Examkin

Rozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler

22 soru

Soru 21Soru →

Bütçe kanunu tasarısı görüşmelerinde bir maliye uzmanı; devletin reel kaynakları doğrudan tüketmediği, sadece vergi mükelleflerinden toplanan satın alma gücünü belirli ekonomik aktörlere veya sosyal gruplara aktardığı harcamaların bütçe içerisindeki payının arttığını ifade etmiştir.

Maliye uzmanının bahsettiği bu harcama türü Rozenberg Sınıflandırması'ndaki "gerçek olmayan giderler" kavramına karşılık geldiğine göre, aşağıdakilerden hangisi bu grupta değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerli üreticilerin dış pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla sağlanan nakdi ihracat sübvansiyonları

Cevap

Yerli üreticilerin dış pazardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla sağlanan nakdi ihracat sübvansiyonları
Doğru yanıt olan ihracat sübvansiyonları, devletin piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın almadığı, sadece bütçedeki kaynağı belirli bir kesime aktardığı bir transfer harcamasıdır. Rozenberg'e göre bu tür harcamalar reel kaynak tüketimine yol açmayıp sadece satın alma gücünü transfer ettiği için 'gerçek olmayan gider' olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Rozenberg Sınıflandırması'nın temel kriterini belirle.
Devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan doğrudan bir mal veya hizmet satın alıp almadığına bakılır.
Rozenberg, kamu giderlerini iktisadi etkilerine göre 'Gerçek' ve 'Gerçek Olmayan' şeklinde ikiye ayırır.
2
Seçeneklerdeki harcamaların karşılıklı olup olmadığını analiz et.
Binaların güçlendirilmesi, radar alımı, cihaz alımı ve maaş ödemelerinde devlet doğrudan bir mal/hizmet/emek alır. Ancak ihracat sübvansiyonunda devlet bir şey satın almaz, sadece para aktarır.
Karşılıksız olan ve satın alma gücünü bir kesimden diğerine kaydıran harcamalar transfer harcaması (gerçek olmayan gider) niteliğindedir.
3
Elde edilen veriyi sınıflandırma ile eşleştir.
İhracat sübvansiyonları 'Gerçek Olmayan Gider' grubuna girer.
Bu harcamada üretim faktörleri doğrudan devlet tarafından kullanılmaz; sadece satın alma gücü yer değiştirir.

Anahtar Kavram

Rozenberg Sınıflandırması'nda temel fark, harcamanın bir 'karşılık' (quid pro quo) içerip içermemesidir.
Soru 22Soru →

Kamu harcamalarının ekonomik sonuçlarını Rozenberg'in geliştirdiği 'Gerçek' ve 'Gerçek Olmayan' gider ayrımı üzerinden değerlendiren bir çalışma, devletin harcama yaparken piyasadan üretim faktörlerini çekip çekmediğini temel ölçüt olarak kabul etmektedir.

Bu perspektifle hazırlanan bir bütçe analizinde, aşağıdakilerden hangisinin 'gerçek olmayan gider' (dolaylı/transfer gideri) olarak tasnif edilmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar

Cevap

Tarımsal üretimi desteklemek amacıyla çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar
Rozenberg Sınıflandırması'na göre, devletin yaptığı harcama karşılığında piyasadan üretim faktörlerini (mal veya hizmet) doğrudan satın almadığı, sadece satın alma gücünün bir kesimden (mükelleflerden) başka bir kesime (çiftçiler, emekliler, öğrenciler vb.) aktarıldığı harcamalar 'gerçek olmayan gider' (transfer gideri) olarak adlandırılır. Çiftçilere verilen karşılıksız sübvansiyonlar bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Rozenberg Sınıflandırması kriterini hatırla.
Rozenberg, kamu giderlerini 'karşılıklılık' ilkesine göre ikiye ayırır: Gerçek giderler ve Gerçek olmayan (transfer) giderler.
Sınıflandırmanın temel mantığını anlamak, harcama türlerini doğru eşleştirmeyi sağlar.
2
Gerçek giderlerin özelliklerini seçeneklerle karşılaştır.
İnşaat maliyetleri, maaşlar, mühimmat alımı ve lisans ücretleri karşılığında devlet doğrudan bir mal veya hizmet alır (reel kaynak kullanımı vardır).
Gerçek giderlerin üretim faktörlerini kamuya çektiğini belirlemek gerekir.
3
Gerçek olmayan giderlerin (transfer) özelliklerini analiz et.
Çiftçilere verilen sübvansiyonlarda devlet, karşılığında o an için bir mal veya hizmet almaz; sadece vergi mükelleflerinden topladığı satın alma gücünü çiftçilere aktarır.
Transfer harcamalarının özündeki 'karşılıksızlık' ve 'satın alma gücü değişimi' özelliğini saptamak çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Rozenberg'e göre gerçek olmayan giderler, devletin piyasadan doğrudan mal ve hizmet talep etmediği, satın alma gücünün sosyal veya ekonomik amaçlarla transfer edildiği harcamalardır.
ÖncekiSayfa 2 / 2
Rozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin