Ekonomik Büyüme, Kalkınma ve Maliye Politikası

142 soru

Soru 141Soru

Maliye politikası literatüründe ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma, birbiriyle yakın ilişkili olmalarına karşın yapısal olarak farklı kavramlardır. Ekonomik büyüme, bir ülkenin üretim kapasitesindeki niceliksel artışları ifade ederken; ekonomik kalkınma bu artışla birlikte sosyo-ekonomik, kurumsal ve teknolojik yapıda meydana gelen niteliksel dönüşümleri kapsar.

Buna göre, aşağıda verilen makroekonomik durumlardan hangisi, bir ekonomide 'kalkınma' olmaksızın yalnızca 'büyüme' (kalkınmasız büyüme) gerçekleştiğinin doğrudan bir göstergesidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretim faktörleri stokundaki artışa bağlı olarak kişi başına düşen reel hasılanın yükselmesi, ancak gelir dağılımı eşitsizliğinde ve yoksulluk oranlarında bir iyileşme sağlanamaması

Cevap

Reel hasılanın yükselmesine karşın gelir dağılımı ve yoksulluk oranlarında iyileşme sağlanamaması durumunu ifade eden seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevap, üretimin miktar bazında artmasına rağmen sosyo-ekonomik yapıdaki eşitsizliklerin ve yoksulluğun devam ettiğini belirten seçenektir. 'Kalkınmasız büyüme' tam olarak budur; ülke makro düzeyde zenginleşir ancak bu zenginlik yapısal bir refah artışına veya kurumsal dönüşüme yol açmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma kavramlarının ayırıcı özelliklerini belirle.
Büyüme yalnızca reel GSYH'deki hacimsel artıştır. Kalkınma ise büyüme ile birlikte eğitim, sağlık, adil gelir dağılımı ve sektörel yapıda iyileşme gibi niteliksel değişimlerdir.
Soru kökündeki 'kalkınmasız büyüme' olgusunu tespit edebilmek için kavramsal sınırların netleştirilmesi gerekir.
2
Seçeneklerdeki durumların 'niteliksel iyileşme' (kalkınma) içerip içermediğini analiz et.
Beşerî sermaye artışı, sektörel dönüşüm, Gini katsayısının düşmesi ve iç finansman kapasitesinin gelişmesi kalkınma göstergeleridir.
Kalkınmayı temsil eden durumlar elenerek yalnızca hacimsel büyümenin olduğu durum bulunmalıdır.
3
Yalnızca niceliksel artış içeren seçeneği tespit et.
Faktör stokundaki artışla üretimin artması ancak gelir dağılımı ile yoksulluğun değişmemesi salt büyümeyi temsil eder.
Toplumsal refah göstergelerinde iyileşme olmaması, kalkınmanın gerçekleşmediğinin en net kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Büyüme ve Ekonomik Kalkınma Arasındaki Yapısal Farklar
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 142Soru

Bir ülkede makroekonomik istikrar büyük ölçüde sağlanmış olmasına rağmen, potansiyel üretim kapasitesinin yapısal olarak yavaş arttığı gözlemlenmektedir. Ekonomi yönetimi, kısa vadeli konjonktürel dalgalanmaları yönetmekten ziyade, ekonominin uzun dönemli büyüme trendini yukarı yönlü değiştirecek maliye politikası araçlarına ağırlık verme kararı almıştır.

Bu doğrultuda, politika yapıcıların aşağıdaki maliye politikası uygulamalarından hangisini hayata geçirmesi, içsel büyüme dinamikleri bağlamında söz konusu amaca en uygun katkıyı sağlar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknolojik yenilikleri ve bilgi yayılımını hızlandırmak amacıyla özel sektörün araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine yönelik vergi harcamalarının (istisna ve muafiyetlerin) artırılması

Cevap

Teknolojik yenilikleri ve bilgi yayılımını hızlandırmak amacıyla özel sektörün Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi harcamalarının artırılması.
İçsel büyüme teorisine göre, uzun dönemli ekonomik büyümenin temel motoru teknolojik gelişme, beşeri sermaye ve bilgi birikimidir. Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerine sağlanan vergi istisnaları ve indirimleri (vergi harcamaları), firmaların yenilik yapma kapasitesini artırır ve ekonomide pozitif dışsallıklar (bilgi yayılımı) yaratarak potansiyel üretim sınırını kalıcı olarak dışa kaydırır. Bu uygulama, kısa vadeli talep yönetiminden ziyade, tamamen uzun vadeli büyüme ve üretkenlik artışı sağlamaya odaklanmış arz yönlü bir maliye politikası aracıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda hedeflenen temel makroekonomik amacı belirle.
Amacın kısa vadeli konjonktürel istikrar (talep yönetimi) değil, uzun dönemli potansiyel üretim kapasitesini artırmak (yapısal büyüme) olduğu tespit edilir.
Doğru maliye politikası aracını seçmek için, hedefin zaman ufkunun (kısa vs. uzun dönem) ve niteliğinin doğru kavranması gerekir.
2
İçsel büyüme teorisinin temel dinamiklerini analiz et.
İçsel büyüme teorisine göre uzun vadeli ekonomik büyümenin asıl kaynağının teknolojik ilerleme, bilgi yayılımı (spillover) ve beşeri sermaye yatırımları olduğu hatırlanır.
Seçeneklerdeki araçların hangisinin arz kapasitesini ve verimliliği doğrudan etkilediğini bulmak için teorik altyapı gereklidir.
3
Seçeneklerdeki maliye politikası araçlarını büyüme ve istikrar bağlamında sınıflandırarak ele.
Ar-Ge vergi teşviklerinin doğrudan teknolojik yeniliği artırdığı; diğerlerinin ise kısa vadeli talep yönetimi, gelir dağılımı veya daraltıcı etki (mali sürüklenme) yarattığı görülür.
Sadece arz yönlü ve üretken kapasiteyi artırıcı teşvik edici aracın doğru cevap olduğu kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Büyümeyi Etkileyen Arz Yönlü ve İçsel Büyüme Odaklı Maliye Politikası Araçları
ÖncekiSayfa 8 / 8
Ekonomik Büyüme, Kalkınma ve Maliye Politikası Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 8 | Examkin