Examkin

Lorenz Eğrisi

22 soru

Soru 21Soru →

Sosyal refahı maksimize etmeyi amaçlayan bir parlamento, mali yıl bütçesinde alt gelir gruplarını destekleyen ayni ve nakdi transfer ödemelerinin ödeneklerini ciddi oranda yükseltmiştir. Bu harcama artışının finansmanı ise, dar gelirli kesimin bütçesindeki payı yüksek olan dolaylı vergilerin azaltılıp, yüksek gelir dilimlerine uygulanan artan oranlı gelir vergisi oranlarının yükseltilmesiyle sağlanmıştır.

Bu bütüncül maliye politikası setinin gelir dağılımı üzerindeki beklenen etkisi göz önüne alındığında, Lorenz eğrisinin konumu ve Gini katsayısının yönelimi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğri, 45 derecelik köşegen çizgisine doğru kayarak eşitsizlik alanını daraltır ve Gini katsayısı 0 (sıfır) değerine yaklaşır.

Cevap

Eğri, 45 derecelik köşegen çizgisine doğru kayarak eşitsizlik alanını daraltır ve Gini katsayısı 0 (sıfır) değerine yaklaşır.
Verilen senaryodaki maliye politikaları (artan oranlı gelir vergisinin ağırlığının artırılması ve dar gelirlilere yönelik transferler) doğrudan gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik, geliri yeniden dağıtıcı politikalardır. Bu politikalar başarıya ulaştığında toplumdaki gelir eşitsizliği azalır. Gelir eşitsizliğinin azalması geometrik olarak Lorenz eğrisinin, mutlak eşitliği temsil eden 45 derecelik köşegen çizgisine doğru kayması anlamına gelir. Bu kayma sonucunda eğri ile köşegen arasında kalan eşitsizlik alanı daralır. Gini katsayısı, eşitsizlik alanının köşegen altındaki toplam alana oranlanmasıyla hesaplandığı için, bu alan küçüldüğünde Gini katsayısı da küçülerek tam eşitlik durumu olan 0 (sıfır) değerine yaklaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika setinin niteliğini analiz et.
Artan oranlı dolaysız vergilerin artırılması ve alt gelir gruplarına yönelik nakdi/ayni transfer uygulamaları, yüksek gelirli gruptan düşük gelirli gruba kaynak aktarımı sağlayarak gelir dağılımındaki eşitsizliği azaltıcı (progressive) etki yaratır.
Soruda verilen politika araçlarının fonksiyonel ve kişisel gelir dağılımına etkisini belirlemek.
2
Bu etkinin Lorenz eğrisi üzerindeki geometrik yansımasını değerlendir.
Gelir dağılımı daha adil hale geldiği için Lorenz eğrisi, mutlak eşitliği temsil eden 45 derecelik köşegene doğru yaklaşır ve eğrinin köşegen ile arasında oluşturduğu eşitsizlik alanı (A alanı) daralır.
Lorenz eğrisinin mutlak eşitlik doğrusuna yakınlığının gelir dağılımı adaletiyle ters orantılı olduğu kuralını uygulamak.
3
Gini katsayısındaki değişimin yönünü hesapla.
Gini katsayısı, eşitsizlik alanı olan A'nın, köşegen altındaki toplam alana (A+B) bölünmesiyle (G=AA+BG = \frac{A}{A+B}) bulunur. A alanı daraldığı için formülün sonucu sıfıra yaklaşacaktır.
Gini katsayısının matematiksel formülü ile Lorenz eğrisinin geometrik özellikleri arasındaki bağıntıyı kurmak.

Anahtar Kavram

Gelir dağılımını iyileştiren artan oranlı mali politikaların, Lorenz eğrisini mutlak eşitlik doğrusuna yaklaştırarak aradaki eşitsizlik alanını (A alanı) daraltması ve Gini katsayısını tam eşitlik değeri olan 0'a (sıfıra) doğru düşürmesi.
Soru 22Soru →

Bir ülkenin vergi konseyi tarafından hazırlanan yıllık değerlendirme raporunda; son mali yıl içerisinde uygulanan vergi reformu kapsamında, temel tüketim malları üzerindeki katma değer vergisi ve özel tüketim vergisi gibi dolaylı vergi oranlarının belirgin bir şekilde artırıldığı, buna karşılık yüksek gelirli mükellefleri kapsayan artan oranlı gelir vergisi dilimlerinde ve kurumlar vergisinde indirimlere gidildiği belirtilmiştir.

Bu vergi politikası değişikliğinin ülkedeki kişisel gelir dağılımı üzerindeki etkisi analiz edildiğinde; Mutlak Eşitlik Doğrusu ile Lorenz Eğrisi arasında kalan alanın (A alanı) ve Gini katsayısının nasıl değişmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: A alanı genişler, Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır ve Gini katsayısı 1'e yaklaşır.

Cevap

Vergi reformu sonucunda gelir eşitsizliğinin artması beklendiğinden, A alanı genişler, Lorenz eğrisi mutlak eşitlik doğrusundan uzaklaşır ve Gini katsayısı 1'e yaklaşır.
Verilen senaryoda, dolaylı vergilerin payının artırılıp artan oranlı vergilerin düşürülmesi, vergi sisteminin regresif (tersine artan oranlı) bir yapıya bürünmesine neden olur. Bu durum düşük gelir gruplarının aleyhine, yüksek gelir gruplarının lehine bir sonuç doğurarak gelir eşitsizliğini artırır. Eşitsizliğin artması Lorenz analizinde; eğrinin 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusundan daha fazla sarkarak uzaklaşmasına, aradaki 'A' alanının genişlemesine ve Gini=A/(A+B)Gini = A/(A+B) formülü gereği katsayının 1 değerine yaklaşmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Uygulanan vergi politikasının gelir dağılımına etkisini belirlemek.
Dolaylı vergilerin ağırlığının artması ve artan oranlı doğrudan vergilerin azaltılması, vergi yükünü düşük gelir gruplarının üzerine kaydırarak gelir dağılımını bozar.
Dolaylı vergiler tersine artan oranlı (regresif) bir etki yaratırken, düşük ve orta gelirlilerin harcanabilir gelirini oransal olarak daha fazla düşürür.
2
Gelir dağılımındaki bozulmanın Lorenz eğrisine yansımasını tespit etmek.
Lorenz eğrisi, 45 derecelik mutlak eşitlik doğrusundan daha fazla uzaklaşır (dışa doğru kayar) ve iki doğru arasında kalan A alanı genişler.
Eşitsizliğin artması, nüfusun yoksul kesimlerinin toplam gelirden aldığı kümülatif payın azalması anlamına gelir; bu da eğrinin sarkmasına neden olur.
3
A alanındaki değişimin Gini katsayısına matematiksel etkisini analiz etmek.
Gini katsayısı 1'e doğru yaklaşır.
Gini katsayısı A/(A+B)A / (A+B) formülüyle hesaplanır. A alanı büyüdükçe oran 1 değerine (mutlak eşitsizlik) doğru hareket eder.

Anahtar Kavram

Dolaylı vergilerin gelir dağılımına regresif etkisi ve bu etkinin Lorenz Eğrisi ile Gini Katsayısı üzerindeki geometrik yansıması
ÖncekiSayfa 2 / 2
Lorenz Eğrisi Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin