Uzlaşma (Tarhiyat Öncesi ve Tarhiyat Sonrası)

26 soru

Soru 21Soru

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) uyarınca, hakkında yürütülen vergi incelemesi sırasında "tarhiyat öncesi uzlaşma" talebinde bulunan ancak komisyonla yapılan görüşmeler neticesinde uzlaşmanın vaki olmadığı (sağlanamadığı) bir mükellef adına, inceleme raporuna istinaden vergi ziyaı cezası kesilmiş ve ihbarname ile tebliğ edilmiştir.

Buna göre, ihbarnamenin tebliğinden sonraki süreçte mükellefin başvurabileceği yollarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mükellef, tebliğ edilen vergi ziyaı cezası için dava açma süresi içerisinde VUKVUK 376376. maddesi uyarınca cezada indirim talebinde bulunabilir.

Cevap

Mükellef, tebliğ edilen vergi ziyaı cezası için dava açma süresi içerisinde cezalarda indirim talebinde bulunabilir.
Vergi Usul Kanunu sistematiğine göre, tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunup da uzlaşamayan bir mükellef, adına düzenlenen ihbarnamenin tebliğinden itibaren 3030 günlük yasal süre içinde ya vergi mahkemesinde dava açabilir ya da VUKVUK 376376. maddesi uyarınca cezalarda indirim talebinde bulunabilir. Bu iki yol, uzlaşmanın sağlanamadığı hallerde mükellefe tanınan seçimlik haklardır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarhiyat öncesi uzlaşmanın (TÖU) sonucunu analiz et.
Uzlaşma vaki olmamıştır (taraflar anlaşamamıştır).
Uzlaşmanın vaki olmaması, idari çözüm yolunun o aşamada sonuçsuz kaldığını gösterir.
2
TÖU ile tarhiyat sonrası uzlaşma (TSU) arasındaki ilişkiyi değerlendir.
TSU yolu kapalıdır.
VUKVUK Ek Madde 1111 uyarınca, tarhiyat öncesi uzlaşma talep eden ve sağlanamayan mükellef, tarhiyat sonrası uzlaşma isteyemez.
3
Diğer hakların (dava ve indirim) devamlılığını kontrol et.
Dava açma ve VUKVUK 376376 indirim hakkı devam eder.
Mükellef anlaşmaya varmadığı için yargı yoluna gitme veya yasada öngörülen indirimden yararlanma haklarını saklı tutar.

Anahtar Kavram

Tarhiyat Öncesi ve Sonrası Uzlaşma Arasındaki Engel

İpuçları

1
Tarhiyat öncesi uzlaşma ile tarhiyat sonrası uzlaşma yollarının aynı anda veya art arda kullanılıp kullanılamayacağını hatırlayın.
2
Uzlaşmanın 'vaki olmaması' (gerçekleşmemesi) durumunda mükellefin diğer hukuki koruma yollarına (dava veya indirim) başvuru hakkının devam edip etmediğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Uzlaşma tutanağının imzalandığı (uzlaşmanın vaki olduğu) durumlarda dava açma hakkının durumunu ve 75247524 sayılı Kanun ile uzlaşma kapsamından çıkarılan unsurları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 22Soru

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUKVUK) uyuşmazlıkların idari yoldan çözümüne ilişkin hükümleri ve 75247524 sayılı Kanun ile getirilen köklü değişiklikler uyarınca; "uzlaşma" (tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası) müessesesinin uygulanmasına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunan bir mükellefin, kendisine usulüne uygun olarak bildirilen gün ve saatte komisyon toplantısına mazeretsiz olarak katılmaması (uzlaşmanın temin edilememesi), ihbarnamenin tebliğinden sonra tarhiyat sonrası uzlaşma yoluna başvurmasına engel teşkil etmez.

Cevap

Tarhiyat öncesi uzlaşma talebinde bulunan mükellefin toplantıya katılmaması (temin edilememe) durumunda tarhiyat sonrası uzlaşma talep edebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Vergi Usul Kanunu’nun ek 11. maddesinin son fıkrası uyarınca; tarhiyat öncesi uzlaşmanın temin edilememesi (toplantıya katılmama, davetin yapılamaması vb.) veya uzlaşmaya varılamaması (vaki olmama) hallerinde, mükellefler veya ceza muhatabı olanlar verginin tarhından ve cezanın kesilmesinden sonra (tarhiyat sonrası) uzlaşma talep edemezler. Dolayısıyla, toplantıya mazeretsiz katılmayan mükellefin tarhiyat sonrası uzlaşma yoluna başvurma hakkı kalmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaşma türleri arasındaki geçiş kurallarını analiz et.
VUK Ek-11. maddesi uyarınca, tarhiyat öncesi uzlaşma süreci bir kez başlatıldığında (talep edildiğinde), bu sürecin olumsuz sonuçlanması (vaki olmaması veya temin edilememesi) durumunda tarhiyat sonrası uzlaşma yolu kapanır.
Mükellefin aynı uyuşmazlık için iki kez idari çözüm yoluna başvurarak süreci uzatmasının engellenmesi amaçlanmaktadır.
2
7524 sayılı Kanun ile getirilen kapsam değişikliğini kontrol et.
7524 sayılı Kanun ile 'vergi aslı' uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır. Artık sadece cezalar üzerinden pazarlık yapılabilir.
Kamu gelirlerinin aslından vazgeçilmemesi ve vergi adaletinin sağlanması hedeflenmektedir.
3
Kaçakçılık fiillerinin (VUK 359) uzlaşmadaki durumunu değerlendir.
Kaçakçılık fiillerine bağlı vergi ziyaı cezaları hiçbir şekilde uzlaşmaya konu edilemez.
Ağır vergi suçlarında idari pazarlığın hukuken kabul edilmemesi kuralıdır.

Anahtar Kavram

Tarhiyat Öncesi ve Sonrası Uzlaşma Arasındaki İlişki (Tüketme Kuralı)
Soru 23Soru

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) hükümleri ve 75247524 sayılı Kanun ile yapılan güncel değişiklikler çerçevesinde, vergi uyuşmazlıklarının idari yoldan çözümünü sağlayan "uzlaşma" müessesesinin kapsamı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzlaşma kapsamından vergi asılları çıkarılmış olup sadece vergi ziyaı cezaları uzlaşma konusu yapılabilmektedir.

Cevap

Uzlaşma kapsamından vergi asılları çıkarılmış olup sadece vergi ziyaı cezaları uzlaşma konusu yapılabilmektedir.
Vergi hukukunda yapılan son düzenlemeler (7524 sayılı Kanun) ile uyuşmazlıkların idari çözümünde önemli bir makas değişikliğine gidilmiştir. Bu değişikliğe göre, vergi asılları (verginin kendisi) artık uzlaşma konusu yapılamamakta, sadece vergi ziyaı cezaları üzerinde uzlaşma sağlanabilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
75247524 sayılı Kanun ile getirilen değişikliği hatırla.
Temmuz 20242024 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile uzlaşmanın kapsamı daraltılmıştır.
Güncel mevzuat bilgisi, uzlaşma kapsamındaki en önemli değişikliği içerir.
2
Vergi aslı ve ceza ayrımını analiz et.
Vergi aslı (ana vergi borcu) artık uzlaşma masasına getirilemez; sadece vergi ziyaı cezası üzerinde görüşme yapılabilir.
Mükellefin ana borcunun idari yolla eksiltilmesi engellenmiştir.

Anahtar Kavram

Uzlaşma Kapsamı (7524 Sayılı Kanun Sonrası)

İpuçları

1
20242024 yılında yapılan büyük değişikliği ve vergi borcunun ana tutarının korunması hedefini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma arasındaki başvuru süreleri farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) hükümleri uyarınca, adına vergi ziyaı cezası kesilen bir mükellef, yasal süresi içinde tarhiyat sonrası uzlaşma talebinde bulunmuştur. Uzlaşma komisyonu ile yapılan görüşmeler neticesinde "uzlaşmanın vaki olmaması" (sağlanamaması) durumunda, mükellefin bu cezaya karşı dava açma süresi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava açma süresi bitmiş veya 1515 günden az kalmış ise dava açma süresi, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden itibaren 1515 gün uzar.

Cevap

Dava açma süresi bitmiş veya 1515 günden az kalmışsa, tutanağın tebliğinden itibaren 1515 günlük ek süre tanınır.
Vergi Usul Kanunu'nun Ek 77. maddesine göre, uzlaşmanın vaki olmadığına (sağlanamadığına) dair komisyon tutanağının tebliğinden itibaren mükellefin dava açma süresi devam eder. Eğer bu süre bitmişse veya 1515 günden daha az kalmışsa, kanun koyucu mükellefe yargı yoluna başvurabilmesi için tutanağın tebliğinden itibaren başlayan 1515 günlük ek bir süre tanımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaşma sürecinin hukuki sonucunu belirlemek
Uzlaşmanın vaki olmaması (sağlanamaması) durumu tespit edilir.
Mükellefin yargı yoluna başvurup başvuramayacağını ve süresini belirlemek için sürecin sonucuna bakılmalıdır.
2
213213 sayılı VUKVUK Ek Madde 77 hükmünü uygulamak
Dava açma süresinin bitmiş veya 1515 günden az kalmış olması halinde sürenin 1515 gün uzayacağı kuralı hatırlanır.
Uzlaşma görüşmeleri dava açma süresini durdurur ve başarısız sonuçlandığında mükellefe yargı yoluna gitmesi için asgari bir süre garantisi verilir.

Anahtar Kavram

Uzlaşmanın Vaki Olmaması ve Dava Açma Süresi

Daha Fazla Pratik

Tarhiyat öncesi uzlaşma ile tarhiyat sonrası uzlaşma arasındaki süre ve usul farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

Mükellef (KK) hakkında yürütülen vergi incelemesi sırasında, varlığı sabit olan yasal defter ve belgelerin inceleme elemanına ibraz edilmediği bir tutanakla tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda mükellef adına üç kat vergi ziyaı cezalı tarhiyat yapılması önerilmiştir. 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) ve 75247524 sayılı Kanun ile yapılan güncel değişiklikler çerçevesinde, bu mükellefin uzlaşma hakkı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi fiili VUKVUK 359359. maddesinde "gizleme" suçu kapsamında değerlendirildiğinden, mükellef bu tarhiyat için hiçbir şekilde uzlaşma yoluna başvuramaz.

Cevap

Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi fiili Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde "gizleme" suçu kapsamında yer aldığından, mükellef bu tarhiyat için uzlaşma yoluna başvuramaz.
Türk vergi hukukunda, 213213 sayılı VUKVUK'un 359359. maddesinde sayılan kaçakçılık fiilleri (defter ve belgelerin gizlenmesi gibi) neticesinde vergi ziyaına sebebiyet verilmesi durumunda, mükelleflerin hem tarhiyat öncesi hem de tarhiyat sonrası uzlaşma hükümlerinden yararlanması yasaklanmıştır. Bu olayda defter ibraz etmeme fiili "gizleme" suçu oluşturduğundan uzlaşma yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin hukuki niteliğini tespit etme
Varlıkalrı sabit olan defterlerin ibraz edilmemesi VUKVUK 359/a2359/a-2 uyarınca "gizleme" (kaçakçılık) suçudur.
Uzlaşma yasağının kapsamını belirlemek için fiilin türü kritiktir.
2
Uzlaşma kapsamını kontrol etme
VUKVUK Ek 11 ve Ek 1111 maddelerine göre, 359359. maddede yazılı fiillerle vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde uzlaşma yapılamaz.
Kaçakçılık suçlarına bağlı vergi ziyaı cezaları hem tarhiyat öncesi hem de tarhiyat sonrası uzlaşmanın istisnasıdır.
3
75247524 sayılı Kanun değişikliklerini uygulama
Vergi aslı tüm uzlaşma türlerinde kapsam dışı bırakılmıştır; ancak bu olayda ceza da kapsam dışıdır.
Güncel mevzuata göre sadece vergi ziyaı cezaları uzlaşmaya konu olabilir, ancak kaçakçılık cezaları hariç tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Kaçakçılık Suçlarında Uzlaşma Yasağı ve 7524 Sayılı Kanun Kapsamı

Daha Fazla Pratik

VUK 359. maddedeki diğer suçların (sahte belge düzenleme vb.) uzlaşma üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 26Soru

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) hükümleri ve 75247524 sayılı Kanun ile getirilen köklü değişiklikler çerçevesinde, 20262026 yılında vergi incelemesi tamamlanan bir kurumlar vergisi mükellefine yönelik; (I) Re'sen tarhı öngörülen kurumlar vergisi aslı, (II) Bu vergiye bağlı olarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası, (III) Defter ve belgeleri gizleme fiili (VUKVUK md. 359359) nedeniyle kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ve (IV) Fatura düzenlememe nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası tespit edilmiştir. Bu mükellefin söz konusu kalemler için yapacağı uzlaşma başvurusuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yalnızca bir kat olarak kesilen vergi ziyaı cezası (II) uzlaşmaya konu edilebilir; vergi aslı, kaçakçılık kaynaklı cezalar ve özel usulsüzlük cezaları kapsam dışıdır.

Cevap

Yalnızca bir kat olarak kesilen vergi ziyaı cezası uzlaşmaya konu edilebilir; vergi aslı, kaçakçılık kaynaklı cezalar ve özel usulsüzlük cezaları kapsam dışıdır.
Doğru yanıt, güncel mevzuat uyarınca uzlaşma masasına sadece vergi ziyaı cezasının gelebileceğini belirtmektedir. 75247524 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle beraber artık ne tarhiyat öncesi ne de tarhiyat sonrası uzlaşmada 'vergi aslı' görüşülememektedir. Ayrıca usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları da kapsam dışına çıkarılmıştır. VUKVUK 359359 kapsamındaki kaçakçılık fiillerine bağlı cezalar ise öteden beri kapsam dışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
75247524 sayılı Kanun ile getirilen kapsam değişikliğini analiz etme
Vergi aslı (ana borç) ve usulsüzlük/özel usulsüzlük cezaları uzlaşma kapsamından çıkarılmıştır.
Vergi tabanının korunması ve idari işlemlerin sadeleştirilmesi hedeflenmiştir.
2
VUKVUK 359359 (Kaçakçılık) istisnasını kontrol etme
Kaçakçılık fiillerine bağlı kesilen cezalar uzlaşma yasağına tabidir.
Toplum vicdanını yaralayan ağır vergi suçlarında idari pazarlık kabul edilmemektedir.
3
Kalan kalemleri değerlendirme
Sadece 'normal' (kaçakçılık dışı) vergi ziyaı cezası kapsamda kalır.
Mevcut yasal düzenleme sadece bu kalem için uzlaşma yolunu açık bırakmıştır.

Anahtar Kavram

7524 Sayılı Kanun Sonrası Uzlaşma Kapsamı
ÖncekiSayfa 2 / 2
Uzlaşma (Tarhiyat Öncesi ve Tarhiyat Sonrası) Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin