Ücretler

25 soru

Soru 21Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca, anonim şirketlerin yönetim ve denetim kurulu üyelerine bu sıfatları dolayısıyla ödenen huzur hakkı, aidat ve ikramiye gibi ödemeler, vergi hukuku bakımından aşağıdaki gelir unsurlarından hangisi kapsamında vergilendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret

Cevap

Yönetim kurulu üyelerine ödenen huzur hakkı ödemeleri ücret gelir unsuru kapsamında değerlendirilir.
Ücret olarak tanımlanan seçenek doğrudur çünkü 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 6161. maddesinin 44. bendi, yönetim ve denetim kurulu üyelerine yapılan huzur hakkı, aidat ve ikramiye gibi ödemeleri açık bir şekilde ücret geliri olarak kabul etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir Vergisi Kanunu'ndaki ücret tanımını kontrol etme
193193 sayılı GVK Madde 6161'e göre ücret; işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlardır.
Bir ödemenin ücret olup olmadığını belirlemek için kanuni tanıma bakılması gerekir.
2
Ücret sayılan özel halleri inceleme
GVK Madde 61/461/4 uyarınca; 'Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyelerine ödenen huzur hakkı, aidat, ikramiye ve benzerleri' ücret sayılır.
Kanun, bazı ödemelerin niteliği tartışmalı olsa bile onları kesin olarak ücret saymıştır.
3
Sonuçlandırma
Huzur hakkı, kanunen ücret olarak vergilendirilir.
Kanun maddesi açık hüküm içerdiğinden başka bir sınıfa dahil edilemez.

Anahtar Kavram

GVK Madde 61 uyarınca gerçek ücretler dışında kanunen ücret sayılan ödemeler

İpuçları

1
GVK Madde 6161'deki ücret tanımı sadece işçileri değil, yönetim kurulu üyelerini de kapsar.

Daha Fazla Pratik

Ücret ödemelerinde 20222022 yılından itibaren uygulanan asgari ücret istisnasının huzur hakkı ödemelerine de uygulanıp uygulanmadığını araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 22Soru

193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen hüküm uyarınca, 11 Ocak 20222022 tarihinden itibaren Türk Vergi Sistemi'nde uygulanmaya başlanan 'asgari ücret istisnası' ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu istisnadan, elde ettiği ücret tutarı ne olursa olsun tüm ücretli çalışanlar (hizmet erbapları) yararlanır.

Cevap

Asgari ücret istisnasından, elde ettiği toplam ücret tutarına bakılmaksızın tüm hizmet erbapları (ücretliler) yararlanır.
Doğru yanıt, istisnanın gelir seviyesinden bağımsız olarak tüm hizmet erbaplarına uygulanacağını belirtmektedir. GVK Madde 23/1823/18 uyarınca, ücret geliri elde eden herkesin, ilgili ayın brüt asgari ücretinden yasal kesintiler düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden vergisi tahsil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
20222022 yılındaki kanun değişikliğini analiz et.
193193 sayılı GVK'ya eklenen 23/1823/18. madde ile asgari ücret düzeyindeki kazançların vergiden müstesna tutulduğu belirlenmiştir.
Yeni vergi rejiminin kapsamını anlamak için yasal dayanağı belirlemek gerekir.
2
İstisnanın uygulama kapsamını (süje bakımından) değerlendir.
İstisna 'tüm ücretliler' için getirilmiştir; yani yüksek maaş alan bir mühendis de maaşının asgari ücrete kadar olan kısmı için vergi ödemez.
İstisnanın sadece belirli bir kesime değil, tüm matrahlara (alt sınır olarak) uygulandığını doğrulamak gerekir.
3
Eski uygulamalarla (AGİ gibi) karşılaştır.
Asgari Geçim İndirimi kaldırılmış, yerine bu istisna getirilmiştir. Bu istisnada medeni durumun bir önemi yoktur.
Güncel mevzuatın eski uygulamalardan farkını netleştirmek hatayı önler.

Anahtar Kavram

Asgari Ücret İstisnasının Genelliği
Soru 23Soru

Bay (B), bir kamu üniversitesinde kadrolu öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Bu temel görevinin yanı sıra; bir anonim şirkette tasfiye memurluğu yapmakta, özel bir hukuk uyuşmazlığında tarafların başvurusu üzerine "ihtiyari arabulucu" olarak görev almakta ve bir yarışma programında jüri üyeliği yapmaktadır. Bay (B)’nin bu faaliyetlerinden elde ettiği kazançların niteliği ve 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1823/18. maddesi uyarınca uygulanan asgari ücret istisnası karşısındaki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tasfiye memurluğu ve jüri üyeliği faaliyetleri neticesinde elde edilen ödemeler ücret sayılır; ancak asgari ücret istisnası sadece en yüksek ücretin elde edildiği tek bir işveren nezdinde uygulanır. İhtiyari arabuluculuk ise bağımsız bir faaliyet olduğundan serbest meslek kazancı olarak vergilendirilir.

Cevap

Tasfiye memurluğu ve jüri üyeliği gelirleri ücret niteliğindedir; istisna tek bir işverende uygulanır ve ihtiyari arabuluculuk serbest meslek kazancıdır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 61. maddesi uyarınca; tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla yapılan ödemeler (61/4) ve her türlü jüri üyelerine yapılan ödemeler (61/5) ücret sayılmaktadır. Ancak aynı maddenin 5. bendi sadece 'resmi arabulucuları' ücret kapsamına aldığından, ihtiyari arabuluculuk serbest meslek kazancı (GVK 65) olarak kabul edilir. GVK 23/18 uyarınca asgari ücret istisnası ise birden fazla işverenden ücret alınması durumunda sadece en yüksek ücretin alındığı (bu örnekte üniversite) işveren tarafından tatbik edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türlerini GVK Madde 61 çerçevesinde analiz et.
Tasfiye memurluğu (GVK 61/4) ve her türlü jüri üyeliği (GVK 61/5) ücret sayılan ödemelerdir.
Kanun koyucu, bağımlılık ilişkisi zayıf olsa da bu görevleri ücret rejimi içine almıştır.
2
Arabuluculuk faaliyetinin niteliğini ayırt et.
GVK 61/5 uyarınca sadece 'resmî arabuluculara' ödenen paralar ücrettir. İhtiyari (özel) arabuluculuk serbest meslek faaliyetidir.
Resmi sıfat taşımayan arabuluculuk faaliyeti şahsi mesai ve mesleki bilgiye dayandığından GVK 65 kapsamına girer.
3
Asgari ücret istisnasının (GVK 23/18) uygulama kuralını belirle.
İstisna, birden fazla işverenden ücret alınması halinde sadece en yüksek ücretin elde edildiği tek bir işveren tarafından uygulanır.
Mükerrer istisna uygulamasını önlemek amacıyla yasal düzenleme ve 319 Seri No'lu GVK Genel Tebliği bu kuralı koymuştur.
4
Sonuçları sentezle.
Üniversite (en yüksek ücret) istisnayı uygular; tasfiye memurluğu ve jüri üyeliği için istisna uygulanmaz; arabuluculuk ise SMK olarak vergilendirilir.
Tüm yasal hükümlerin birleştiği tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Ücret Sayılan Ödemeler ve Asgari Ücret İstisnası Uygulama Esasları

Daha Fazla Pratik

Farklı işverenlerden alınan ücretlerin yıllık beyanname ile beyan edilme sınırlarını (GVK Madde 86) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 24Soru

Bay (A), bir özel bankada bölge müdürü olarak çalışmaktadır. Bu temel görevinin yanı sıra, bir limited şirkette denetçilik yapmakta ve belirli dönemlerde hukuk mahkemelerinde bilirkişi olarak görev almaktadır. Bay (A)'nın bu faaliyetlerinden elde ettiği gelirlerin vergilendirilmesi ve 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 23/1823/18. maddesinde yer alan asgari ücret istisnasının uygulanmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müdürlük, denetçilik ve bilirkişilikten elde edilen tüm ödemeler GVK uyarınca ücret kabul edilir; asgari ücret istisnası ise mükellefin seçimine göre sadece tek bir işverenin ödediği ücret matrahına uygulanır.

Cevap

Müdürlük, denetçilik ve bilirkişilikten elde edilen tüm ödemelerin ücret olarak kabul edildiği ve istisnanın tek bir işveren tarafından uygulandığı ifade doğrudur.
Doğru ifade, mükellefin tüm gelirlerinin ücret niteliğinde olduğunu ve asgari ücret istisnasının yalnızca tek bir işveren nezdinde kullanılabileceğini belirtmektedir. GVK Madde 61/4 denetçileri, 61/5 ise bilirkişileri açıkça ücretli kapsamında saymıştır. Ayrıca vergi mevzuatımıza göre birden fazla yerden ücret alanlarda asgari ücret istisnası sadece tek bir (mükellefin seçtiği) işverende uygulanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türlerinin tespit edilmesi
Müdürlük (61/1), Denetçilik (61/4) ve Bilirkişilik (61/5) gelirlerinin tamamı GVK uyarınca 'Ücret' kapsamındadır.
GVK 61. maddede ücretin tanımı yapılmış ve bazı özel ödemelerin (huzur hakkı, bilirkişi ücreti vb.) şahsi mesaiye dayansa dahi ücret sayılacağı hükme bağlanmıştır.
2
Asgari ücret istisnasının kapsamının belirlenmesi
GVK 23/18 uyarınca hizmet erbabının ödemesinin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin brüt tutarından işçi Sosyal Güvenlik Kurumu prim ve işsizlik sigortası primleri düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden vergi istisnadır.
2022 yılından itibaren tüm ücretliler asgari ücrete isabet eden kısım kadar vergiden muaf tutulmuştur.
3
Birden fazla işveren durumunun analizi
İstisna sadece tek bir işverenden elde edilen ücrete uygulanır.
311 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, birden fazla işverenden ücret alan çalışanlar, istisnanın hangi işveren tarafından uygulanacağını kendileri belirler; kural olarak her işverende ayrı ayrı istisna uygulanamaz.

Anahtar Kavram

Ücret Gelirlerinde Tabiyet ve Özel Sayılan Haller ile Asgari Ücret İstisnasının Tekil Uygulanması

Daha Fazla Pratik

Ücretlerde asgari ücret istisnası sonrasında vergi matrahının nasıl hesaplandığını ve Sosyal Güvenlik primlerinin etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 25Soru

Özel bir şirkette çalışan bir hizmet erbabına, 2026 yılının Mart ayında normal maaşının yanı sıra 'performans ikramiyesi' verilmiş ve işvereni tarafından adına 'özel hayat sigortası' primi ödenmiştir. Bu ödemelerin vergilendirilmesi ve 193193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'ndaki güncel istisna uygulamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Performans ikramiyesi ve sigorta primi ödemeleri ücretin bir unsuru kabul edilir; asgari ücret istisnası, bu unsurları da içeren toplam matrah üzerinden hesaplanan vergiye uygulanır.

Cevap

Performans ikramiyesi ve sigorta primi ödemeleri ücretin bir unsuru kabul edilir; asgari ücret istisnası, bu unsurları da içeren toplam matrah üzerinden hesaplanan vergiye uygulanır.
Doğru yanıt, performans ikramiyesi ve işveren tarafından karşılanan sigorta primlerinin ücretin bir parçası olduğunu ve asgari ücret istisnasının toplam ücret gelirine uygulandığını belirten ifadedir. GVK Madde 6161'e göre ücret; bir işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Bu tanım gereği ikramiyeler ve yan haklar (sigorta gibi) ücrettir. Ayrıca 20222022 yılı başından itibaren, her bir personelin ödemesinin asgari ücretin brüt tutarına tekabül eden kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir türünün belirlenmesi
Ücret Geliri
GVK Madde 6161 uyarınca işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara sağlanan para, ayın ve menfaatler ücrettir.
2
Matrahın kapsamını belirleme
Maaş + İkramiye + Sigorta Primi = Toplam Matrah
Ücretin sadece nakdi olması gerekmez; işverenin çalışan adına ödediği sigorta primleri de sağlanan bir menfaattir.
3
Asgari ücret istisnasının uygulanması
Net Vergi Borcu
Ocak 20222022 sonrası mevzuata göre, asgari ücretin brüt tutarına isabet eden gelir ve damga vergisi, hesaplanan toplam vergiden mahsup edilir.

Anahtar Kavram

Ücretin Kapsamı ve Asgari Ücret İstisnası (GVK 61, 23/18)

Daha Fazla Pratik

Ücret istisnaları konusunda GVK Madde 23'te yer alan diğer özel istisnaları (yemek yardımı, yol yardımı vb.) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Ücretler Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin