(\text{T}) İnşaat Taahhüt A.Ş., 2025 yılında üstlendiği ve 2028 yılında teslim etmeyi taah… — KPSS Muhasebe

$(\text{T})$ İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılında üstlendiği ve $2028$ yılında teslim etmeyi taahhüt ettiği "Havalimanı Terminal Binası" yapım işiyle ilgili olarak $2026$ yılı Mayıs ayında düzenlenen hakediş raporunu onaylatmıştır. Söz konusu rapora ait bilgiler şu şekildedir:

- Brüt hakediş bedeli: $6.000.000$ TL
- Gelir vergisi tevkifatı (Stopaj) oranı: $\%$ $5$
- KDV oranı: $\%$ $20$
- Daha önce alınan avansın hakedişten mahsup edilen tutarı: $1.000.000$ TL

Hakediş bedelinden gerekli kesintiler yapıldıktan sonra kalan tutar işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.

Buna göre, işletmenin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR $5.900.000$ (B), 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $300.000$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $1.000.000$ (B) / 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ $6.000.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.200.000$ (A)Cevap
B
102 BANKALAR $5.900.000$ (B), 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $300.000$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $1.000.000$ (B) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR $6.000.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.200.000$ (A)
C
102 BANKALAR $6.200.000$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $1.000.000$ (B) / 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ $6.000.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.200.000$ (A)
D
102 BANKALAR $5.900.000$ (B), 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $300.000$ (B), 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI $1.000.000$ (B) / 170 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ $6.000.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.200.000$ (A)
E
102 BANKALAR $6.900.000$ (B), 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $300.000$ (B) / 350 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞ BEDELLERİ $6.000.000$ (A), 391 HESAPLANAN KDV $1.200.000$ (A)

Cevap

İşletme, hakediş bedelini brüt tutar üzerinden 350 nolu hesaba alacak kaydetmeli, stopajı 193 nolu hesapta borçlandırmalı ve mahsup edilen avansı 340 nolu hesaptan düşerek kalan net tutarı banka hesabına borç kaydetmelidir.

Doğru yevmiye kaydında, brüt hakediş bedeli (

6.000.000

TL) '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabına alacak, hesaplanan KDV (

1.200.000

TL) '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedilir. Borç tarafında ise ödenen stopaj (

300.000

TL) '193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar' hesabında, mahsup edilen avans (

1.000.000

TL) '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında ve net tahsilat (

5.900.000

TL) '102 Bankalar' hesabında gösterilir.

Adım Adım Çözüm

KDV ve Toplam Tahakkuk Hesaplanması

KDV:

6.000.000 \times 0,20 = 1.200.000

TL; Toplam:

7.200.000

Hakediş faturasında brüt bedel üzerinden KDV hesaplanır.

Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) Hesaplanması

Stopaj:

6.000.000 \times 0,05 = 300.000

GVK 42. madde uyarınca yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedeli üzerinden

\%

5 stopaj yapılır.

Net Tahsil Edilecek Tutun Belirlenmesi

7.200.000 - 300.000 (\text{Stopaj}) - 1.000.000 (\text{Avans Mahsubu}) = 5.900.000

Bankaya yatacak tutar, brüt hakediş ve KDV toplamından yapılan yasal kesintiler ve avans mahsubu düşülerek bulunur.

Yevmiye Kaydının Oluşturulması

102, 193, 340 hesaplar borçlu; 350, 391 hesaplar alacaklı

Hakediş gelirleri iş bitimine kadar 350 nolu hesapta pasif bir unsur olarak bekletilir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş bedellerinin 350 nolu hesapta takip edilmesi ve stopaj/avans mahsubu işlemleri.

İpuçları

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedellerinin hangi bilanço hesabında takip edildiğini hatırlayın.

Brüt hakediş bedeli üzerinden hesaplanan %5 stopajın hangi borçlu hesapta izlendiğine dikkat edin.

Bankaya yatan net tutarı bulmak için: (Brüt Hakediş + KDV) - (Stopaj + Avans Mahsubu) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

İşin bitiminde (geçici kabulde) 350 ve 170 nolu hesapların nasıl kapatıldığını ve kar/zararın hangi hesaplara aktarıldığını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular