Maliye Bilimi ve Maliye Yaklaşımları

Refah iktisadı yaklaşımı çerçevesinde Pigou ve Dalton tarafından geliştirilen 'Azami Sosyal Fayda Prensibi', kamu maliyesine ilişkin kararların alınmasında marjinal sosyal fayda ($MSF$) ile marjinal sosyal maliyet ($MSM$) dengesini esas almaktadır. Bu prensibin uygulanabilirliği ve teorik temelleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımın temel metodolojik ve normatif özelliğini en doğru şekilde ifade eder?

Maliye bilimini kamu hukukunun bir dalı olarak kabul eden ve mali olayları yalnızca bütçe, vergi ve kamu idaresini düzenleyen 'hukuki-teknik kurallar' çerçevesinde ele alan geleneksel yaklaşım, aşağıdakilerden hangisi nedeniyle modern maliye teorisi tarafından en çok eleştirilmektedir?

Maliye biliminin akademik kimliği; devletin kamu hizmetlerini finanse etmek amacıyla gerçekleştirdiği faaliyetlerin hem bir 'iktisadi rasyonalite' çerçevesinde hem de 'kamu gücü' kullanılarak yürütülmesinden kaynaklanan çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Metodolojik açıdan disiplin; mali olayları objektif bir gözlemle inceleyen 'neden-sonuç' odaklı pozitif analizler ile toplumsal adaleti ve refahı hedefleyen 'normatif' değerlendirmeler arasında bir denge üzerine kuruludur. Buna göre, maliye biliminin tanımı, konusu ve metodolojik özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi disiplinin bilimsel niteliğini en kapsamlı ve doğru şekilde açıklar?

Maliye biliminde metodolojik yaklaşımlar üzerine çalışan bir araştırmacının dile getirdiği şu iki önerme ele alınsın:

$I.$ 'Kurumlar vergisi oranlarındaki artış, yabancı sermaye girişini yavaşlatarak ekonomik büyüme hızını düşürmektedir.'

$II.$ 'Vergi yükünün adil bir şekilde dağıtılması için yüksek gelir gruplarına yönelik daha dik bir artan oranlılık uygulanmalıdır.'

Bu iki önermenin metodolojik niteliği ve aralarındaki ilişki ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Maliye teorisinde kamu kesimi ile özel kesim arasındaki temel farklar incelendiğinde; özel kesimde mal ve hizmetlerin sunumu bireylerin özgür iradesine ve karşılıklı rızasına dayanırken, kamu kesiminde bu süreç devletin sahip olduğu hukuksal bir otoriteye dayanmaktadır. Buna göre, kamu kesiminde mal ve hizmetlerin finansmanı ve sunumu aşağıdakilerden hangisine dayanılarak gerçekleştirilir?

Maliye bilimi; devletin kamusal ihtiyaçları karşılamak üzere gerçekleştirdiği harcama ve gelir faaliyetlerini hukuki, iktisadi ve siyasi boyutlarıyla inceleyen bir disiplindir. Bu disiplinin tanımı, kapsamı ve bilimsel niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kamu Tercihi Teorisi'nin önemli bir temsilcisi olan James Buchanan tarafından geliştirilen ve mali olayları "kurallar hiyerarşisi" çerçevesinde ele alan 'Anayasal İktisat' yaklaşımı; devletin büyüme eğilimini (Leviathan) ve siyasal karar alma mekanizmalarındaki aksaklıkları gidermek için belirli bir çözüm odağına sahiptir. Buna göre, Anayasal İktisat yaklaşımının temel çözüm önerisi aşağıdakilerden hangisidir?

Refah İktisadı Yaklaşımı çerçevesinde Pigou ve Dalton tarafından geliştirilen 'Azami Sosyal Fayda' ilkesi uyarınca, kamu harcamalarının sağladığı marjinal sosyal fayda ($MSF$) ile vergilerin neden olduğu marjinal sosyal maliyetin ($MSM$) eşitlendiği noktada optimal bütçe büyüklüğüne ulaşılır. Bu teorik kurgunun, farklı bireyler üzerindeki etkileri birleştirerek toplumsal bir bütçe kararı üretebilmesi için dayanmak zorunda olduğu en temel metodolojik öncül aşağıdakilerden hangisidir?

