Refah Ekonomisi ve Gelir Dağılımı

Kamu otoritesi tarafından "Kalkınmada Öncelikli Yöreler" (KÖY) olarak belirlenen illere yönelik uygulanan vergi muafiyetleri, yatırım teşvikleri ve altyapı projeleri; millî gelirin ülke sathındaki dengeli dağılımını sağlamayı ve coğrafi birimler arası refah farklarını azaltmayı amaçlamaktadır.

Buna göre, söz konusu politikaların doğrudan iyileştirmeyi hedeflediği gelir dağılımı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir dağılımı türleri içerisinde; millî gelirin toplumdaki bireyler veya aileler arasındaki dağılımını, gelirin hangi üretim faktöründen elde edildiğine bakmaksızın inceleyen dağılım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Refah ekonomisinin birinci temel teoremi, piyasa mekanizmasının tam rekabet koşulları altında kendiliğinden $Pareto$ etkin bir kaynak dağılımı sağladığını öne sürer. Bu teorem, Adam Smith'in 'görünmez el' prensibinin modern iktisat teorisindeki matematiksel ifadesi olarak kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinin varlığı refah ekonomisinin birinci temel teoreminin öngördüğü etkinliğin sağlanamamasına ve piyasa başarısızlığına neden olur?

Refah ekonomisinin ikinci temel teoremi; birey tercihlerinin ve üretim teknolojilerinin dışbükey (konveks) olması varsayımı altında, toplumun arzu ettiği herhangi bir Pareto etkin dağılıma tam rekabetçi piyasa mekanizması aracılığıyla ulaşılabileceğini savunur. Bu teoreme göre, piyasanın hedeflenen etkin sonuca ulaşmasını sağlamak için devletin gerçekleştirmesi gereken temel müdahale aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik bir politika değişikliği veya kaynak tahsisi sonucunda, toplumdaki bireylerden en az birinin refah düzeyi artarken diğer hiçbir bireyin refah düzeyinde bir azalma meydana gelmemesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Refah ekonomisinde, hem üretimde hem de tüketimde etkinliğin eş anlı olarak sağlandığı ve ekonominin üretebileceği mal bileşimi ile tüketicilerin tercih ettiği mal bileşiminin uyumlu olduğu "ürün bileşiminde etkinlik" (genel denge) şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Refah ekonomisinde Pareto optimumuna ulaşılabilmesi için hem üretimde etkinlik ($MRTS_{LK}^X = MRTS_{LK}^Y$) hem de tüketimde etkinlik ($MRS_{XY}^A = MRS_{XY}^B$) şartlarının aynı anda sağlanması gereklidir. Ancak bu iki içsel etkinliğin sağlanması, ekonominin ürettiği mal bileşiminin tüketici tercihlerine olan uyumunu ve dolayısıyla toplumsal refahın en üst düzeye ulaştığını tek başına garanti etmemektedir.

Buna göre, üretim imkanları sınırı üzerindeki bir noktanın, tüketicilerin öznel tercihleriyle tam bir uyum içinde olmasını ve genel dengeyi (Pareto optimumunu) sağlamasını mümkün kılan 'ürün bileşiminde (dağılımda) etkinlik' şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Refah ekonomisinde Pareto optimumunun sağlanabilmesi için üretimde etkinlik ve tüketimde etkinlik şartlarının yanı sıra, ekonominin bütününde kaynak dağılımının optimize edildiği "genel denge" (ürün karmasında etkinlik) koşulunun da gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu koşul, tüketicilerin mallar arasındaki marjinal ikame oranının, üretim imkânları eğrisinin eğimi olan marjinal dönüşüm oranına eşit olmasını zorunlu kılar.

Buna göre; hem üretim hem de tüketim sektörlerinin eş anlı olarak dengede olduğu, toplumsal refahın maksimize edildiği genel denge durumunu ifade eden marjinal koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Refah ekonomisinde toplumsal refahın ölçülmesinde kullanılan sosyal refah fonksiyonları, bireysel faydaların toplulaştırılma biçimine ve gelir dağılımına yönelik normatif tercihlere göre farklılık gösterir.

Buna göre; Bentham (Faydacı), Rawls (Maximin) ve Bernoulli (Nash) sosyal refah fonksiyonlarının matematiksel yapıları ve farksızlık eğrileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Refah ekonomisinin ikinci temel teoremi; bireylerin tercihleri ve üretim teknolojilerinin dışbükey (konveks) olması varsayımı altında, toplum tarafından arzu edilen her Pareto etkin dağılımın uygun bir başlangıç zenginlik dağılımı ile piyasa mekanizması üzerinden gerçekleştirilebileceğini savunur.

Buna göre, söz konusu teoremin piyasa etkinliğini bozmadan arzu edilen bir bölüşümü gerçekleştirmek için önerdiği temel araç aşağıdakilerden hangisidir?

Refah ekonomisinin ikinci temel teoremi, bölüşümde adalet ile tahsiste etkinlik hedeflerinin teorik olarak birbirinden ayrıştırılabileceğini gösteren "ayırma prensibi" (separation principle) üzerine kuruludur. Bu teoremin öngördüğü mekanizmanın, piyasa fiyatları ve kaynak tahsisi üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Refah ekonomisinin temelini oluşturan yaklaşımlardan biri olan 'Birinci Temel Refah Teoremi'nin temel savı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ekonomide hanehalklarının toplam gelirden aldıkları payların Lorenz eğrisi ve Gini katsayısı gibi araçlarla ölçüldüğü analizlerden farklı olarak; gelirin, üretimi gerçekleştiren faktör sahiplerinin (işçi, sermayedar, toprak sahibi ve girişimci) üretim sürecine katkıları karşılığında elde ettikleri paylara göre incelenmesi, aşağıdaki gelir dağılımı türlerinden hangisinin kapsamına girmektedir?

Refah ekonomisinin temelini oluşturan ve Adam Smith'in 'görünmez el' düşüncesine analitik bir dayanak teşkil eden Birinci Temel Refah Teoremi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Refah Ekonomisinin İkinci Temel Teoremi'ne göre, devletin piyasa mekanizmasının etkinliğini bozmadan toplum için arzulanan daha adil bir gelir dağılımını gerçekleştirebilmesi için başvurması gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal refah fonksiyonları, bireysel fayda düzeylerinden hareketle toplumsal refahın nasıl maksimize edileceğine ilişkin farklı normatif yaklaşımları temsil eder.

I. Bireysel faydaların ağırlıksız aritmetik toplamına dayanan, toplumsal kayıtsızlık eğrilerinin negatif eğimli düz doğrular ($MRS = -1$) olduğu yaklaşım ($W = \sum U_i$).
II. Toplumsal refahın, toplumdaki refah düzeyi en düşük olan bireyin faydasına eşitlendiği ve faydalar arası ikame imkânının bulunmadığı yaklaşım ($W = \min[U_1, U_2, ..., U_n]$).
III. Bireysel faydaların çarpımına dayanan, orijine göre dışbükey toplumsal kayıtsızlık eğrilerine sahip olan ve bireyler arası fayda ikame esnekliğinin 1'e eşit olduğu yaklaşım ($W = \prod U_i$).

Yukarıda özellikleri belirtilen sosyal refah fonksiyonları (I, II ve III) aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Ekonomi literatüründe gelir dağılımı analizleri yapılırken; milli gelirin üretim faktörleri (emek, sermaye, toprak, girişim) arasındaki bölüşümünü 'birincil dağılım' olarak ele alan yaklaşım ile bu gelirin bireyler veya hanehalkları arasındaki dağılımını 'ikincil dağılım' süreçlerini de kapsayacak şekilde ele alan yaklaşım arasındaki temel teorik ayrıma ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir ekonomide teknolojik gelişmenin 'beceri yanlı' (skill-biased) bir yapı sergileyerek yüksek nitelikli emeğin toplam gelir içindeki payını artırdığı, ancak aynı dönemde sermaye mülkiyetinin çok dar bir hanehalkı grubunda yoğunlaştığı gözlemlenmektedir. Gelir dağılımı türleri arasındaki bu karmaşık etkileşim ve ölçüm yöntemleri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi iktisadi açıdan en doğrudur?

Refah ekonomisinin ikinci temel teoremi; toplumun arzu ettiği bir gelir dağılımı (adalet) hedefi ile kaynak tahsisinde etkinlik hedefinin kuramsal olarak birbirinden ayrıştırılabileceğini savunur. Bu teoremin öngördüğü mekanizma ve varsayımlar dikkate alındığında, devletin piyasa etkinliğini bozmadan arzulanan bölüşümü gerçekleştirebilmesi için aşağıdakilerden hangisi temel bir koşuldur?

Refah iktisadı çerçevesinde, bir bireyin fayda düzeyini artırırken toplumdaki diğer bireylerin fayda düzeyinde herhangi bir azalmaya yol açmayan her türlü toplumsal durum değişikliğine ne ad verilir?