Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümü

Vergi yargılama hukukunda dava açma ehliyeti, kural olarak subjektif bir hakkı veya menfaati ihlal edilenlere tanınmıştır. Ancak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ($VUK$) ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ($IYUK$) hükümleri uyarınca, vergi mahkemelerinde dava açabilecek taraflar belirli sıfatlara sahip olmak zorundadır. Buna göre, bir limited şirket tüzel kişiliği adına düzenlenen vergi ve vergi ziyaı cezası ihbarnamesine karşı; şirket ortağının 'şirket borçlarından dolayı ileride şahsi mal varlığının etkilenme riski' bulunduğunu ileri sürerek kendi adına (şirketten bağımsız olarak) dava açması durumunda, mahkemenin ehliyet yönünden yapacağı hukuki değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra, adına düzenlenen vergi ve ceza ihbarnamesinde 'verginin mevzuunda hata' (açık bir vergi hatası) bulunduğunu fark eden bir mükellef, düzeltme-şikayet mekanizmasını işletmek istemektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 124. maddesi kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığına yapılan 'şikayet' başvurularında, idarenin sessiz kalması (zımni ret) ve sonrasındaki dava açma süreciyle ilgili 2022 yılındaki yasal değişiklikler (7331 sayılı Kanun ve İYUK m. 10 uyumu) sonrası geçerli olan güncel hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri çerçevesinde, vergi uyuşmazlıklarında yürütmenin durdurulması müessesesinin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mükellef $(B)$, $2020$ takvim yılına ilişkin gelir vergisi tarhiyatında, kanunen yararlanması gereken bir vergi muafiyetinin dikkate alınmadığını ve bu nedenle adına fazla vergi tahakkuk ettirildiğini $15$ Mart $2025$ tarihinde fark etmiştir. Mükellef, bu durumun bir "vergilendirme hatası" olduğu iddiasıyla düzeltilmesi için aynı gün ilgili vergi dairesine başvurmuştur. Vergi dairesi, mükellefin bu talebini $20$ Nisan $2025$ tarihinde reddetmiştir.

Buna göre, $213$ sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri uyarınca mükellef $(B)$'nin izlemesi gereken hukuki süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi uyuşmazlıklarının idari aşamada çözülememesi durumunda mükellefler yargı yoluna başvurabilmektedir. Bu kapsamda, düzeltme talebi reddedilen bir mükellef $1$ Şubat $2026$ tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığına şikayet yoluyla başvuruda bulunmuştur. Bakanlık, mükellefin bu dilekçesine $30$ gün boyunca herhangi bir cevap vermeyerek sessiz kalmıştır.

Buna göre, mükellefin bu zımni ret işlemine karşı vergi mahkemesinde açacağı davada, dava açma süresinin son günü aşağıdakilerden hangisidir? ($2026$ yılı Şubat ayı $28$ gündür.)

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) uyarınca, vergi mahkemeleri tarafından verilen ve henüz kesinleşmemiş kararlara karşı başvurulan istinaf kanun yolu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

2020 takvim yılına ilişkin gelir vergisi tarhiyatı Mart 2021'de kesinleşen ve bu işleme karşı yasal süresinde (30 gün) dava açmamış olan Mükellef (T), 12 Mayıs 2024 tarihinde söz konusu tarhiyata esas alınan matrahın bir kısmının aslında Vergi Usul Kanunu uyarınca vergiden istisna edilen bir kazanç olduğunu (mevzuuda hata) fark etmiştir. Mükellef, aynı gün vergi dairesine "düzeltme talebi" ile başvurmuş; ancak vergi dairesi 25 Haziran 2024 tarihinde bu talebi açıkça reddetmiştir.

Bu durumda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uyarınca Mükellef (T)'nin hak arama süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında, vergi mahkemesinde dava açma süresi geçtikten sonra tespit edilen 'vergi hatası' nedeniyle ilgili vergi dairesine yapılan düzeltme başvurusu reddedilen bir mükellef, $10$ Şubat $2026$ tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığına şikayet yoluyla başvuruda bulunmuştur. Bakanlığın bu başvuruya herhangi bir cevap vermeyerek sessiz kalması (zımni ret) durumunda, mükellefin söz konusu zımni ret işlemine karşı vergi mahkemesinde dava açabileceği yasal sürenin son günü aşağıdakilerden hangisidir? ($2026$ yılı Şubat ayı $28$ gündür; $7$ Mart $2026$ tarihi Cumartesi günüdür.)

Bir mükellef, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan bir Genel Tebliğ'in (düzenleyici işlem) iptali ile bu tebliğe dayanılarak adına tesis edilen vergi ziyaı cezalı tarhiyatın iptali istemiyle bir vergi mahkemesinde dava açmıştır. Vergi mahkemesi, davanın düzenleyici işlemin iptaline ilişkin kısmının Danıştay'ın görevine girdiğini belirterek görevsizlik kararı vermiş ve dosyayı Danıştay'a göndermiştir. Danıştay ise yaptığı inceleme sonucunda, uyuşmazlığın niteliği gereği vergi mahkemesinin görevli olduğuna hükmederek dosyayı geri göndermiştir.

$2577$ sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK) hükümleri uyarınca; vergi mahkemesinin bu aşamadan sonra izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Vergi yargılama hukukunda 'dava açma ehliyeti' ve 'taraf sıfatı' ilkeleri çerçevesinde, vergi sorumlularının vergi mahkemelerinde dava açma haklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$2026$ takvim yılında, bir mükellef adına düzenlenen ve toplam tutarı $5.800.000$ TL olan vergi ziyaı cezalı tarhiyata karşı açılan davada Vergi Mahkemesi davanın reddine karar vermiştir. Bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu da Bölge İdare Mahkemesi tarafından esastan reddedilmiştir. Mükellef, bu aşamada Danıştay nezdinde temyiz yoluna başvurmak istemektedir.

Buna göre, söz konusu uyuşmazlıkta temyiz başvurusu ve bu başvurunun vergi borcunun tahsiline etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vergi yargısı organlarında görülen davalarda taraf sıfatı ve dava açma ehliyeti hususu, uyuşmazlığın esasının incelenebilmesi için ön şart niteliğindedir. Buna göre, 213 sayılı $VUK$ ve 2577 sayılı $IYUK$ hükümleri çerçevesinde vergi davası açmaya yetkili olanlar ve ehliyet şartı ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken yanlıştır?