Soru

Zorluk: Çok zorEnvanter Kavramı ve Çeşitleri

İşletmelerde dönem sonu işlemlerinin temelini oluşturan envanter süreci, 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) ve Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri çerçevesinde belirli bir hiyerarşi ve yöntemle gerçekleştirilir. Envanter kavramının kapsamı, çeşitleri ve uygulama esasları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Muhasebe dışı envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen fiili durum ile genel geçici mizandaki kayıtlı durum arasında bir fark bulunmaması halinde, muhasebe içi envanter işlemlerinin yapılmasına gerek kalmaz.Cevap
  2. B
    Vergi Usul Kanunu'na göre, büyük mağazalar ve eczaneler gibi çok sayıda ve çeşitli mal bulunduran işletmeler, her yıl fiili envanter çıkarmak yerine, üç yılda bir fiili envanter yapma hakkına sahip olup ara yıllarda kayıtlar üzerinden değerleme yapabilirler.
  3. C
    Muhasebe dışı envanter; işletmenin sahip olduğu iktisadi kıymetlerin miktarını ve değerini fiilen (sayarak, ölçerek, tartarak) tespit etme süreciyken; muhasebe içi envanter, bu tespitlerin ve ayarlama kayıtlarının yevmiye defterine aktarılmasını ifade eder.
  4. D
    Dönemsellik kavramı uyarınca yapılan amortisman hesaplamaları ve şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması işlemleri, teknik olarak muhasebe içi envanterin bir parçasıdır ve mizan değerlerinin bilanço değerlerine dönüştürülmesini sağlar.
  5. E
    Fiili envanterin bilanço günündeki mevcutları tam olarak yansıtması esas olmakla birlikte; emtia envanteri yapan işletmelerin, işlerinin hacmi nedeniyle envanter işlemlerine bilanço gününden birkaç gün önce başlayıp birkaç gün sonra bitirmeleri kanunen kabul edilebilir.

Cevap

Muhasebe dışı envanter sonuçlarının kayıtlarla tam uyumlu olması durumunda dahi muhasebe içi envanter işlemlerinin yapılmasına gerek olmadığını savunan ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, muhasebe içi envanteri sadece mizan ve fiili durum arasındaki farkların giderilmesiyle sınırlandırmaktadır. Oysa muhasebe içi envanter; sayım farkı olsun veya olmasın, dönemsellik kavramı gereği yapılması gereken amortisman ayırma, reeskont hesaplama, karşılık ayırma ve tahakkuk işlemleri gibi tüm 'ayarlama kayıtlarını' (adjustingadjusting entriesentries) kapsar. Bu nedenle fark çıkmaması, muhasebe içi envanter sürecini ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Muhasebe dışı envanterin kapsamını belirle.
İşletmenin varlık, alacak ve borçlarının fiilen (sayım, ölçüm, tartım) tespit edilmesi ve değerlenmesidir.
Kayıtlardan bağımsız olarak gerçek durumu görmek için gereklidir.
2
Muhasebe içi envanterin kapsamını analiz et.
Sadece sayım farkları değil; amortismanlar, karşılıklar, reeskontlar, gelir/gider tahakkukları ve yansıtma hesaplarını içerir.
Mali tabloların dönemsellik ve tahakkuk esasına göre doğru kar/zararı göstermesi için zorunludur.
3
İki envanter türü arasındaki ilişkiyi kur.
Fiili sayım ile kayıtlar eşit çıksa bile (fark olmasa bile), dönemsel ayarlama kayıtları (amortisman, karşılık vb.) her zaman yapılmalıdır.
Varlıkların değer azalışları veya zamanla oluşan borç/alacak yükümlülükleri fiili sayımla değil, muhasebe içi hesaplamalarla tespit edilir.

Anahtar Kavram

Envanter Sürecinin Bütünlüğü (Muhasebe İçi ve Dışı Envanterin Ayrımı)

İpuçları

1
Envanterin sadece sayım farklarını (197/397 hesaplar) düzeltmekten ibaret olup olmadığını düşünün.
2
Dönem sonunda amortisman ayırmak için kasada para saymaya gerek var mıdır? Bu işlem hangi envanter türüne girer?
3
Muhasebe içi envanter, genel geçici mizanı kesin mizana dönüştüren tüm düzeltme kayıtlarını kapsar. Sayım farkı olmasa da bu kayıtlar zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Dönem sonu işlemlerinin hiyerarşik sırasını (Mizan -> Muhasebe Dışı Envanter -> Muhasebe İçi Envanter -> Kesin Mizan) tekrar gözden geçirerek, hangi işlemin hangi aşamada yapıldığını netleştirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla