Examkin

Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması

233 soru

Soru 221Soru →

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde uygulanan Analitik Bütçe Sınıflandırması'nda (ABS) yer alan "09 - Yedek Ödenekler" ekonomik kodu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu ödenek kalemi, yalnızca Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine konulur.

Cevap

Yedek ödenek kalemi yalnızca Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesine konulur.
Analitik Bütçe Sınıflandırması ve 5018 sayılı Kanun'un 23. maddesi uyarınca; merkezi yönetim bütçe giderleri toplamının %2'sine kadar ayrılan yedek ödenekler, bütçede öngörülemeyen hizmetler veya yetersiz kalan ödenekler için kullanılır. Bu ödenek kalemi sadece Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinde '09' ekonomik koduyla yer alır ve buradan diğer idarelere aktarma yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Analitik Bütçe Sınıflandırması'ndaki (ABS) ekonomik kodları ve 5018 Sayılı Kanun'un 23. maddesini hatırlayın.
09 kodunun 'Yedek Ödenekler' olduğu tespit edilir.
Yedek ödeneğin hukuki dayanağını ve kod yapısını belirlemek için gereklidir.
2
Yedek ödeneğin hangi bütçe içinde ve kimin yetkisinde yer aldığını analiz edin.
Yalnızca Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinde yer aldığı sonucuna varılır.
Bütçe birliği ve merkezi yönetim kontrolü prensibi gereği yedek ödenek tek bir merkezde toplanır.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirin.
Doğru ifadenin yedek ödeneğin konumuna ilişkin ifade olduğu belirlenir.
Diğer seçeneklerin kullanım amacı ve idari kapsam bakımından yanlış bilgiler içerdiği teyit edilir.

Anahtar Kavram

Yedek Ödenek Mekanizması ve Ekonomik Kodlama

Daha Fazla Pratik

Bütçe ödenekleri arasındaki aktarma kurallarını (yedek ödenekten aktarma, idareler arası aktarma) inceleyerek ABS sistemindeki yansımalarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 222Soru →

Kamu maliyesi literatüründe giderlerin hukuki bir ayrıma tabi tutulmasında harcamanın bütçe yasasındaki sürekliliği ve bu harcamanın karşılandığı kaynakların mahiyeti temel belirleyici unsurlardır. Bu çerçevede, bir kamu harcamasının 'olağan' veya 'olağanüstü' gider olarak nitelendirilmesinde aşağıdakilerden hangisi bir ayrım kriteri olarak değerlendirilmez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Harcamanın milli ekonomideki üretim kapasitesini doğrudan artırıp artırmaması

Cevap

Harcamanın milli ekonomideki üretim kapasitesini doğrudan artırıp artırmaması kriteri, hukuki sınıflandırma değil ekonomik sınıflandırma kapsamındadır.
Hukuki sınıflandırma (olağan ve olağanüstü gider ayrımı), harcamaların bütçede yer alma sürekliliği ve bu harcamaların hangi tür kamu gelirleri (olağan veya olağanüstü) ile finanse edildiği üzerine kuruludur. Milli ekonomideki üretim kapasitesini artırma veya kaynak kullanımını değiştirme gibi kriterler ise harcamaların 'ekonomik sınıflandırması' (reel harcamalar - transfer harcamaları ayrımı) kapsamında değerlendirilir. Dolayısıyla üretim kapasitesi kriteri, hukuki bir ayrım noktası değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki sınıflandırmanın temel ölçütlerini hatırlayınız.
Süreklilik (düzenli tekrar) ve finansman kaynağı (vergi vs. borçlanma).
Bu sınıflandırma harcamanın bütçe hukuku ve mali yapıdaki yerini belirler.
2
Seçeneklerdeki kriterlerin hangi sınıflandırma türüne ait olduğunu analiz ediniz.
Üretim kapasitesi ve kaynak kullanımı ekonomik sonuçlarla ilgilidir.
Bu durum harcamanın reel (exhausting) veya transfer niteliğini belirler.
3
Hukuki ayrım ile ekonomik ayrımı birbirinden ayırınız.
Ekonomik kapasite artışı hukuki bir rejim farkı yaratmaz.
Bir harcama hem olağanüstü olabilir (afet konutu yapımı) hem de yatırım niteliği taşıyabilir; ancak 'hukuki' tanımını sadece sürekliliği ve kaynağı belirler.

Anahtar Kavram

Hukuki sınıflandırma, harcamanın bütçe yasasındaki sürekliliği ve finansman kaynağına (olağan/olağanüstü gelir) dayanır.

Daha Fazla Pratik

Bütçe hukukunda olağanüstü ödeneklerin yedek ödenekler ve ek ödeneklerle ilişkisini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 223Soru →

Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla; mevcut yolların trafik güvenliğini korumaya yönelik yapılan 'asfalt yama malzemesi alımı' ve 'yol çizgilerinin periyodik olarak boyanması' faaliyetleri, bütçenin ekonomik sınıflandırılmasına göre aşağıdaki harcama kalemlerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari Giderler

Cevap

Mevcut yolların bakım ve onarımına yönelik yapılan mal ve hizmet alımları 'Cari Giderler' kapsamında değerlendirilir.
Cari giderler, kamu hizmetlerinin yürütülmesi ve idari birimlerin günlük işleyişini sağlamak amacıyla yapılan harcamalardır. Soru kökündeki asfalt yama malzemesi ve yol çizgisi yenileme faaliyetleri, mevcut bir kamu varlığının (yol) değerini veya kapasitesini artırmaktan ziyade, hizmetin sürekliliğini ve güvenliğini sağlayan rutin bakım-onarım ve mal alımı işlemleridir. Bu tür harcamalar bütçenin ekonomik sınıflandırmasında 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' başlığı altında, geniş anlamda ise 'Cari Giderler' kategorisinde yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etmek
Harcamanın yeni bir yol yapımı değil, mevcut yolların rutin bakımı (yama ve çizgi yenileme) olduğu saptanmıştır.
Ekonomik sınıflandırmada harcamanın cari mi yoksa yatırım mı olduğunu belirleyen temel kriter, harcamanın sermaye stokuna (varlık değerine) kalıcı bir ekleme yapıp yapmadığıdır.
2
Mal ve hizmet alımı kategorisini belirlemek
Asfalt malzemesi ve boya gibi sarf malzemeleri ile bu hizmetlerin alımı 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' sınıfına girer.
Faydası genellikle bir bütçe dönemiyle sınırlı olan ve kamu idarelerinin günlük faaliyetlerini yürütmek için kullandığı tüketim malları bu grupta yer alır.
3
Ana ekonomik kategoriye ulaşmak
Mal ve hizmet alımları, bütçe tekniğinde cari giderler ana başlığı altında toplanır.
Ekonomik sınıflandırma rehberine göre personel giderleri ve mal/hizmet alımları devletin 'tüketim' nitelikli cari harcamalarıdır.

Anahtar Kavram

Cari giderler; kamu hizmetlerinin sunumu için gerekli olan, faydası genellikle bir yıl içinde tükenen ve sermaye stokunda net bir artış sağlamayan personel ve mal/hizmet alımı harcamalarıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 224Soru →

Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) ekonomik kod yapısı içerisinde; kamu idareleri tarafından hanehalklarına yönelik gerçekleştirilen karşılıksız burs, eğitim yardımı ve nakdi sosyal yardım ödemeleri aşağıdaki birinci düzey kodlardan hangisi kapsamında izlenmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0505 - Cari Transferler

Cevap

Hanehalklarına yapılan karşılıksız burs ve sosyal yardımlar, Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın ekonomik boyutunda 'Cari Transferler' (0505) kodu altında sınıflandırılır.
Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın ekonomik boyutunda, devletin hanehalklarına yaptığı burs ve sosyal yardım gibi karşılıksız ve tüketim amaçlı ödemeler 'Cari Transferler' (0505) kalemi altında sınıflandırılır. Bu harcamalar karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınmadığı için transfer niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın ekonomik niteliğini belirle.
Burs ve sosyal yardımlar, karşılıksız (karşılığında mal/hizmet alınmayan) ve tüketimi destekleyen cari nitelikli ödemelerdir.
Harcamanın karşılıksız olması onu transfer harcaması yapar; yatırım amaçlı olmaması ise cari niteliğini belirler.
2
Analitik Bütçe Sınıflandırması (ABS) ekonomik kodları ile eşleştir.
0505 kodlu 'Cari Transferler' başlığına ulaşılır.
ABS yapısında hanehalklarına yapılan transferler, cari transferlerin (0505) ikinci düzeyinde (05.405.4) detaylandırılır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırma ve Transfer Harcamaları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 225Soru →

Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen asayiş ve güvenlik hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak amacıyla, hizmet envanterinde kayıtlı devriye araçlarının periyodik motor bakımları ve bu araçların operasyonel faaliyetleri için satın alınan akaryakıt kalemleri için yapılan harcamalar, bütçenin ekonomik sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi kapsamında yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari Giderler

Cevap

Cari Giderler
Cari giderler, devletin sunduğu kamu hizmetlerinin sürdürülebilmesi için yapılan, faydası genellikle bir yıl ile sınırlı olan ve devletin sermaye stokunda doğrudan artış yaratmayan harcamalardır. Sorumuzdaki akaryakıt alımı bir 'tüketim' kalemiyken, periyodik araç bakımları ise hizmetin sürekliliğini sağlayan 'rutin' bir hizmet alımıdır. Bu nedenle her iki kalem de cari harcamalar kategorisinde değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Harcama; araçların yakıt ihtiyacı ve periyodik (rutin) bakımlarını kapsamaktadır.
Ekonomik sınıflandırmada harcamanın mahiyetini belirlemek ilk adımdır.
2
Mal ve hizmet alımı/sermaye ayrımı yapma
Alınan akaryakıt tüketime yöneliktir ve rutin bakımlar varlığın ömrünü uzatmakla birlikte yeni bir yatırım niteliği taşımaz.
Varlığın değerini artırmayan, sadece hizmetin devamını sağlayan harcamalar cari niteliktedir.
3
Doğru ekonomik kategoriye yerleştirme
5018 sayılı Kanun ve analitik bütçe sistemine göre bu harcamalar 'Mal ve Hizmet Alım Giderleri' yani 'Cari Giderler' başlığına girer.
Hizmetin yürütülmesi için yapılan ve bir mali yıl içinde tüketilen harcamalar cari harcamadır.

Anahtar Kavram

Cari Giderlerin Kapsamı: Mal ve Hizmet Alımları

Daha Fazla Pratik

Cari giderler ile sermaye giderleri arasındaki 'büyük onarım' ve 'rutin bakım' ayrımına dikkat edilmelidir. Bir binanın boyanması cari giderken, kat eklenmesi sermaye gideridir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 226Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırmasında yer alan transfer harcamaları; satın alma gücünün karşılıksız olarak el değiştirmesi esasına dayanarak çeşitli alt gruplara ayrılmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi devletin diğer kamu kurumları veya finansal piyasalarla olan mali ilişkileri çerçevesinde gerçekleştirdiği 'Mali Transferler' başlığı altında incelenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin vadesi gelmiş kamu borç senetleri için bütçeden ödediği faiz giderleri

Cevap

Devletin vadesi gelmiş kamu borç senetleri için bütçeden ödediği faiz giderleri
Kamu maliyesi literatüründe borç faiz ödemeleri, devletin finans piyasalarıyla olan borç-alacak ilişkisinden doğan bir yükümlülük olduğu için 'Mali Transferler' kategorisinde yer alır. Bu harcamalar, devletin satın alma gücünü doğrudan bir mal veya hizmet alımı yapmaksızın alacaklılara devretmesi anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın karşılıklı mı yoksa karşılıksız mı olduğunu belirleyin.
Seçeneklerdeki tüm harcamalar, karşılığında doğrudan bir mal veya hizmet alınmadığı için transfer harcamasıdır.
Mali transferler, transfer harcamalarının bir alt türüdür.
2
Transfer harcamasının yapılış amacını ve hedef kitlesini analiz edin.
Harcama; üretim desteği (iktisadi), sosyal refah (sosyal), borç/faiz yükümlülüğü (mali) veya varlık edinimi (sermaye) amaçlarından hangisine hizmet ediyor?
Mali transferler; devletin borç faizi ödemeleri, bütçeler arası transferler (yerel yönetim payları gibi) ve iştirak payları gibi mali nitelikli ödemelerden oluşur.
3
Borç faiz ödemelerini kategorize edin.
Borç faiz ödemeleri, devletin geçmişte aldığı borçların maliyeti olarak bütçeden çıkan karşılıksız mali bir yükümlülüktür.
Bu tür ödemeler piyasada mal veya hizmet talebi yaratmayan, sadece satın alma gücünü devletten alacaklılara transfer eden mali transferlerdir.

Anahtar Kavram

Mali Transferler
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 227Soru →

Kamu maliyesi literatüründe kamu harcamalarının bilimsel sınıflandırması kapsamında Georg Cohn, John Stuart Mill, Hugh Dalton ve Richard Musgrave tarafından ileri sürülen yaklaşımlar dikkate alındığında, bu sınıflandırmalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Georg Cohn tarafından geliştirilen bilimsel sınıflandırma, kamu harcamalarının ekonomik veya hukuki niteliğinden ziyade, bireylerin bu harcamalardan sağladığı 'fayda' derecesini temel almaktadır.

Cevap

Georg Cohn tarafından geliştirilen bilimsel sınıflandırma, kamu harcamalarının bireylerin bu harcamalardan sağladığı fayda derecesini temel almaktadır.
Georg Cohn tarafından yapılan bilimsel sınıflandırma, harcamaların ekonomik ya da hukuki niteliğinden ziyade, bireylerin bu harcamalardan sağladığı faydayı temel alır. Cohn, faydayı dört farklı düzeyde (eşit fayda, özel fayda+kamu yararı, özel fayda+kamu yararı baskın, sadece özel fayda) ele alarak kamu giderlerini analiz etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Bilimsel sınıflandırma yapan temel iktisatçıların kriterlerini belirle.
Cohn: Fayda, Mill: Zorunluluk, Dalton: Karşılıklılık (İşlem niteliği), Musgrave: Ekonomik/İşlevsel.
Sınıflandırmaların teorik temelini ayırt etmek için gereklidir.
2
Dalton'un 'quid pro quo' kavramını analiz et.
'Quid pro quo' bir karşılık demektir ve sadece 'satın almalar' (purchases) için geçerlidir, transferler (hibeler) karşılıksızdır.
Karşılıklılık ilkesinin hangi harcama türüne ait olduğunu netleştirmek için.
3
Mill'in harcama gruplarını kontrol et.
Savunma ve adalet 'zorunlu' (necessary) harcamadır, 'isteğe bağlı' (faculty) değildir.
Zorunluluk kriterinin uygulama alanını doğrulamak için.
4
Cohn'un fayda odaklı yaklaşımını doğrula.
Cohn'un sınıflandırması tamamen bireysel ve toplumsal fayda düzeylerine dayanır.
Doğru seçeneği teorik olarak teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Bilimsel Sınıflandırma Kriterleri (Fayda, Zorunluluk, Karşılıklılık)
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 228Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasında; devletin piyasadan herhangi bir mal veya hizmet satın almaksızın, sadece satın alma gücünü toplumun bir kesiminden başka bir kesimine aktardığı harcamalar 'transfer harcamaları' olarak tanımlanır. Bu harcamalar, toplumsal refahı artırmak, gelir dağılımını düzenlemek veya belirli ekonomik faaliyetleri desteklemek amacıyla yapılabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu harcama grubunun bir alt türü olan 'sosyal transferler' kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dar gelirli hanehalkına yönelik yapılan nakdi yakacak ve gıda yardımı ödemeleri

Cevap

Dar gelirli hanehalkına yönelik yapılan nakdi yakacak ve gıda yardımı ödemeleri
Doğru yanıt olan seçenek, devletin herhangi bir mal veya hizmet alımı yapmadan, satın alma gücünü doğrudan ihtiyaç sahibi hanehalkına aktardığı bir durumu ifade eder. Bu durum Pigou'nun 'karşılıksız harcama' tanımına tam olarak uymakta ve sosyal bir amacı (gelir dağılımını düzenleme) hedeflediği için 'sosyal transfer' kategorisinde yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini belirle
Harcamanın karşılıksız (unrequited) olup olmadığını kontrol et.
Transfer harcamaları, Pigou'nun tanımına göre devletin mal veya hizmet almadığı, sadece satın alma gücünü aktardığı harcamalardır.
2
Transfer harcaması alt türlerini ayrıştır
Sosyal, ekonomik ve mali transferler arasındaki farkı belirle.
Sosyal transferler hanehalkına, ekonomik transferler üreticilere, mali transferler ise borç faizleri veya kurumsal katkılar gibi alanlara yöneliktir.
3
Seçenekleri analiz et
Hanehalkına doğrudan refah desteği sağlayan seçeneği bul.
Nakdi yardımlar, satın alma gücünü doğrudan bireylere aktardığı için sosyal transferdir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sınıflandırma: Karşılıksız (Transfer) Harcamalar
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 229Soru →

Bir ülkede gerçekleştirilen kamu yönetimi reformu çerçevesinde, daha önce tek bir merkez teşkilatı tarafından yürütülen "çevre koruma" hizmetlerinin yetki ve sorumluluğu, yeni kurulan üç farklı bölgesel idareye devredilmiştir. Bu idari yapılanma değişikliğine rağmen, bütçe raporlarında söz konusu hizmete ilişkin toplam maliyetlerin herhangi bir kesintiye uğramadan aynı kod altında izlenmeye devam edildiği görülmüştür.

Buna göre, idari birimlerdeki yapısal değişimlerden etkilenmeyerek hizmet odaklı veri sürekliliği sağlayan bu uygulama, aşağıdaki bütçe sınıflandırma türlerinden hangisinin temel bir sonucudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşlevsel (fonksiyonel) sınıflandırma

Cevap

İşlevsel (fonksiyonel) sınıflandırma
İşlevsel (fonksiyonel) sınıflandırma, kamu giderlerini devletin üstlendiği temel görevler ve sunduğu hizmetlerin amacına göre kategorize eder. Bu sınıflandırmanın en büyük avantajı, hizmeti yürüten idari birim (kurumsal yapı) değişse, bakanlıklar birleşse veya yetkiler yerel yönetimlere devredilse dahi, o hizmete (örneğin çevre koruma) ayrılan kaynağın bütçede aynı kodla izlenebilmesidir. Bu durum verilerin zaman içinde karşılaştırılabilirliğini ve hizmet maliyetlerinin analizini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel değişikliği tespit et
Hizmeti sunan idari birimlerin (kurumların) yapısı ve sayısı değişmiştir.
Soruda belirtilen idari reformun bütçe üzerindeki etkisini analiz etmek için kurumsal değişimi anlamak gerekir.
2
Bütçe kodlarındaki durumu analiz et
İdari yapı değişmesine rağmen harcama kodları değişmemiş ve hizmet odaklı izleme sürmüştür.
Sınıflandırma türlerini birbirinden ayıran temel fark, kodun neye (birime mi, hizmete mi) bağlı olduğudur.
3
Kavramsal eşleştirme yap
Hizmetin amacını (fonksiyonunu) esas alan, dolayısıyla kurumsal yapıdan bağımsız olan sistem işlevsel sınıflandırmadır.
İşlevsel sınıflandırma, devlet faaliyetlerinin (savunma, eğitim, çevre vb.) kurumsal aidiyetten bağımsız olarak izlenmesini sağlar.

Anahtar Kavram

İşlevsel Sınıflandırmanın Kurumsal Bağımsızlığı
Soru 230Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırması içerisinde yer alan transfer harcamaları; sosyal, iktisadi, mali ve borç faiz ödemeleri gibi çeşitli alt gruplara ayrılmaktadır. Bu harcama türlerinin nitelikleri dikkate alındığında, transfer harcamalarının alt türleri ve içerikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Devletin vadesi gelen iç ve dış borç anapara geri ödemeleri (borç itfası), transfer harcamaları başlığı altında sınıflandırılan temel bir harcama kalemidir.

Cevap

Borç anapara geri ödemelerinin (itfa) transfer harcaması olarak sınıflandırıldığını belirten ifade yanlıştır.
Kamu maliyesinde ve bütçe sınıflamasında borç faiz ödemeleri bir transfer harcaması olarak kabul edilirken; borç anapara geri ödemeleri (itfa), bütçede bir harcama kalemi değil, borç stokunu azaltan bir finansman işlemi olarak değerlendirilir. Bu nedenle borç itfasının transfer harcaması olarak tanımlanması teknik olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Transfer harcamalarının tanımını analiz edin.
Transfer harcamaları, devletin doğrudan bir mal veya hizmet alımı yapmadan gerçekleştirdiği, satın alma gücünü kişilere veya kurumlara devreden karşılıksız ödemelerdir.
Harcamanın transfer niteliği taşıması için bir 'gider' (expenditure) kalemi olması gerekir.
2
Borç servisi bileşenlerini (faiz ve anapara) karşılaştırın.
Borç faizleri, sermaye kullanımı karşılığında yapılan bir ödeme olup 'transfer harcaması'dır. Ancak anapara ödemesi, geçmişteki bir yükümlülüğün tasfiyesidir.
Maliye literatüründe ve modern bütçe sistemlerinde (5018 Sayılı Kanun dahil) anapara itfası bir harcama değil, finansman/borç yönetimi kalemi olarak görülür.
3
Diğer transfer türlerini doğrulayın.
Sosyal (bireylere), İktisadi (üreticilere), Mali (kurumlara) yapılan aktarımların tanımlarının literatüre uygun olduğunu teyit edin.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için diğer alt türlerin doğru tanımlandığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Transfer Harcamalarının Kapsamı ve Borç Servisi Ayrımı
Soru 231Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sınıflandırılmasına göre; devletin sunduğu hizmetlerin yürütülmesini sağlamak amacıyla yapılan, faydası genellikle bir bütçe dönemi ile sınırlı olan ve devletin sermaye stokunda kalıcı bir artış yaratmayan harcamalar "cari giderler" kapsamında değerlendirilir.

Buna göre, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü bünyesinde yeni bir oyunun sahnelenmesi amacıyla satın alınan dekor malzemeleri (boya, ahşap vb.), oyuncuların kostümleri için tedarik edilen tekstil ürünleri ve tiyatro salonlarının ısıtılması için yapılan enerji ödemeleri aşağıdaki kamu gideri türlerinden hangisi içerisinde yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cari Giderler

Cevap

Cari Giderler
Cari giderler, kamu hizmetlerinin devamlılığını sağlamak amacıyla yapılan ve genellikle o bütçe yılı içinde tüketilen mal ve hizmet alımlarını kapsar. Tiyatro dekorları için alınan boya, kostüm için alınan kumaş ve ısıtma için kullanılan enerji, doğrudan hizmetin (temsilin) gerçekleştirilmesi aşamasında kullanılan sarf malzemeleri ve operasyonel giderler olduğu için cari gider niteliğindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini analiz etme
Dekor malzemeleri, kostüm kumaşları ve enerji (elektrik/yakıt) giderlerinin mal ve hizmet alımı olduğu belirlenmiştir.
Sınıflandırma yapabilmek için harcamanın ne amaçla ve neye karşılık yapıldığını anlamak gerekir.
2
Fayda süresini ve mal varlığına etkisini değerlendirme
Söz konusu harcamaların faydası temsil süreciyle sınırlıdır ve devletin bilançosunda kalıcı bir duran varlık artışı (bina, büyük makine vb.) oluşturmaz.
Cari giderler ile sermaye giderleri arasındaki temel fark, harcamanın üretim kapasitesini mi artırdığı yoksa mevcut hizmeti mi sürdürdüğüdür.
3
Ekonomik sınıflandırma tanımıyla eşleştirme
Hizmetin sürekliliğini sağlayan bu tip tüketim harcamaları 'Cari Giderler' (özellikle Mal ve Hizmet Alım Giderleri) grubuna girer.
Analitik bütçe ve ekonomik sınıflandırma rehberine göre personel dışındaki rutin işletme giderleri bu grupta toplanır.

Anahtar Kavram

Cari giderler, kamu hizmetlerinin yürütülmesini sağlayan, faydası bir yıl içinde tükenen ve yatırım niteliği taşımayan harcamalardır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 232Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sonuçlarını Rozenberg'in geliştirdiği 'Gerçek' ve 'Gerçek Olmayan' gider ayrımı üzerinden değerlendiren bir çalışma, devletin harcama yaparken piyasadan üretim faktörlerini çekip çekmediğini temel ölçüt olarak kabul etmektedir.

Bu perspektifle hazırlanan bir bütçe analizinde, aşağıdakilerden hangisinin 'gerçek olmayan gider' (dolaylı/transfer gideri) olarak tasnif edilmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar

Cevap

Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar
Rozenberg Sınıflandırması'na göre, devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan üretim faktörlerini (mal veya hizmet) doğrudan satın almadığı, sadece satın alma gücünün bir kesimden (mükelleflerden) başka bir kesime (çiftçiler, emekliler, öğrenciler vb.) aktarıldığı harcamalar 'gerçek olmayan gider' (transfer gideri) olarak adlandırılır. Çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Rozenberg Sınıflandırması kriterini hatırla.
Rozenberg, kamu giderlerini 'karşılıklılık' ilkesine göre ikiye ayırır: Gerçek giderler ve Gerçek olmayan (transfer) giderler.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak, harcama türlerini doğru eşleştirmeyi sağlar.
2
Gerçek giderlerin özelliklerini seçeneklerle karşılaştır.
İnşaat maliyetleri, maaşlar, mühimmat alımı ve lisans ücretleri karşılığında devlet doğrudan bir mal veya hizmet alır (reel kaynak kullanımı vardır).
Gerçek giderlerin üretim faktörlerini kamuya çektiğini belirlemek gerekir.
3
Gerçek olmayan giderlerin (transfer) özelliklerini analiz et.
Çiftçilere verilen sübvansiyonlarda devlet, karşılığında o an için bir mal veya hizmet almaz; sadece vergi mükelleflerinden topladığı satın alma gücünü çiftçilere aktarır.
Transfer harcamalarının özündeki 'karşılıksızlık' ve 'satın alma gücü değişimi' özelliğini saptamak çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Rozenberg'e göre gerçek olmayan giderler, devletin piyasadan doğrudan mal ve hizmet talep etmediği, satın alma gücünün sosyal veya ekonomik amaçlarla transfer edildiği harcamalardır.
Soru 233Soru →

Kamu harcamalarının hukuki sınıflandırmasında giderler; bütçe kanunundaki süreklilikleri, ortaya çıkış nedenleri ve finansman kaynakları esas alınarak "olağan" ve "olağanüstü" giderler olarak ikiye ayrılır. Bu ayrım, mali planlama ve bütçe disiplini açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, kamu harcamalarının hukuki sınıflandırması bağlamında "olağanüstü giderler" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu hizmetlerinin yürütülmesi için zorunlu olan personel maaşları ve rutin kırtasiye alımları bu kategoride değerlendirilir.

Cevap

Personel maaşları ve rutin kırtasiye alımlarının bu kategoride değerlendirildiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu harcamalar her yıl bütçede düzenli olarak yer alan "olağan gider" niteliğindedir.
Kamu harcamalarının hukuki sınıflandırmasında temel ayrım noktası harcamanın 'sürekliliği'dir. Personel giderleri (maaşlar, ücretler) ve kurumların günlük işleyişi için yapılan kırtasiye, yakıt gibi cari harcamalar her mali yıl bütçe kanununda düzenli olarak yer alır. Bu nedenle bu tür harcamalar 'olağan gider' (ordinary) sınıfına girer. Olağanüstü giderler ise sadece savaş, deprem, sel gibi öngörülemeyen veya nadir durumlarda ortaya çıkan, bütçede süreklilik arz etmeyen harcamalardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki sınıflandırma kriterini belirleme
Giderlerin bütçede yer alma sürekliliği (her yıl tekrarlanıp tekrarlanmaması) esas alınır.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak için kriterin doğru tanımlanması gerekir.
2
Olağanüstü giderlerin özelliklerini analiz etme
Bu giderler arızi (geçici), beklenmedik ve süreksizdir; örnek olarak savaş ve doğal afetler gösterilir.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için doğru özelliklerin bilinmesi gerekir.
3
Seçeneklerdeki harcama türlerini karşılaştırma
Personel giderleri ve kırtasiye gibi cari harcamalar her yıl bütçede yer aldığı için "olağan" giderdir.
Seçenekler arasında sınıflandırma hatası içeren ifadeyi tespit etmek için bu karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Hukuki Sınıflandırmada Süreklilik Kriteri

Daha Fazla Pratik

Hukuki sınıflandırma ile ekonomik sınıflandırma (Cari, Yatırım, Transfer) arasındaki farkları karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 12 / 12
Kamu Giderlerinin Sınıflandırılması Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 12 | Examkin