A. C. Pigou ve Hugh Dalton tarafından savunulan Refah İktisadı Yaklaşımı; kamu maliyesine ilişkin kararların 'toplumsal refahı maksimize edecek' şekilde, değer yargılarına dayalı olarak alınması gerektiğini ifade eder. Bu çerçevede, söz konusu yaklaşımın temel metodolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Refah İktisadı Yaklaşımı çerçevesinde Pigou ve Dalton tarafından geliştirilen "Azami Sosyal Fayda" (Maximum Social Advantage) ilkesine göre; bütçe büyüklüğünün belirlenmesinde, kamu harcamalarının artırılması sonucunda ortaya çıkan fayda ve maliyet ilişkisi temel alınmaktadır.

Buna göre, toplumsal refahın maksimize edildiği optimal bütçe büyüklüğüne ulaşılması için gerekli olan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye biliminde metodolojik ayrım, analizlerin 'olan' (pozitif) veya 'olması gereken' (normatif) üzerine inşa edilmesine dayanır. Pozitif analiz, değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkilerini değer yargılarından arındırılmış bir biçimde tespit etmeye çalışırken; normatif analiz etik, ideolojik ve toplumsal tercihlere dayalı politika önerileri geliştirir.

Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi bütünüyle pozitif maliye analizi çerçevesinde kalmaktadır?

Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen "İktisadi Maliye Yaklaşımı", kamu ekonomisini modern iktisat teorisinin analitik araçlarıyla sentezleyen bir yapı sunmaktadır. Bu yaklaşımın temelini oluşturan devletin üç temel fonksiyonu (tahsis, dağılım, istikrar) ve metodolojik kurgusu dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

James Buchanan ve Geoffrey Brennan tarafından geliştirilen "Leviathan" modeli çerçevesinde, devletin vergilendirme ve harcama yetkilerinin "mali anayasa" gibi kurallarla sınırlandırılmasının temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel maliye yaklaşımları içerisinde, kamu harcamalarının hacmini ve devletin mali faaliyetlerini; bir ülkenin tarım veya sanayi toplumu olması gibi ekonomik bünye özelliklerine dayandırarak açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu tercihi (public choice) teorisi çerçevesinde siyasal süreç, işleyiş mantığı ve aktörlerin davranışları açısından aşağıdakilerden hangisiyle benzerlik göstermektedir?

Kamu maliyesinde bütçe büyüklüğünün ve kaynak tahsisinin toplumsal refahı maksimize edecek şekilde belirlenmesini hedefleyen kuramsal modellerde, Pigou ve Dalton'un geliştirdiği analizler merkezi bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, 'Azami Sosyal Fayda' (Maximum Social Advantage) prensibinin işleyişi ve temel kabulleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Ekonomi biliminde kamu ve özel sektörün işleyiş prensipleri karşılaştırıldığında; bireylerin mal ve hizmetlere yönelik tercihlerini sisteme aktarma biçimleri ve bu tercihlerin üretim kararlarına dönüşme süreci bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Richard Musgrave tarafından sistemleştirilen İktisadi Maliye Yaklaşımı'na göre; tam kamusal malların üretimi, dışsallıkların önlenmesi ve doğal tekellerin denetlenmesi gibi piyasa başarısızlıklarını gidermek amacıyla devletin üstlendiği temel fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?

Refah İktisadı Yaklaşımı (A.C. Pigou ve H. Dalton) çerçevesinde geliştirilen 'Azami Sosyal Fayda' ($Maximum$ $Social$ $Advantage$) ilkesine göre, kamu harcamalarının sağladığı marjinal sosyal fayda ($MSB$) ile vergilemenin neden olduğu marjinal sosyal maliyetin ($MSC$) eşitlendiği noktada bütçe büyüklüğü optimal kabul edilir.

Bu ilkenin teorik altyapısını oluşturan ve onu 'Değişim (Mübadele) Yaklaşımı'ndan kesin çizgilerle ayıran temel yöntemsel (metodolojik) varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye biliminde metodolojik ayrım, analizlerin 'olan' (pozitif) veya 'olması gereken' (normatif) üzerine inşa edilmesine dayanır. Pozitif analiz, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkilerini değer yargılarından bağımsız bir biçimde ortaya koyarken; normatif analiz, toplumsal hedeflere ulaşmak için hangi araçların kullanılması gerektiğine dair sübjektif yargılar içerir.

Bu çerçevede değerlendirildiğinde, aşağıda yer alan tespitlerden hangisinin metodolojik sınıflandırması yanlış yapılmıştır?