Examkin

Borçlanma Politikası

24 soru

Soru 21Soru →

Genişletici maliye politikası kapsamında kamu harcamalarındaki artışın iç borçlanma yoluyla finanse edildiği bir ekonomide, faiz oranlarının yükselmesi sonucu özel kesim yatırımlarının daralması "dışlama (crowding-out) etkisi" olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, dışlama etkisinin belirleyicileri ve bu etkiye yönelik makroekonomik yaklaşımlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rikardocu Denklik Hipotezi'nin geçerli olduğu bir ekonomide, kamu borçlanmasının faiz oranları üzerindeki yukarı yönlü baskısı çok güçlü olacağından yatırımlardaki dışlama etkisi maksimum seviyeye ulaşır.

Cevap

Rikardocu Denklik Hipotezi'ne göre kamu borçlanmasının faiz oranları üzerinde çok güçlü bir baskı yaratacağı ve dışlama etkisinin maksimum seviyeye ulaşacağı iddiasını içeren ifade yanlıştır.
Rikardocu Denklik Hipotezi (Ricardo-Barro Etkisi), devletin bütçe açıklarını borçlanma ile finanse etmesinin makroekonomik değişkenler üzerinde vergi finansmanından farklı bir etki yaratmayacağını savunur. Bu yaklaşıma göre, rasyonel tüketiciler bugünkü borçlanmanın gelecekteki vergi yükümlülükleri anlamına geldiğini öngörür ve tüketimlerini kısarak tasarruflarını kamu borçlanması miktarı kadar artırırlar. Ödünç verilebilir fonlar piyasasında artan kamu fon talebi, tam olarak artan özel kesim tasarrufları (fon arzı) ile karşılandığı için faiz oranları üzerinde herhangi bir yukarı yönlü baskı oluşmaz. Faiz oranları sabit kaldığı için de özel kesim yatırımlarının daralması şeklinde ortaya çıkan geleneksel 'dışlama (crowding-out) etkisi' görülmez. Bu nedenle, ilgili seçenekteki faiz baskısının güçlü olacağı ve dışlama etkisinin maksimum seviyeye ulaşacağı iddiası makroekonomik teoriye bütünüyle aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dışlama (crowding-out) etkisinin mekanizmasını ve belirleyicilerini IS-LM modeli çerçevesinde analiz etmek.
Yatırımların faize duyarlılığı arttıkça ve para talebinin faize duyarlılığı azaldıkça (LM dikleştikçe) dışlama etkisi güçlenir. Likidite tuzağında dışlama yoktur, Merkez Bankası müdahalesi (monetizasyon) dışlamayı önler.
Seçeneklerde yer alan çeşitli makroekonomik duyarlılık durumlarının doğruluğunu teyit etmek için.
2
Rikardocu Denklik Hipotezi'nin borçlanma ve faiz oranları üzerindeki temel varsayımlarını değerlendirmek.
Rikardocu Denklik Hipotezi'ne göre; devletin borçlanması bireyler tarafından ertelenmiş vergi olarak algılanır. Bireyler tüketimlerini kısarak tasarruflarını borç miktarı kadar artırır. Fon arzı ve fon talebi aynı oranda arttığı için faiz oranları yükselmez.
Borçlanmanın faiz oranları ve dolayısıyla dışlama etkisi ile olan ilişkisine dair alternatif teorik yaklaşımı incelemek için.
3
Elde edilen teorik sonuçlarla seçenekleri karşılaştırarak yanlış ifadeyi belirlemek.
Rikardocu Denklik Hipotezi'nde faizlerin artmayacağı ve dolayısıyla geleneksel yatırımları dışlama etkisinin yaşanmayacağı anlaşıldığından, dışlamanın maksimum seviyeye ulaşacağını belirten seçeneğin yanlış olduğu tespit edilir.
Sorunun kökünde istenen kesin yanlış yargıya ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Borçlanmada Dışlama Etkisi ve Rikardocu Denklik
Soru 22Soru →

Fiyat istikrarsızlığının belirginleştiği ve kamu finansman ihtiyacının arttığı bir ekonomide, maliye otoritesi piyasadaki fazla likiditeyi sterilize etmek amacıyla bireylere ve kurumsal yatırımcılara yönelik uzun vadeli devlet tahvili ihraçlarına hız vermiştir. Aynı dönemde, artan borçlanmanın makroekonomik etkileri üzerine farklı iktisadi okulların teorik öngörüleri kamuoyunda tartışılmaktadır.

Bu bağlamda, kamu borçlanma politikalarının teorik temelleri ve ekonomik etkileri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni Klasik makroekonominin savunduğu Rikardocu Denklik Hipotezi'ne göre; bütçe açıklarının vergiler yerine borçlanma ile finanse edilmesi, hanehalkında bugünkü harcanabilir gelirlerinin arttığı algısı yaratarak cari tüketim harcamalarının ve toplam talebin genişlemesine neden olur.

Cevap

Rikardocu Denklik Hipotezi'nin borçlanma karşısında cari tüketimin artacağını savunduğunu belirten ifade yanlıştır ve sorunun doğru cevabıdır.
Yeni Klasik okul tarafından geliştirilen Rikardocu Denklik (Ricardian Equivalence) Hipotezi'ne göre, rasyonel beklentilere sahip hanehalkı, devletin bugün vergi toplamak yerine borçlanmasını 'gelecekte ödenecek vergilerin bugüne ertelenmesi' olarak görür. Bu nedenle bireyler, artan harcanabilir gelirlerini cari tüketime harcamak yerine gelecekteki vergi yükümlülüklerini karşılamak üzere tasarruf ederler. Sonuç olarak, kamu borçlanması cari tüketimi, toplam talebi ve milli geliri etkilemez. Cari tüketimin genişleyeceğini iddia eden ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki iktisadi okulların borçlanma yaklaşımlarını analiz et.
Klasik, Keynesyen ve Yeni Klasik okulların borçlanma ve enflasyon/dışlama etkileri üzerine görüşleri sınıflandırıldı.
Soruda hangi ifadenin teorik çerçeveyle uyumsuz olduğunu bulmak hedeflenmektedir.
2
Rikardocu Denklik Hipotezi'nin borçlanma etkisine dair temel argümanını değerlendir.
Rikardocu hipoteze göre rasyonel bireylerin borçlanmayı gelecekteki vergiler olarak algıladığı ve tüketim yerine tasarruflarını artırdığı tespit edildi.
Borçlanmanın tüketimi canlandıracağı iddiasının bu hipotezle çeliştiğini doğrulamak için.
3
Diğer seçeneklerdeki makroekonomik dinamikleri kontrol et.
Monetizasyonun zararları, Klasik tam dışlama etkisi ve Keynesyen çarpan mekanizması ile ilgili ifadelerin doğru olduğu görüldü.
Yanlış olan tek ifadenin kesin olarak belirlenmesi.

Anahtar Kavram

İktisadi Yaklaşımların Borçlanma Politikasına Bakışı
Soru 23Soru →

Harcama kalemlerinde herhangi bir kesintiye gitmeyen kamu otoritesinin, mükelleflerin üzerindeki vergi yükünü hafifleterek yaratılan finansman açığını piyasalara kamu borçlanma kâğıdı satarak kapatma yoluna gittiği varsayılsın. Bu uygulamanın özel kesim davranışları ve makroekonomik dengeler üzerindeki yansımaları, iktisat okulları arasında farklı şekillerde açıklanmaktadır.

Bu senaryoya göre, aşağıdaki teorik açıklamalardan hangisi ilgili iktisat okulunun temel varsayımlarıyla bağdaşmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni Klasik Yaklaşım: Karar birimleri rasyonel beklentilere sahip olduğu için, bugünkü vergi indirimini gelecekteki vergi artışlarının bugünkü değeriyle eşit kabul edip tüketimlerini değiştirmezler; böylece toplam talep etkilenmez.

