinden tahsil edilir.
  5. E
    Bay (Z)'nin vefatı nedeniyle vergi ziyaı cezası bir kata indirilerek şirketten tahsil edilir; hürriyeti bağlayıcı ceza ise şirketin diğer yönetim kurulu üyelerine iştirak hükümleriyle sirayet eder.

Cevap

Kanuni temsilcinin vefatı, mükellef olan tüzel kişi adına kesilen vergi ziyaı cezasını ortadan kaldırmaz; ancak hürriyeti bağlayıcı ceza yargılaması temsilcinin ölümüyle sona erer.
Vergi hukukunda tüzel kişilerin kanuni temsilcilerinin vergi ödevlerini ihlal etmesi durumunda, parasal nitelikteki vergi ziyaı cezaları VUKVUK 333.333. madde gereği tüzel kişilik (şirket) adına kesilir. VUKVUK 372.372. maddeye göre ölüm halinde cezanın düşmesi için cezanın kesildiği mükellefin ölmesi gerekir. Olayda mükellef anonim şirket olduğu ve şirket varlığını sürdürdüğü için temsilcinin ölümü vergi ziyaı cezasını düşürmez. Öte yandan, kaçakçılık suçundan dolayı verilen hapis cezaları şahsidir ve failin ölümüyle ceza yargılaması düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Cezanın muhatabının belirlenmesi
Vergi ziyaı cezası tüzel kişi adına, hapis cezası ise gerçek kişi fail adına düzenlenir.
VUKVUK 333.333. madde uyarınca tüzel kişilerin idaresindeki vergi kanununa aykırı fiillerden doğan mali cezalar tüzel kişilik adına kesilir.
2
VUKVUK 372.372. maddesindeki ölüm hükmünün uygulanması
Ölüm, cezayı yalnızca ölen kişinin mükellef olduğu durumlarda düşürür.
Burada ölen kanuni temsilcidir, asıl mükellef (şirket) varlığını sürdürmektedir; dolayısıyla vergi ziyaı cezası düşmez.
3
Ceza Hukuku ilkelerinin değerlendirilmesi
Kaçakçılık suçu (VUKVUK 359359) için öngörülen hapis cezası şahsidir.
Türk Ceza Kanunu ve Genel Hukuk ilkeleri uyarınca, sanığın ölümü kamu davasının düşmesine yol açar.

Anahtar Kavram

Tüzel Kişilerde Cezanın Muhatabı ve Ölümün Cezalara Etkisi
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

Bu konudan daha fazla soru