Soru

Zorluk: ZorGelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları

İşletme, aktifinde kayıtlı bir iş makinesini 11 Aralık 20252025 tarihinde bir inşaat firmasına kiraya vermiştir. Yapılan sözleşmeye göre;

Kira UnsuruBedel / Şart
Aylık Sabit Kira Bedeli12.00012.000 TL
Saatlik Kullanım Bedeli100100 TL
Tahsilat Şartı3131 Mart 20262026 tarihinde tek seferde

3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılan kontrollerde, makinenin Aralık ayı içerisinde toplam 150150 saat çalıştığı tespit edilmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken güncelleyici (envanter) yevmiye kaydı aşağıdakilerinden hangisidir?

  1. 181 GELİR TAHAKKUKLARI 27.00027.000 (BORÇLU) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 27.00027.000 (ALACAKLI)Cevap
  2. B
    100 KASA 27.00027.000 (BORÇLU) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 27.00027.000 (ALACAKLI)
  3. C
    181 GELİR TAHAKKUKLARI 12.00012.000 (BORÇLU) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 12.00012.000 (ALACAKLI)
  4. D
    181 GELİR TAHAKKUKLARI 15.00015.000 (BORÇLU) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 15.00015.000 (ALACAKLI)
  5. E
    649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 27.00027.000 (BORÇLU) / 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 27.00027.000 (ALACAKLI)

Cevap

İşletme, cari döneme (Aralık 2025) ait olan hem sabit (12.00012.000 TL) hem de değişken (15.00015.000 TL) gelir unsurlarını toplayarak toplam 27.00027.000 TL tutarında gelir tahakkuku kaydı yapmalıdır.
Dönemsellik kavramı uyarınca, gelirin hangi dönemde kazanıldığı esas alınır. İşletme Aralık ayında hem sabit kirayı hak etmiş hem de makinenin çalışmasıyla değişken bedeli kazanmıştır. Toplam 27.00027.000 TL tutarındaki bu hak ediş, henüz tahsil edilmediği için '181 Gelir Tahakkukları' hesabında izlenmeli ve '649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar' hesabıyla dönem geliri olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aralık ayına ait sabit kira bedelini belirle.
12.00012.000 TL
Sözleşmede aylık sabit bedel bu tutar olarak belirlenmiştir.
2
Aralık ayına ait değişken kullanım bedelini hesapla.
150 saat×100 TL/saat=15.000150 \text{ saat} \times 100 \text{ TL/saat} = 15.000 TL
Değişken bedel, fiili çalışma saati ile birim saat ücretinin çarpımıdır.
3
Toplam tahakkuk edecek geliri hesapla.
12.000+15.000=27.00012.000 + 15.000 = 27.000 TL
Her iki unsur da Aralık ayı içerisinde kazanılmış gelirdir.
4
Muhasebe kaydını gerçekleştir.
181 GELİR TAHAKKUKLARI (B) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR (A)
Dönemsellik gereği kazanılmış ancak henüz belgesi düzenlenmemiş/tahsil edilmemiş gelirler bu hesaplar aracılığıyla aktifleştirilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Tahakkuku Mantığı

İpuçları

1
Gelirin nakit olarak tahsil edilip edilmediğine değil, o dönemde hak edilip edilmediğine odaklanın.
2
Toplam geliri hesaplarken sabit bedel ile saatlik çalışma bedelini ayrı ayrı bulup toplayın.
3
Cari dönemde kazanılan ancak vadesi (tahsilatı) gelecek döneme sarkan alacaklar için 181 nolu hesap kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin Mart 2026 tarihindeki tahsilat ve KDV kaydını yaparak dönemler arası aktarımı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce gelir tablosu açısından toplam geliri (12.000+150×100=27.00012.000 + 150 \times 100 = 27.000) bulun, ardından bu gelirin karşılığında henüz bir tahsilat (Varlık artışı) olmadığını görerek 'Gelir Tahakkukları' hesabını seçin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla