Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

Osmanlı Devleti’nde bütçe hakkının gelişiminde modern anlamda bütçeleme tekniklerine geçişin ilk işareti kabul edilen; bütçenin her yıl bir "denge cetveli" (mizaniye) halinde hazırlanması ve bütçe rakamlarının kamuoyuna ilan edilmesi (aleniyet) zorunluluğu aşağıdaki belgelerden hangisinde ilk kez yer almıştır?

  1. Islahat Fermanı (18561856)Cevap
  2. B
    Tanzimat Fermanı (18391839)
  3. C
    Kanun-i Esasi (18761876)
  4. D
    Muharrem Kararnamesi (18811881)
  5. E
    Sened-i İttifak (18081808)

Cevap

Islahat Fermanı (18561856), bütçenin yıllık olarak hazırlanması ve aleniyet ilkelerini Osmanlı mali sistemine kazandıran ilk belgedir.
Doğru seçenek olan Islahat Fermanı (18561856), Osmanlı Devleti'nde mali disiplini sağlamak amacıyla bütçenin yıllık olarak düzenlenmesi ve bütçe sonuçlarının şeffaf bir şekilde kamuoyuna ilan edilmesi (aleniyet) kuralını getiren ilk belgedir. Bu adım, 18631863 yılında hazırlanan ilk modern bütçeye (Fuad Paşa Bütçesi) zemin hazırlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı mali tarihindeki temel belgelerin bütçe ilkeleri açısından içeriğini analiz edin.
Tanzimat Fermanı (18391839) yasallığı, Islahat Fermanı (18561856) ise teknik bütçeleme kurallarını (yıllık olma, ilan) getirmiştir.
Bütçe hakkının gelişimi sadece yetkiyle değil, aynı zamanda bütçenin hazırlanma usulüyle de ilgilidir.
2
Modern bütçeleme sürecindeki 'mizaniye' (denge cetveli) ve 'aleniyet' kavramlarının ne zaman ortaya çıktığını belirleyin.
Bu kavramlar ilk kez 18561856 yılında Islahat Fermanı ile metne girmiştir.
Islahat Fermanı, maliyenin rasyonelleştirilmesi adına somut teknik şartlar sunmuştur.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkının Gelişim Aşamaları

Daha Fazla Pratik

Islahat Fermanı'nın bu hükmünden sonra hazırlanan ilk modern bütçe olan 1863 (Fuad Paşa) bütçesinin özelliklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla