Examkin

Tahakkuk İşlemi

23 soru

Soru 21Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre, beyana dayalı tarhiyat usulünde mükellefin beyannamesini vergi dairesine vermesi üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle vergi hem tarh hem de tebliğ edilmiş sayılır.

Cevap

Tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle verginin hem tarh hem de tebliğ edilmiş sayılması doğru ifadedir.
Vergi Usul Kanunu'nun 2828. maddesine göre, beyanname vergi dairesine elden verildiğinde düzenlenen tahakkuk fişi, verginin tarh ve tebliğ işlemlerini aynı anda temsil eder. Bu işlemle birlikte vergi ödenebilir aşamaya gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergilendirme usulünü belirle.
Soru beyana dayalı (beyanname ile bildirilen) tarhiyat usulü üzerinedir.
VUK'ta farklı tarhiyat usulleri için farklı tahakkuk süreçleri öngörülmüştür.
2
Tahakkuk fişinin kanuni niteliğini hatırla.
VUK Madde 2828 uyarınca, beyanname vergi dairesine verildiğinde tahakkuk fişi kesilir.
Bu fiş, vergilendirme sürecindeki tarh ve tebliğ aşamalarını tek bir işlemde birleştirir.
3
Sonucu doğrula.
Tahakkuk fişinin düzenlendiği tarih verginin tahakkuk tarihi kabul edilir ve bu işlemle vergi hem hesaplanmış (tarh) hem de bildirilmiş (tebliğ) sayılır.
Hukuki süreçte pratiklik sağlamak amacıyla beyan usulünde bu iki aşama birleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Fişinin Hukukî Niteliği

İpuçları

1
Beyana dayalı vergilerde sürecin hızlanması için tarh ve tebliğ aşamaları genellikle birleşir.
2
VUK 2828. maddeyi düşünün; beyannameyi vergi dairesine verdiğinizde elinize tutuşturulan o kağıt neyi ifade eder?

Daha Fazla Pratik

Beyannamenin posta ile gönderilmesi durumunda tahakkuk zamanının nasıl değiştiğini inceleyebilirsiniz (VUK Madde 2828).
Tahmini Süre:45s
Soru 22Soru →

Vergi idaresi tarafından re’sen takdir edilen bir vergiye karşı mükellef tarafından vergi mahkemesinde açılan iptal davasında; mahkeme davanın reddine (verginin onanmasına) karar vermiş, bu karar vergi dairesi kayıtlarına girmiş ve mükellef tarafından süresi içinde Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf aşamasında mükellefin talebi üzerine 'yürütmenin durdurulması' kararı verilmiştir.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu hukuki süreçteki 'tahakkuk' aşamasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi mahkemesi kararının vergi dairesine ulaştığı tarihte tahakkuk gerçekleşmiş sayılır; istinaf aşamasında alınan yürütmeyi durdurma kararı tahakkuk işlemini geri almaz, sadece tahsilatı durdurur.

Cevap

Vergi mahkemesi kararının vergi dairesi kayıtlarına girdiği tarihte tahakkuk gerçekleşmiş sayılır; sonraki yürütmeyi durdurma kararı sadece tahsilatı engeller.
Vergi Usul Kanunu'nun 112112. maddesinin 33. fıkrasına göre; vergi mahkemesinde dava açılması dolayısıyla tahsili duran vergilerden yargı mercilerince tasdik edilenler, mahkeme kararının vergi dairesine geldiği tarihte tahakkuk etmiş sayılır. Bu aşamadan sonra mükellefin istinaf yoluna başvurması ve üst mahkemeden 'yürütmenin durdurulması' kararı alması, kanunen gerçekleşmiş olan bu tahakkuku ortadan kaldırmaz; sadece verginin tahsiline yönelik cebri icra işlemlerini dava sonuna kadar durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarhiyat türünü ve uyuşmazlık durumunu analiz etme
Re'sen tarh edilen bir vergiye karşı dava açılmış ve ilk derece mahkemesi verginin doğruluğunu onamıştır (davanın reddi).
Re'sen tarhiyatlara karşı dava açılması tahakkuku kendiliğinden durdurur.
2
VUK 112/3112/3 maddesini uygulama
Yargı mercilerince tasdik edilen vergiler, mahkeme kararının vergi dairesine geldiği tarihte tahakkuk etmiş sayılır.
Kanun koyucu, yargı kararıyla kesinleşmese bile onanan verginin tahakkukunu bu spesifik ana bağlamıştır.
3
Üst mahkemedeki yürütmenin durdurulması (YD) kararının etkisini değerlendirme
YD kararı, tahakkuk etmiş verginin cebren tahsilini (haciz vb.) durdurur ancak gerçekleşmiş olan 'tahakkuk' hukuki statüsünü geriye dönük bozmaz.
Tahakkuk ve tahsil edilebilir olma farklı kavramlardır; YD kararı işlemin icra edilebilirliğini askıya alır.

Anahtar Kavram

Vergi Yargılamasında Tahakkuk Zamanı ve Yürütmenin Durdurulmasının Sınırları

İpuçları

1
Vergi Usul Kanunu'nun 112112. maddesinde yargı kararlarının tahakkuka etkisi özel olarak düzenlenmiştir.
2
Tahakkuk ile tahsilat arasındaki farkı düşünün; yürütmenin durdurulması bunlardan hangisini etkiler?
3
Vergi mahkemesi kararının vergi dairesine ulaştığı an, re'sen tarh edilen vergiler için kritik bir hukuki eşiktir.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde dava açılmasının tahakkuk ve tahsilat üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 23Soru →

Hakkında ikmalen vergi tarh edilen bir mükellef, kendisine tebliğ edilen 11 no’lu ihbarnameye karşı süresi içinde vergi mahkemesinde iptal davası açmıştır. Yapılan yargılama sonucunda vergi mahkemesi davanın reddine karar vermiş ve bu karar 15.04.202615.04.2026 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına girmiştir. Vergi dairesi, mahkeme kararı doğrultusunda tahakkuk eden vergi ve gecikme faizi için düzenlediği 22 no’lu ihbarnameyi mükellefe 25.04.202625.04.2026 tarihinde tebliğ etmiştir. Mükellef, mahkeme kararını istinaf etmiş ve Bölge İdare Mahkemesi 10.05.202610.05.2026 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, söz konusu vergi borcunun tahakkuk safhasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi borcu, vergi mahkemesi kararının vergi dairesine ulaştığı 15.04.202615.04.2026 tarihinde tahakkuk etmiştir.

Cevap

Vergi borcunun, vergi mahkemesi kararının vergi dairesine ulaştığı 15.04.202615.04.2026 tarihinde tahakkuk etmiş sayılması gerektiğini belirten ifade doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'nun 112112. maddesinin 33. fıkrası uyarınca, vergi mahkemelerinde dava açılması dolayısıyla tahakkuku duran vergilerde, yargı organınca tarhiyatın tasdik edilmesi durumunda tahakkuk, mahkeme kararının vergi dairesine geldiği tarihte gerçekleşir. Senaryoda bu tarih 15.04.202615.04.2026 olarak belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarhiyat türünün ve dava açılmasının etkisinin belirlenmesi.
İkmalen yapılan tarhiyata karşı dava açılması, 213213 sayılı VUK uyarınca tahakkuku durdurur.
Mükellefin yargı yoluna başvurması, vergi alacağının kesinleşmeden icra edilmesini önlemek amacıyla tahakkuk ve tahsilat sürecini askıya alır.
2
Yargı organı kararının tahakkuk üzerindeki etkisinin analiz edilmesi.
Vergi mahkemesinin davanın reddi (tasdik) kararı idare kayıtlarına girdiğinde tahakkuk gerçekleşir.
VUK Madde 112/3112/3 açıkça, dava açılmasıyla duran vergilerin mahkeme kararının vergi dairesine geldiği tarihte tahakkuk edeceğini hükme bağlamıştır.
3
İstinaf ve yürütmenin durdurulması (YD) kararının değerlendirilmesi.
YD kararı tahakkuku geri almaz, sadece tahsilatı durdurur.
Yürütmenin durdurulması, işlemin hukukiliğini değil, uygulanabilirliğini askıya alan geçici bir koruma tedbiridir; tahakkuk anı geçmiş bir hukuki olay olarak sabit kalır.

Anahtar Kavram

VUK Madde 112112 uyarınca dava açılmasıyla duran tahakkukun, tasdik kararının idareye ulaşmasıyla tamamlanması.

İpuçları

1
İkmalen tarhiyata karşı dava açıldığında verginin tahakkuk edip etmediğini hatırlayın.
2
VUK Madde 112/3112/3 hükmü, yargıya taşınan uyuşmazlıklarda tahakkuk anını özel olarak düzenlemiştir.
3
Tahakkuk için mahkeme kararının idare kayıtlarına girmesi yeterlidir; tebliğ veya kesinleşme şartı aranmaz.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde dava açılmasının tahakkuk üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
ÖncekiSayfa 2 / 2
Tahakkuk İşlemi Alıştırma Soruları — KPSS Maliye — Sayfa 2 | Examkin