Cevap

Yeni Klasik Yaklaşımın, bugünkü vergi indirimlerinin rasyonel bireyler tarafından gelecekteki vergi yükü olarak algılanıp tüketimin değiştirilmeyeceği ve toplam talebin etkilenmeyeceği yönündeki tespiti teorik olarak doğrudur.
Verilen senaryoda, vergi indirimi ile yaratılan açığın borçlanma ile finanse edilmesi durumunda Yeni Klasik makroekonomik yaklaşımın (Rikardocu Denklik hipotezi) öne sürdüğü sonuçlar doğru olarak verilmiştir. Bu yaklaşıma göre, hanehalkı rasyonel beklentilere sahiptir ve devletin bugün borçlanarak yaptığı vergi indirimini, gelecekte anapara ve faiziyle birlikte ödenecek bir vergi yükü olarak algılar. Dolayısıyla bireyler, artan harcanabilir gelirlerini tüketmek yerine gelecekteki vergi yükümlülüklerini karşılamak üzere tasarruf ederler. Bu durum, toplam talep, faiz oranları ve reel ekonomik aktivite üzerinde hiçbir değişikliğe (nötr etkiye) yol açmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryoda açıklanan politika tercihinin bileşenlerini belirle.
Politika: Kamu harcamaları sabitken vergilerin indirilmesi ve ortaya çıkan açığın piyasaya tahvil satılarak (iç borçlanma ile) finanse edilmesidir.
Uygulanan politikanın niteliği anlaşıldığında, farklı makroekonomik okulların bu duruma vereceği tepkiler analiz edilebilir.
2
Seçeneklerdeki her bir iktisadi okulun temel varsayımları ile senaryodaki borçlanma politikasını eşleştir.
Klasik ve Keynesyen yaklaşımlarda borçlanma faizleri artırır (Klasiklerde tam dışlama, Keynesyenlerde kısmî dışlama). Monetaristler borçlanmanın para arzını doğrudan artırmayacağını savunur. Arz yönlü iktisat arzı artırmaya odaklanır.
Yanlış eşleştirmeleri elemek için okulların borçlanma ve faiz ilişkisine dair temel görüşlerinin test edilmesi gerekir.
3
Doğru ifadeyi tespit et.
Yeni Klasik yaklaşım (Rikardocu Denklik), borçla finanse edilen vergi indirimlerinin hanehalkı tasarruflarını artıracağını ve toplam talep üzerinde yansız (nötr) kalacağını doğru bir şekilde açıklar.
Rasyonel beklentiler varsayımı altında hanehalkı kamu bütçe kısıtını dikkate alır ve borçlanmayı ertelenmiş bir vergi olarak değerlendirir.

Anahtar Kavram

Borçlanmanın Makroekonomik Etkileri ve Rikardocu Denklik
Soru 24Soru →

Makroekonomik dengesizliklerden biri olan aşırı fiyat artışlarının (talep enflasyonu) yaşandığı bir dönemde, karar alıcı birimler kamu açıklarını kapatmak amacıyla borçlanma stratejisinde değişikliğe gitmiştir. Bu yeni stratejide, emisyon hacmini genişletecek veya kaydi para yaratımına yol açacak kaynaklar yerine, doğrudan banka dışı özel kesimi (bireyleri ve sektörel kurumsal yatırımcıları) hedefleyen uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleri satışına ağırlık verilmiştir.

Uygulanan bu borç yönetim politikasının asıl makroekonomik gerekçesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüketime veya spekülatif yatırımlara yönelebilecek özel kesim fonlarını piyasadan emerek, toplam talep üzerindeki enflasyonist baskıyı hafifletmek

Cevap

Doğru cevap, özel kesim fonlarının piyasadan emilerek toplam talep üzerindeki enflasyonist baskının hafifletilmesi gerektiğini belirten seçenektir.
Enflasyonist dönemlerde maliye politikasının temel amacı toplam talebi daraltmaktır. Devletin finansman ihtiyacını Merkez Bankası'ndan (emisyon/monetizasyon) veya ticari bankalardan (kaydi para yaratımı) karşılaması para arzını artırarak enflasyonu besler. Buna karşılık, banka dışı özel kesimden (bireyler ve kurumlar) uzun vadeli borçlanılması, bu kesimlerin harcamaya veya spekülatif yatırımlara yönlendirebilecekleri fonların devlet tarafından çekilmesi (emilmesi) anlamına gelir. Bu işlem piyasadaki satın alma gücünü daraltarak talep enflasyonu baskısını hafifletir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen makroekonomik sorunu (enflasyon) ve uygulanan maliye politikası aracını (banka dışı kesimden uzun vadeli borçlanma) tespit et.
Sorun aşırı talep enflasyonu; çözüm aracı ise piyasadan uzun vadeli borçlanmadır.
Uygulanan politikanın hangi makroekonomik etkiyi yaratacağını belirlemek için mevcut durumun ve seçilen yöntemin özelliklerinin bilinmesi gerekir.
2
Banka dışı kesimden (halktan) uzun vadeli borçlanmanın ekonomik etkilerini analiz et.
Halktan uzun vadeli borçlanmak, bireylerin tüketim veya yatırım için kullanacakları parayı devlete aktarmaları anlamına gelir. Piyasada para miktarı (likidite) azalır.
Borçlanmanın kaynağı, ekonomideki para arzı ve toplam talep üzerindeki nihai etkiyi doğrudan belirler.
3
Bulunan sonucu enflasyonla mücadele hedefiyle eşleştir.
Likiditenin azalması toplam talebi kısar. Toplam talebin kısılması, fiyatlar genel düzeyindeki artış (enflasyon) baskısını kırar.
Enflasyonla mücadelede temel yaklaşım, efektif talebin daraltılarak fiyat istikrarının sağlanmasıdır.

Anahtar Kavram

Enflasyonla Mücadelede Borçlanma Politikası
ÖncekiSayfa 2 / 2
Borçlanma Politikası Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin