Envanter ve Değerleme İşlemleri Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Soru 1Soru →

$X$ İşletmesi, $2025$ yılı Kasım ayında satmak amacıyla ticari mal satın almıştır. Söz konusu stok hareketi ve ilgili harcamalara ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

İşlem / Harcama Türü	Tutar ( $TL$ )
Mal Alış Bedeli	$200.000$
Nakliye Gideri	$15.000$
Sigorta Gideri (Taşıma Sırasında)	$5.000$
Banka Kredisi Faiz Tahakkuku (Yıl Sonuna Kadar)	$12.000$
Depolama Ücreti (Mal Tesellümünden Sonra)	$8.000$

İşletme, dönem sonu envanter işlemlerinde malların tamamının stokta olduğunu tespit etmiştir. Ancak piyasa koşullarındaki değişimler nedeniyle malların dönem sonu emsal bedelinin $180.000$ $TL$ olduğu belirlenmiştir.

Vergi Usul Kanunu ( $VUK$ ) hükümleri ve ihtiyatlılık kavramı dikkate alındığında, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç $TL$ ’dir?

52.000

60.000

40.000

32.000

20.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $52.000$

Cevap

İşletmenin ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı tutarı

52.000

TL

'dir.

Doğru cevap olan

52.000

TL

, stokların maliyet bedelinin (

232.000

TL

) doğru tespit edilip emsal bedel (

180.000

TL

) ile karşılaştırılması sonucu elde edilir. Maliyete; alış bedeli, nakliye, sigorta ve yıl sonuna kadarki kredi faizleri dahil edilirken, depolama gideri hariç tutulur.

Adım Adım Çözüm

1

Stok maliyet bedelinin hesaplanması

200.000 + 15.000 + 5.000 + 12.000 = 232.000

TL

VUK uyarınca malın alış bedeline ek olarak nakliye, sigorta ve satın alma yılı sonuna kadar tahakkuk eden kredi faizleri maliyete eklenmelidir. Depolama gideri ise mal stoklara girdikten sonra oluştuğu için dönem gideridir.

2

Değer düşüklüğü oranının kontrol edilmesi (

VUK

Madde

274

)

Düşüş oranı:

(232.000 - 180.000) / 232.000 \approx \%22,4

VUK'a göre karşılık ayrılabilmesi için emsal bedelin maliyet bedeline göre en az

\%10

oranında düşmüş olması gerekir. Burada düşüş

\%10

'dan fazladır.

3

Karşılık tutarının hesaplanması

232.000 - 180.000 = 52.000

TL

Maliyet bedeli ile emsal bedel arasındaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bileşenleri ve VUK Değerleme Kuralları

İpuçları

1

Stokların maliyet bedeline hangi harcamaların zorunlu olarak dahil edildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonraki dönemde stoklar satılırsa yapılacak muhasebe kaydını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 2Soru →

Bir işletmenin 31.12.2025 tarihli envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

- Nominal değeri $202.000$ TL olan bir alacak senedinin vadesine $45$ gün vardır.
- Nominal değeri $151.500$ TL olan bir borç senedinin vadesine $60$ gün vardır.

İşletme yönetimi, alacak senetleri için reeskont hesaplanması yönünde karar almıştır. Reeskont işlemlerinde uygulanacak yıllık faiz oranı $\%36$ olarak belirlenmiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) ve Tekdüzen Hesap Planı hükümleri dikkate alındığında, bu işlemin işletmenin Dönem Karı veya Zararı ( $690$ ) hesabı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir? (Hesaplamalarda iç iskonto yöntemi kullanılacak ve sonuçlar en yakın tam sayıya yuvarlanacaktır.)

124

TL azalış

124

TL artış

8.699

TL azalış

Dönem karı veya zararı üzerinde herhangi bir değişim yaratmaz

8.575

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $124$ TL azalış

Cevap

İşletmenin dönem karı üzerinde

124

TL azalış yönünde bir etki meydana gelir.

Vergi Usul Kanunu uyarınca alacak senetlerini reeskonta tabi tutan mükellefler, borç senetlerini de reeskonta tabi tutmak zorundadırlar. İç iskonto formülü kullanılarak yapılan hesaplamalarda; alacak senedi için

8.699

TL tutarında '657 Reeskont Faiz Gideri', borç senedi için ise

8.575

TL tutarında '647 Reeskont Faiz Geliri' hesaplanmıştır. Gelir ve gider tutarları arasındaki fark (

8.575 - 8.699 = -124

) işletmenin dönem net karını

124

TL azaltıcı yönde etkilemektedir.

Adım Adım Çözüm

1

VUK Mevzuat Kontrolü

Alacak senetleri reeskonta tabi tutulduğu için borç senetleri de zorunlu olarak reeskonta tabi tutulmalıdır.

VUK uyarınca reeskont işlemlerinde karşılıklılık esastır.

2

Alacak Senedi Reeskont Tutarının Hesaplanması

F_a = 202.000 - \frac{202.000 \times 36.000}{36.000 + (45 \times 36)} \approx 8.699

TL

İç iskonto yöntemi ile dönem sonu faiz gideri belirlenir.

3

Borç Senedi Reeskont Tutarının Hesaplanması

F_b = 151.500 - \frac{151.500 \times 36.000}{36.000 + (60 \times 36)} \approx 8.575

TL

İç iskonto yöntemi ile dönem sonu faiz geliri belirlenir.

4

Net Kar/Zarar Etkisinin Belirlenmesi

8.575 (Gelir) - 8.699 (Gider) = -124

TL

647 Reeskont Faiz Gelirleri ve 657 Reeskont Faiz Giderleri hesaplarının farkı alınarak 690 hesabına yansıması bulunur.

Anahtar Kavram

VUK Reeskont Karşılıklılık İlkesi ve İç İskonto Hesaplaması

İpuçları

1

VUK'a göre alacak senetleri için reeskont ayrılıyorsa, borç senetleri için de ayrılmak zorunda olduğunu hatırlayın.

2

Hesaplamada

F = A - [ (A \times 36.000) / (36.000 + n \times r) ]

iç iskonto formülünü kullanın.

3

Alacak senedi reeskontu bir gider (657), borç senedi reeskontu ise bir gelirdir (647). Bu ikisinin net farkını bulun.

Daha Fazla Pratik

Reeskont işlemlerinin izleyen yılın başında yapılan ters kayıt (iptal) süreçlerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 3Soru →

İşletme, vadesi geçen $200.000$ TL tutarındaki senetli alacağının $80.000$ TL'lik kısmının banka teminat mektubu ile güvence altına alındığını, kalan kısmın ise tahsil edilemediğini ve ilgili borçlu hakkında icra takibi başlatıldığını tespit etmiştir. Dönem sonunda bu alacak için ihtiyatlılık kavramı gereği $\%100$ oranında karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

654

Karşılık Giderleri hesabı,

120.000

TL

654

Karşılık Giderleri hesabı,

200.000

TL

689

Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı,

120.000

TL

129

Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı,

120.000

TL

128

Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı,

120.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $654$ Karşılık Giderleri hesabı, $120.000$ TL

Cevap

654

Karşılık Giderleri hesabı borçlandırılmalı ve tutar

120.000

TL olmalıdır.

İşletme alacaklarını değerlendirirken, şüpheli hale gelen bir alacağın ancak teminat dışında kalan kısmı için karşılık ayırabilir. Soruda

200.000

TL'lik alacağın

80.000

TL'si banka teminat mektubu ile korunmaktadır. Bu durumda risk taşıyan ve karşılık ayrılabilecek tutar

120.000

TL'dir (

200.000 - 80.000

). Bu işlem sonucunda '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılırken, '129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Alacağın şüpheli olma durumunu ve teminat durumunu analiz et.

Alacak icra safhasına geldiği için şüphelidir; ancak

80.000

TL'si banka teminatı altındadır.

VUK ve muhasebe standartlarına göre teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.

2

Karşılık ayrılacak matrahı hesapla.

200.000

TL (Toplam) -

80.000

TL (Teminatlı) =

120.000

TL (Teminatsız kısım).

İhtiyatlılık kavramı gereği sadece risk altındaki (teminatsız) kısım için gider yazılır.

3

Yevmiye kaydını oluştur.

654 Karşılık Giderleri (Borç):

120.000

/ 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak):

120.000

.

Karşılık ayrılması bir gider işlemidir ve ilgili gider hesabının borcuna kaydedilir.

Anahtar Kavram

Teminatlı Şüpheli Alacaklarda Karşılık Sınırı

İpuçları

1

Şüpheli alacaklarda karşılık ayırırken sadece 'teminatsız' kalan riski düşünmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu alacağın ileride tahsil edilmesi durumunda kullanılacak olan '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 4Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve dönem sonu bilgileri şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
600 Yurtiçi Satışlar	-	$500.000$
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti	$280.000$	-
760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri	$50.000$	-
770 Genel Yönetim Giderleri	$80.000$	-

Ek Bilgiler:
- İşletme $7/A$ seçeneğini uygulamaktadır.
- $770$ nolu hesapta izlenen tutarın $15.000$ TL'si kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) niteliğindedir.
- Kurumlar vergisi oranı $\%25$ olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu yansıtma ve kapatma işlemleri sonucunda "692 Dönem Net Kârı veya Zararı" hesabına aktarılacak tutar ve bu tutarın ilgili hesabın hangi tarafına kaydedileceği aşağıdakilerden hangisidir?

63.750

TL, Alacak

63.750

TL, Borç

67.500

TL, Alacak

71.250

TL, Alacak

90.000

TL, Alacak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $63.750$ TL, Alacak

Cevap

İşletmenin dönem net kârı

63.750

TL olup, bu tutar 692 nolu hesabın alacak tarafına kaydedilmelidir.

İşletmenin brüt satış kârı

500.000 - 280.000 = 220.000

TL'dir. Faaliyet giderleri (

50.000 + 80.000 = 130.000

TL) düşüldüğünde ticari kâr

90.000

TL olarak hesaplanır. Vergi matrahı için bu tutara

15.000

TL KKEG ilave edilerek

105.000

TL mali kâra ulaşılır.

\%25

vergi oranı uygulandığında

26.250

TL vergi karşılığı bulunur. Son aşamada ticari kâr olan

90.000

TL'den

26.250

TL vergi düşülerek

63.750

TL net kâr elde edilir ve bu tutar 692 nolu hesabın alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Giderlerin yansıtılması ve ticari kârın tespiti

Ticari Kâr =

90.000

TL

760

ve

770

nolu giderler sırasıyla

631

ve

632

nolu hesaplara yansıtılır. Ticari Kâr =

500.000 - (280.000 + 50.000 + 80.000)

2

Vergi matrahının (mali kâr) hesaplanması

Mali Kâr =

105.000

TL

Mali Kâr = Ticari Kâr (

90.000

) + KKEG (

15.000

)

3

Vergi karşılığının hesaplanması

Vergi Karşılığı =

26.250

TL

Mali Kâr (

105.000

)

\times

Vergi Oranı (

\%25

)

4

Dönem net kârının bulunması ve devri

63.750

TL Alacak

Net Kâr = Ticari Kâr (

90.000

) - Vergi Karşılığı (

26.250

). Kar olduğu için 692 nolu hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Ticari kârdan mali kâra geçişte KKEG'lerin etkisi ve dönem net kârının (692) hesaplanma süreci.

İpuçları

1

Önce işletmenin gelir tablosu hesaplarını kapatarak ticari kârını hesaplayın.

2

Vergi hesaplaması yapılırken KKEG tutarının ticari kâra ilave edilerek matrahın (mali kâr) büyütüleceğini unutmayın.

3

Dönem net kârı, ticari kârdan kurumlar vergisi karşılığının düşülmesiyle elde edilen ve 692 hesabın alacağında izlenen tutardır.

Daha Fazla Pratik

KKEG'nin dönem net kârı üzerindeki etkisini daha iyi kavramak için vergi oranının değiştiği farklı senaryolar üzerinde çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 5Soru →

İşletme, $2025$ yılı içerisinde menkul kıymet portföyüne yönelik şu işlemleri gerçekleştirmiştir:

Menkul Kıymet Türü	Alış Tarihi	Alış Bedeli / Nominal	31.12.2025 Verisi
(A) Hisse Senedi	01.10.2025	$50$ TL (1.000 Adet)	$42$ TL (Borsa Rayici)
Kamu Kesimi Tahvili	01.11.2025	$100.000$ TL (Nominal)	$\%12$ (Yıllık Faiz Oranı)

İşletme, hisse senetlerini satın alırken ayrıca $500$ TL komisyon ödemiş ve bu tutarı ilgili gider hesabına kaydetmiştir. $31.12.2025$ tarihindeki değerleme çalışmalarında (A) hisse senetlerindeki değer kaybının sürekli olduğu tespit edilmiştir. Tahvilin anapara ve faiz tahsilatı ise bir yıl sonra vade sonunda yapılacaktır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapacağı envanter ve değerleme kayıtlarının dönem kârı üzerindeki toplam etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

6.000

TL azalış

6.500

TL azalış

8.000

TL azalış

7.000

TL azalış

2.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6.000$ TL azalış

Cevap

Dönem kârı üzerinde toplamda

6.000

TL'lik bir azalış etkisi meydana gelir.

Doğru yanıt olan

6.000

TL azalış, iki temel envanter kaydının birleşimidir. İlk olarak, hisse senetlerinde meydana gelen

8.000

TL'lik sürekli değer kaybı için '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılarak gider yazılır. İkinci olarak, kamu tahvilinden elde edilen

2

aylık (Kasım-Aralık) faiz getirisi olan

2.000

TL, henüz tahsil edilmese de '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilerek döneme gelir olarak yansıtılır. Bu iki işlemin neticesinde (

2.000 - 8.000

) işletmenin kârı

6.000

TL azalır.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senedi değer düşüklüğü karşılığını hesapla

1.000 \text{ adet} \times (50 - 42) = 8.000

TL

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre borsa rayici maliyetin altına düşen ve düşüşü sürekli olan hisse senetleri için ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.

2

Tahvil faiz geliri tahakkukunu hesapla

100.000 \times 0,12 \times (2/12) = 2.000

TL

Dönemsellik ilkesi uyarınca, henüz vadesi gelmemiş olsa da cari döneme ait olan faiz gelirlerinin (Kasım ve Aralık ayları) tahakkuk ettirilerek gelire alınması gerekir.

3

Dönem kârı üzerindeki net etkiyi belirle

2.000 \text{ (Gelir)} - 8.000 \text{ (Gider)} = -6.000

TL

Envanter ve değerleme kayıtları sonucunda oluşan gelir ve giderlerin farkı, net kârı veya zararı etkiler.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde değerleme yapılırken hisse senetleri için ihtiyatlılık, tahviller için dönemsellik ilkesi ön plandadır.

İpuçları

1

Hisse senetlerinde alış bedeli ile borsa rayici arasındaki farkı ve tahvil için geçen süreyi (ay olarak) belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satış kârı/zararı hesaplamalarında komisyonun etkisini içeren bir soru ile pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 6Soru →

$Z$ İşletmesi'nin $2025$ yılı stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem	Miktar (Adet)	Birim Maliyet ( $TL$ )	Toplam Maliyet ( $TL$ )
Dönem Başı Stok	$1.000$	$10$	$10.000$
$1.$ Alış	$2.000$	$15$	$30.000$
$2.$ Alış	$1.000$	$20$	$20.000$
Toplam	$4.000$	-	$60.000$

İşletme stok değerleme yöntemi olarak "Ağırlıklı Ortalama Maliyet" yöntemini benimsemiştir. $31.12.2025$ tarihinde yapılan fiziki sayımda depoda $800$ adet mal bulunduğu tespit edilmiştir. Muhasebe kayıtları (envanter defteri ve mizan) incelendiğinde ise dönem sonunda depoda $1.000$ adet mal bulunması gerektiği anlaşılmıştır. Sayım noksanlığının nedeni dönem sonu itibarıyla henüz belirlenememiş ve ilgili geçici hesaba aktarılmıştır. Ayrıca, depoda fiilen bulunan malların dönem sonu emsal bedelinin (net gerçekleşebilir değer) birim başına $12$ $TL$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin $2025$ yılı kapanış bilançosunda stokların "Net Defter Değeri" (Ticari Mallar Hesabı - Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı) kaç $TL$ olarak raporlanmalıdır?

9.600

12.000

15.000

12.600

10.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $9.600$

Cevap

9.600

TL

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, işletmenin elinde fiilen bulunan

800

adet malın, maliyet bedeli (

15

TL

) ile emsal bedelinden (

12

TL

) düşük olanı üzerinden hesaplanan değerdir. Muhasebe standartları ve VUK gereği, stoklarda meydana gelen fiziksel eksilmeler (noksanlıklar) önce stok hesabından düşülür, ardından kalan stoklar için değerleme kuralları uygulanır. Burada noksanlık düşüldükten sonra kalan

12.000

TL

'lik stok değerinden

2.400

TL

'lik karşılık indirilerek net

9.600

TL

sonucuna ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyetin hesaplanması

60.000

TL

/

4.000

adet =

15

TL

/adet

İşletmenin benimsediği değerleme yöntemine göre tüm stokların birim maliyetini belirlemek için gereklidir.

2

Sayım noksanlığının stok hesabından arındırılması

Kaydi stok:

1.000

adet, Fiziki stok:

800

adet. Noksanlık:

200

adet.

200 \times 15 = 3.000

TL

noksanlık kaydı yapılır.

Bilanço fiili durumu yansıtmalıdır; mevcut olmayan mallar stok hesabında (153) bırakılamaz, 197 nolu hesaba aktarılır.

3

Fiziki stokların toplam maliyet değerinin bulunması

800

adet

\times 15

TL

=

12.000

TL

Karşılık ayrılacak matrahın belirlenmesi için fiilen mevcut olan malların maliyet bedeli hesaplanmalıdır.

4

Değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması

Maliyet:

15

TL

, Emsal Bedel:

12

TL

. Fark:

3

TL

. Toplam Karşılık:

800 \times 3 = 2.400

TL

.

İhtiyatlılık kavramı gereği, emsal bedel maliyet bedelinin altına düştüğünde (VUK'a göre %10 ve üzeri düşüşlerde) karşılık ayrılması zorunludur.

5

Net defter değerinin hesaplanması

12.000

TL

(Ticari Mallar) -

2.400

TL

(Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı) =

9.600

TL

Bilanço sunumunda aktif düzenleyici hesaplar ilgili varlık hesabından indirilerek net değer gösterilir.

Anahtar Kavram

Stokların dönem sonu değerlemesinde sayım farklarının ayıklanması ve maliyet bedeli ile emsal bedelin karşılaştırılarak düşük olanın esas alınması (İhtiyatlılık Kavramı).

İpuçları

1

Önce işletmenin sahip olduğu tüm malların toplam maliyetini toplam miktara bölerek tek bir birim maliyet bulun.

2

Depodaki fiili mal miktarı ile kayıtlardaki miktar arasındaki farkı (

200

adet) stok hesabından çıkarın. Kalan malların maliyetini hesaplayın.

3

Fiilen mevcut malların maliyet bedeli ile verilen emsal bedeli karşılaştırın. Düşük olan değer size net defter değerini verecektir.

Daha Fazla Pratik

Sayım noksanlığının daha sonra personelin kusurundan kaynaklandığı anlaşılırsa yapılacak muhasebe kaydını ve stok değer düşüklüğü karşılığı iptal sürecini gözden geçirin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 7Soru →

İşletme, $15.10.2024$ tarihinde $1.200.000$ TL maliyet bedeli ile bir binek otomobil satın almıştır. İşletme bu varlık için $5$ yıl faydalı ömür üzerinden "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni kullanmaya karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve muhasebenin temel kavramları göz önünde bulundurulduğunda, işletmenin $31.12.2025$ tarihindeki mizanında yer alan "257 Birikmiş Amortismanlar" hesabının bakiyesi kaç TL olmalıdır?

408.000

TL

552.000

TL

768.000

TL

300.000

TL

288.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $408.000$ TL

Cevap

İşletmenin 31.12.2025 tarihindeki mizanında yer alacak 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı bakiyesi

408.000

TL olmalıdır.

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulandığında, ilk yıl sadece kullanılan ay kadar gider yazılır (

120.000

TL). Ancak azalan bakiyeler yönteminde bir sonraki yılın hesaplama matrahı bulunurken, maliyet değerinden ilk yıl ayrılan kıst tutar değil, hesaplanan tam yıllık amortisman payı (

480.000

TL) indirilir. Bu durumda ikinci yıl gideri

720.000

TL üzerinden

\%40

oranında

288.000

TL olarak hesaplanır. Toplam birikmiş amortisman ise bu iki yılın kaydedilen tutarlarının toplamı olan

408.000

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Amortisman oranını belirle

\%40

Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (

1/5 = \%20

) iki katıdır.

2

2024 yılı (1. yıl) için amortisman giderini hesapla

120.000

TL

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulanır. Tam yıl tutarı olan

1.200.000 \times \%40 = 480.000

TL'nin sadece son 3 ayı (Ekim-Aralık) gider yazılır:

480.000 \times (3/12) = 120.000

TL.

3

2025 yılı (2. yıl) için amortisman matrahını tespit et

720.000

TL

VUK uyarınca binek otomobillerde azalan bakiyeler uygulanırken, sonraki yılın matrahı hesaplanırken maliyetten ilk yıl ayrılan kıst tutar değil, hesaplanan tam tutar (

480.000

TL) düşülür:

1.200.000 - 480.000 = 720.000

TL.

4

2025 yılı amortisman giderini hesapla

288.000

TL

İkinci yıl gideri, yeni matrah üzerinden hesaplanır:

720.000 \times \%40 = 288.000

TL.

5

Birikmiş amortisman bakiyesini topla

408.000

TL

Bakiyede her iki yılın kaydedilen giderleri toplanır:

120.000 (2024) + 288.000 (2025) = 408.000

TL.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemi ve kıst amortisman matrah ilişkisi

İpuçları

1

Binek otomobillerde amortisman süresinin ilk yılı için 'kıst amortisman' kuralını hatırlayınız.

2

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal oranın iki katı olduğunu ve matrahın her yıl nasıl değiştiğini düşününüz.

3

VUK uyarınca binek otomobillerde azalan bakiyeler uygulanırken, ikinci yılın hesaplama tabanından ilk yılın tam tutarının düşülmesi gerektiğini unutmayınız.

Daha Fazla Pratik

Kıst amortisman nedeniyle ilk yıl ayrılmayan tutarın amortisman süresinin hangi yılında gider yazılacağını araştırınız.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 8Soru →

$7/A$ seçeneğine göre defter tutan bir işletmenin dönem sonu mizanında yer alan bazı hesapların bakiyeleri şu şekildedir:

* $600$ Yurtiçi Satışlar: $850.000$ TL (Alacak)
* $611$ Satış İskontoları: $50.000$ TL (Borç)
* $621$ Satılan Ticari Mallar Maliyeti: $400.000$ TL (Borç)
* $760$ Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri: $120.000$ TL (Borç)
* $770$ Genel Yönetim Giderleri: $150.000$ TL (Borç)

İşletmede $760$ numaralı hesabın tamamı, $770$ numaralı hesabın ise $30.000$ TL'lik kısmının gelecek döneme ait olması nedeniyle sadece cari döneme isabet eden tutarı ilgili yansıtma hesapları kullanılarak sonuç hesaplarına devredilmiştir. Dönem sonu yansıtma ve tüm sonuç hesaplarının $690$ numaralı hesaba devredilerek kapatılması işlemleri tamamlandıktan sonra, " $690$ Dönem Karı veya Zararı" hesabının kalanına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

160.000

TL alacak kalanı

130.000

TL alacak kalanı

160.000

TL borç kalanı

210.000

TL alacak kalanı

180.000

TL alacak kalanı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $160.000$ TL alacak kalanı

Cevap

690

Dönem Karı veya Zararı hesabı

160.000

TL alacak kalanı verir.

İşletmenin gelirleri (

850.000

TL) ile yansıtılan giderleri ve maliyetleri (

690.000

TL) arasındaki fark

160.000

TL kârdır.

690

hesabı, alacak tarafına kaydedilen gelirlerin borç tarafındaki giderlerden fazla olması durumunda alacak kalanı verir.

Adım Adım Çözüm

1

Yansıtılacak gider tutarlarının belirlenmesi

760

için

120.000

TL;

770

için

150.000 - 30.000 = 120.000

TL

7/A

seçeneğinde sadece cari döneme ait giderler yansıtma hesapları (

761

,

771

) aracılığıyla sonuç hesaplarına (

631

,

632

) aktarılır.

2

690

hesabının alacak tarafına devredilecek gelirlerin tespiti

600

Yurtiçi Satışlar:

850.000

TL

Gelir hesapları (

600

) dönem sonunda

690

hesabının alacağına devredilerek kapatılır.

3

690

hesabının borç tarafına devredilecek gider ve indirimlerin tespiti

611

(

50.000

) +

621

(

400.000

) +

631

(

120.000

) +

632

(

120.000

) =

690.000

TL

Maliyet, gider ve satış indirimleri hesapları dönem sonunda

690

hesabının borcuna devredilerek kapatılır.

4

690

hesap kalanının hesaplanması

850.000 - 690.000 = 160.000

TL (Alacak Kalanı)

Alacak toplamı borç toplamından fazla olduğu için işletme kâr etmiştir ve bu durum alacak kalanı ile gösterilir.

Anahtar Kavram

Gelir tablosu hesaplarının

690

Dönem Karı veya Zararı hesabına devredilerek kapatılması ve ticari kârın hesaplanması.

Soru 9Soru →

İşletmelerde dönem sonu süreci; muhasebe dışı envanter, genel geçici mizan, muhasebe içi envanter ve kesin mizan sıralamasını takip eden kapsamlı bir yapıdan oluşur. Bu sürecin işleyişi ve "envanter" kavramının teknik kapsamı dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Muhasebe içi envanter; genel geçici mizanda yer alan hesap kalanlarının, muhasebe dışı envanterle saptanan gerçek değerlere getirilmesini sağlayan düzeltme, değerleme ve yansıtma kayıtlarının tamamını ifade eder.

Muhasebe dışı envanter süreci; saptanan envanter farklarının yevmiye defterine kaydedilmesini ve bu kayıtların büyük defter hesaplarına aktarılarak bakiyelerin güncellenmesini kapsar.

Genel geçici mizan; amortisman ayırma, reeskont hesaplama ve dönem sonu yansıtma işlemleri tamamlandıktan sonra hesapların gerçek durumunu göstermek amacıyla düzenlenen son mizandır.

Fiili sayım sonucunda ortaya çıkan kasa noksanlığının nedeninin araştırılması amacıyla geçici bir hesaba alınması işlemi, muhasebe dışı envanterin uygulama adımlarından biridir.

Envanter kavramı sadece işletmenin varlıklarını (aktif kalemleri) kapsadığından; ticari borçların, kredilerin ve diğer yükümlülüklerin mevcudiyetinin doğrulanması envanter süreci dışında tutulur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe içi envanter; genel geçici mizanda yer alan hesap kalanlarının, muhasebe dışı envanterle saptanan gerçek değerlere getirilmesini sağlayan düzeltme, değerleme ve yansıtma kayıtlarının tamamını ifade eder.

Cevap

Muhasebe içi envanterin, mizan bakiyelerini gerçek değerlere getiren kayıt sürecini ifade ettiğini belirten seçenek doğrudur.

Muhasebe içi envanterin temel fonksiyonu, genel geçici mizanda görünen ancak fiili durumla (muhasebe dışı envanterle saptanan) uyuşmayan hesap kalanlarını, yapılan düzeltme ve değerleme kayıtlarıyla gerçek seviyesine getirmektir. Bu süreç sonunda mizan bakiyeleri gerçek durumu yansıtır hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Envanter sürecinin aşamalarını tanımlama

Süreç: Genel Geçici Mizan

\rightarrow

Muhasebe Dışı Envanter

\rightarrow

Muhasebe İçi Envanter

\rightarrow

Kesin Mizan.

İşlemlerin doğru sırasını bilmek, hangi işlemin hangi aşamada olduğunu belirlemek için şarttır.

2

Muhasebe içi ve dışı envanter ayrımını analiz etme

Dışı envanter = Sayım, tartım, ölçüm ve değerleme analizi; İçi envanter = Yevmiye kayıtları.

Kayıt içeren her türlü işlem 'muhasebe içi' olarak sınıflandırılır.

3

Mizanların işlevini belirleme

Genel Geçici Mizan kayıt öncesini, Kesin Mizan ise envanter kayıtları sonrasını gösterir.

Mizanlar arasındaki fark, muhasebe içi envanter kayıtlarından kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Muhasebe İçi ve Muhasebe Dışı Envanter Ayrımı

İpuçları

1

Unutmayın; 'muhasebe içi' ifadesi her zaman defter kayıtlarını, 'muhasebe dışı' ifadesi ise fiziki işlemleri ve hesaplamaları kasteder.

2

Genel geçici mizan ile kesin mizan arasındaki tek fark, arada yapılan 'envanter kayıtları' (muhasebe içi envanter) dır.

Daha Fazla Pratik

Muhasebe içi envanter kayıtlarından sonra hazırlanan Kesin Mizan ile Bilanço arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 10Soru →

İşletmenin 31.12.2025 tarihli mizan ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda verilmiştir:

Hesap / Bilgi	Veri
100 Kasa Hesabı (Borç Bakiyesi)	$30.000$ TL ( $1.000$ ABD Doları bakiyeden oluşmaktadır)
Kasa Sayım Sonucu	$980$ ABD Doları
101 Alınan Çekler Hesabı (Borç Bakiyesi)	$20.000$ TL (Nominal değer)
102 Bankalar Hesabı (Borç Bakiyesi)	$140.000$ TL
Banka Hesap Özeti (Ekstre) Bakiyesi	$155.000$ TL

Yapılan incelemeler sonucunda:
- Dönem sonu döviz alış kurunun $1$ USD = $32$ TL olduğu,
- Banka ekstresi ile kayıtlar arasındaki farkın; işletmenin düzenlediği $10.000$ TL'lik bir çekin henüz bankadan tahsil edilmemesinden ve işletme lehine tahakkuk eden $5.000$ TL'lik faiz gelirinin henüz muhasebeleştirilmemesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.2025 tarihli bilançosunda 'Hazır Değerler' grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

186.360

206.360

181.360

196.360

187.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $186.360$

Cevap

Hazır Değerler grubu toplamı

186.360

TL'dir.

Dönem sonunda Kasa hesabı

32.000

TL olarak değerlenmiş, ancak sayımda tespit edilen

20

dolarlık (

640

TL) noksanlık bu hesaptan düşülerek

31.360

TL'ye indirilmiştir. Bankalar hesabı unrecorded faiz geliri ile

145.000

TL'ye yükselmiş, Alınan Çekler nominal bedelle

20.000

TL olarak korunmuştur. Hazır değerler grubunun düzenleyici hesabı olan Verilen Çekler (

10.000

TL) bu toplamdan düşüldüğünde grubun bilanço değeri

186.360

TL olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabı döviz değerlemesinin yapılması

2.000

TL Kambiyo Kârı

VUK'a göre yabancı paralar borsa rayici (yoksa efektif kur) ile değerlenir.

1.000

USD

\times 32

TL =

32.000

TL. Defter değeri

30.000

TL olduğu için fark kâr yazılır.

2

Kasa sayım noksanlığının kaydedilmesi

640

TL Noksanlık (197)

1.000

USD olması gereken kasada

980

USD çıkmıştır. Eksik olan

20

USD, dönem sonu kuruyla (

20 \times 32

)

640

TL eder. Bu tutar 100 Kasa'dan çıkarılıp 197 hesabına alınır. Yeni Kasa bakiyesi:

32.000 - 640 = 31.360

TL.

3

Banka hesabının düzeltilmesi

145.000

TL Net Bakiye

Kaydedilmeyen

5.000

TL faiz geliri 102 Bankalar hesabına borç yazılır. İşletmenin kestiği ancak bankadan geçmeyen çekler 102 hesabını değil, 103 hesabını etkiler. Düzeltilmiş 102 bakiyesi:

140.000 + 5.000 = 145.000

TL.

4

103 Verilen Çekler hesabının belirlenmesi

10.000

TL (Eksi karakterli)

İşletme çeki düzenlediği an 103 hesabına alacak kaydeder. Banka ekstresinde görülmeyen

10.000

TL, bilançoda 103 hesabında izlenir.

5

Grup toplamının hesaplanması

186.360

TL

Hazır Değerler = 100 (

31.360

) + 101 (

20.000

) + 102 (

145.000

) - 103 (

10.000

) =

186.360

TL.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunun Envanter ve Bilanço Sunumu

Soru 11Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter ve değerleme süreci kapsamında yürütülen "muhasebe içi" ve "muhasebe dışı" envanter çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, bu süreçlerin hem işleyiş mantığını hem de Vergi Usul Kanunu ( $VUK$ ) çerçevesindeki yasal tespit esaslarını tam ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır?

Muhasebe dışı envanter; bilançoya dahil iktisadi kıymetlerin fiili durumunun sayım, ölçüm ve tartım yoluyla saptanması ve değerleme günündeki değerlerinin belirlenmesi sürecidir; muhasebe içi envanter ise bu tespitlerin kayıtlı verilerle karşılaştırılarak yevmiye kayıtları üzerinden mizan değerleriyle uyumlu hale getirilmesidir.

Muhasebe içi envanter süreci, dönem sonu işlemlerinde sadece nakit akışı kesinleşmiş kalemlerin düzeltilmesini kapsarken; tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş gelirlerin belirlenmesi ve envanter defterine işlenmesi muhasebe dışı envanterin yasal sınırları dışındadır.

İhtiyatlılık kavramı uyarınca, muhasebe dışı envanter çalışmaları sadece gerçekleşmiş zararları kapsar; şüpheli hale gelmiş ancak henüz mahkeme kararıyla kesinleşmemiş alacaklar için karşılık ayrılması muhasebe içi envanter işlemleri arasında yer almaz.

Muhasebe dışı envanterde tespit edilen stok noksanları, araştırma süreci için geçici hesaplar kullanılmaksızın doğrudan muhasebe içi envanter aşamasında kanunen kabul edilmeyen gider olarak sonuç hesaplarına aktarılmalıdır.

Muhasebe dışı envanter sadece aktif karakterli hesaplardaki iktisadi kıymetlerin (varlıkların) fiziki tespitini içerdiğinden; pasif karakterli hesaplardaki borç ve yükümlülüklerin miktar ve değer tespiti bu sürecin bir parçası değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe dışı envanter; bilançoya dahil iktisadi kıymetlerin fiili durumunun sayım, ölçüm ve tartım yoluyla saptanması ve değerleme günündeki değerlerinin belirlenmesi sürecidir; muhasebe içi envanter ise bu tespitlerin kayıtlı verilerle karşılaştırılarak yevmiye kayıtları üzerinden mizan değerleriyle uyumlu hale getirilmesidir.

Cevap

Muhasebe dışı envanterin fiili tespit ve değerlemeyi, muhasebe içi envanterin ise kayıtlı verilerle uyumlaştırma işlemlerini kapsadığını belirten ifade doğrudur.

Muhasebe dışı envanter, işletmenin sahip olduğu tüm iktisadi kıymetlerin (varlıklar ve borçlar) değerleme günü itibarıyla fiili miktarlarının sayım, tartım ve ölçüm yoluyla saptanması ve bunların piyasa veya maliyet gibi uygun ölçütlerle değerlenmesi işlemidir. Muhasebe içi envanter ise bu fiili sonuçlar ile defter kayıtları arasındaki farkların giderilmesi, amortisman ayrılması, reeskont hesaplanması ve gelir-gider tahakkuklarının yapılması gibi kayıt işlemlerini ifade eder. Seçeneklerde bu iki sürecin kapsamı ve yasal dayanağı en eksiksiz şekilde belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Genel Geçici Mizan Düzenleme

Defterlerdeki (kaydi) durumun toplu olarak görülmesi.

Envanter çalışmalarına başlamadan önce mevcut kayıtlı bakiyelerin tespiti gerekir.

2

Muhasebe Dışı Envanter Yapma

Varlık ve borçların fiili miktarlarının ve değerlerinin belirlenmesi.

VUK

Madde

186

uyarınca envanter çıkarma; saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin tespiti kapsar.

3

Muhasebe İçi Envanter Kayıtları

Envanter farklarının, amortismanların ve reeskontların yevmiye defterine kaydedilmesi.

Fiili durum ile kaydi durumun eşitlenmesi ve dönemsellik ilkesi gereği ayarlamaların yapılması şarttır.

4

Kesin Mizan ve Mali Tablolar

Kesinleşmiş verilerle finansal raporlamanın tamamlanması.

Muhasebe sürecinin nihai amacı olan doğru bilgi sunumunun gerçekleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Envanter Süreci ve Türleri

İpuçları

1

Envanter kelimesi sadece 'sayım' anlamına gelmez; değerlemeyi de kapsar.

2

Muhasebe dışı envanter, 'masadaki durumun' tespiti; muhasebe içi envanter ise 'defterdeki durumun' masadakine uydurulmasıdır.

3

VUK Madde 186'ya göre envanter; saymak, ölçmek, tartmak ve DEĞERLEMEKTİR. Bu tanım, hangi sürecin neyi kapsadığına dair anahtardır.

Daha Fazla Pratik

Değerleme ölçütlerini (maliyet bedeli, mukayyet değer vb.) ve hangi varlığın hangi ölçütle değerlendiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 12Soru →

İşletme, $01.11.2025$ tarihinde bankadan $120.000$ Avro tutarında, $2$ yıl vadeli, yıllık $\%10$ faizli bir kredi kullanmıştır. Kredi anaparası her yılın sonunda eşit taksitler halinde ödenecektir. Kredinin kullanıldığı tarihte Avro kuru $32 TL$ iken, $31.12.2025$ tarihinde kur $35 TL$ olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, $31.12 .2025$ tarihinde yapılacak envanter ve değerleme işlemleri sonucunda "303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri" hesabının alacak kalanı kaç $TL$ olmalıdır?

2.170.000

2.100.000

1.984.000

2.135.000

70.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $2.170.000$

Cevap

İşletmenin kısa vadeye düşen anapara taksiti ve tahakkuk eden faizinin toplamı olan

2.170.000 TL

, ilgili hesabın alacak kalanını oluşturur.

Doğru yanıt olan tutar, kredinin bir yıl içinde ödenecek olan

60.000

Avroluk anapara taksiti ile iki aylık süreçte biriken

2.000

Avroluk faiz yükümlülüğünün toplamının (

62.000

Avro) dönem sonu kuru olan

35 TL

ile çarpılması sonucu elde edilir (

62.000 \times 35 = 2.170.000

). Tekdüzen Hesap Planı'na göre 303 numaralı hesap hem anapara taksitlerini hem de vadesi bir yılın altına inen faizleri kapsar.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem sonu itibarıyla tahakkuk eden faizi Avro cinsinden hesapla

2.000

Avro

Kredi

2

ay kullanılmıştır (

01.11 - 31.12

). Faiz:

120.000 \times \%10 \times (2/12) = 2.000

Avro.

2

Tahakkuk eden faizi dönem sonu kuru ile TL'ye çevir

70.000 TL

2.000 \text{ Avro} \times 35 TL = 70.000 TL

.

3

Bir yıl içinde ödenecek olan anapara taksitini belirle

60.000

Avro

Kredi

2

yıl vadeli ve eşit taksitli olduğu için yıllık taksit:

120.000 / 2 = 60.000

Avro.

4

Anapara taksitini dönem sonu kuru ile TL'ye çevir

2.100.000 TL

60.000 \text{ Avro} \times 35 TL = 2.100.000 TL

.

5

Hesabın toplam alacak kalanını hesapla

2.170.000 TL

Anapara taksiti (

2.100.000 TL

) + Faiz tahakkuku (

70.000 TL

) =

2.170.000 TL

.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli borçların dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen kısımlarının (anapara ve faiz) güncel kur üzerinden kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılması.

Alternatif Yöntem

Önce anapara ve faizi Avro cinsinden toplayıp (

60.000 + 2.000 = 62.000

), sonra tek seferde kur ile çarpmak hesaplama süresini kısaltabilir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 13Soru →

İşletmenin 2025 yılı içerisindeki yabancı paralı işlemlerine ve dönem sonu kur bilgilerine dair veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tarih	İşlem Türü	Tutar (USD)	Döviz Kuru (1 USD/TL)
10 Ekim	Kredili Ticari Mal İhracatı	$20.000$	$30$
15 Kasım	Alacağın Bir Kısmının Tahsil Edilerek Bankaya Yatırılması	$12.000$	$32$
31 Aralık	Dönem Sonu Envanter ve Değerleme İşlemi	-	$33$

Verilen bilgilere göre, işletmenin 2025 yılı gelir tablosunda raporlanması gereken toplam "646 Kambiyo Karları" tutarı kaç TL'dir?

60.000

48.000

36.000

84.000

24.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $60.000$

Cevap

Toplam kambiyo kârı

60.000

TL olarak hesaplanır.

Toplam kambiyo kârı hesaplanırken üç farklı kaynak dikkate alınmalıdır. Birincisi,

12.000

USD tutarındaki kısmın 30 TL yerine 32 TL'den tahsil edilmesiyle ortaya çıkan

24.000

TL realize olmuş kârdır. İkincisi, halen alacaklı kalınan

8.000

USD'nin 30 TL'den 33 TL'ye çıkmasıyla oluşan

24.000

TL değerleme kârıdır. Üçüncüsü ise bankaya 32 TL kurundan giren

12.000

USD'nin dönem sonunda 33 TL'ye yükselmesiyle oluşan

12.000

TL değerleme kârıdır. Bunların toplamı olan

60.000

TL, gelir tablosunda raporlanması gereken nihai tutardır.

Adım Adım Çözüm

1

Tahsilat sırasında realize olan kambiyo kârını hesapla

12.000 \text{ USD} \times (32 - 30) = 24.000 \text{ TL}

Tahsil edilen kısım, kayda alındığı kura göre daha yüksek bir kurdan bankaya girdiği için kâr oluşmuştur.

2

Kalan alacak bakiyesi için dönem sonu kur farkını hesapla

(20.000 - 12.000) \text{ USD} \times (33 - 30) = 24.000 \text{ TL}

Halen alacaklı olunan

8.000

USD tutarı, dönem sonu kuruyla (33) orijinal kur (30) arasındaki fark kadar değerlenmelidir.

3

Banka hesabındaki döviz mevcudu için dönem sonu kur farkını hesapla

12.000 \text{ USD} \times (33 - 32) = 12.000 \text{ TL}

15 Kasım'da 32 TL kurundan bankaya giren

12.000

USD, dönem sonunda 33 TL olduğu için kur farkı geliri yaratmıştır.

4

Toplam Kambiyo Karını hesapla

24.000 + 24.000 + 12.000 = 60.000 \text{ TL}

Gelir tablosu ilkeleri gereği dönem içinde gerçekleşen ve dönem sonunda tahakkuk eden tüm kambiyo karları toplanmalıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı varlıkların hem gerçekleşme (tahsilat) anında hem de dönem sonunda değerleme ölçütlerine göre kur farkı hesaplamasına tabi tutulması.

Soru 14Soru →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde yurt dışındaki bir satıcıdan $20.000$ ABD Doları tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır (İşlem tarihindeki kur: $1$ USD = $32,00$ TL). Ayrıca işletme, $01.09 .2025$ tarihinde bankadan $600.000$ TL tutarında, $2$ yıl vadeli, yıllık $\%18$ basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredinin anaparası her yılın Eylül ayında $300.000$ TL'lik eşit taksitlerle ödenecek, faiz ise anapara ödemeleriyle birlikte her yıl tahakkuk eden tutar üzerinden nakden ödenecektir. $31.12 .2025$ tarihinde kur $1$ USD = $34,20$ TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı dönem sonu envanter ve değerleme işlemleri sonucunda toplam gider tutarı ve bilançodaki "Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" grubundaki toplam artış tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Gider:

80.000

TL; KVYK Artışı:

380.000

TL

Gider:

44.000

TL; KVYK Artışı:

344.000

TL

Gider:

80.000

TL; KVYK Artışı:

80.000

TL

Gider:

36.000

TL; KVYK Artışı:

336.000

TL

Gider:

116.000

TL; KVYK Artışı:

416.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gider: $80.000$ TL; KVYK Artışı: $380.000$ TL

Cevap

Dönem sonu değerleme ve envanter işlemleri sonucunda toplam gider

80.000

TL, kısa vadeli yabancı kaynaklardaki (KVYK) artış ise

380.000

TL olarak gerçekleşir.

Toplam gider tutarı, yabancı para değerlemesinden doğan

44.000

TL Kambiyo Zararı ile kredinin 4 aylık süresine isabet eden

36.000

TL Finansman Gideri toplamından (

80.000

TL) oluşmaktadır. Bilançodaki Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) grubundaki artış ise; Satıcılar hesabındaki

44.000

TL artış, Gider Tahakkukları hesabındaki

36.000

TL artış ve Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri hesabına aktarılan

300.000

TL artışın toplamı olan

380.000

TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1

Yabancı paralı borcun dönem sonu değerlemesini yapınız.

Kur Farkı =

20.000 \times (34,20 - 32,00) = 44.000

TL Zarar.

VUK ve Muhasebe Standartlarına göre yabancı paralı borçlar dönem sonunda değerleme günündeki kur ile değerlenir. Kur artışı borçlu işletme için zarardır.

2

Banka kredisinin döneme ait faiz tahakkukunu hesaplayınız.

Faiz =

600.000 \times 0,18 \times 4/12 = 36.000

TL.

Dönemsellik kavramı gereği, Eylül-Aralık aylarına ait 4 aylık faiz gideri henüz ödenmemiş olsa da dönem giderlerine dahil edilmelidir.

3

Uzun vadeli borcun kısa vadeye düşen kısmını tespit ediniz.

300.000

TL anapara taksiti 400 hesabından 303 hesabına aktarılır.

Bilanço tarihinde vadesine bir yıldan az süre kalan uzun vadeli borç taksitleri kısa vadeli borçlara aktarılarak raporlanmalıdır.

4

Toplam gider ve KVYK artışını toplayınız.

Gider:

44.000 + 36.000 = 80.000

TL. KVYK Artışı:

44.000 (320) + 36.000 (381) + 300.000 (303) = 380.000

TL.

KVYK grubundaki artış hem yeni gider tahakkuklarını hem de sınıflandırma değişikliklerini içerir.

Anahtar Kavram

Borçların envanter işlemleri; değerleme (kur farkı), tahakkuk (faiz) ve vade analizinden (sınıflandırma) oluşur.

İpuçları

1

Dönem sonu kur artışı, işletme için bir kambiyo zararı yaratır ve borcu artırır.

2

Banka kredisi için Eylül-Aralık dönemini kapsayan faiz tutarını basit faiz formülüyle hesaplayıp gider kaydediniz.

3

Bir borcun vadesi bilanço tarihinden itibaren bir yılın altına inmişse, bu borç 400 grubundan 303 grubuna aktarılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Borçların reeskont işlemi ve yabancı paralı alacak değerlemesiyle ilgili karmaşık senaryoları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 15Soru →

İşletme, $2025$ yılı Aralık ayı içerisinde geçici yatırım amacıyla aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

İşlem Tarihi	Menkul Kıymet Detayı	İşlem Tutarı
$01.12.2025$	Nominal değeri $30.000$ TL olan hisse senetleri	$30.000$ TL (+ $600$ TL komisyon)
$01.12.2025$	Nominal değeri $100.000$ TL, $\%12$ yıllık faizli, $1$ Temmuz - $1$ Ocak faiz ödemeli özel kesim tahvili	$107.000$ TL (İşlemiş faiz dahil)

$31.12 .2025$ tarihinde yapılan envanter çalışmalarında hisse senetlerinin borsa rayicinin $26.000$ TL olduğu tespit edilmiş ve değer düşüklüğünün sürekli olduğu anlaşılarak ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. Tahvil için ise dönem sonu değerleme işlemleri yapılmıştır.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapacağı envanter ve değerleme kayıtlarının $2025$ yılı dönem karı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

3.000

TL azalış

3.600

TL azalış

4.000

TL azalış

2.000

TL artış

4.600

TL azalış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3.000$ TL azalış

Cevap

Dönem sonu kayıtları sonucunda ortaya çıkan

4.000

TL karşılık gideri ile

1.000

TL faiz gelirinin netleşmesiyle dönem karı

3.000

TL azalır.

İşletmenin dönem sonunda yapacağı envanter kayıtları; hisse senetleri için ayrılan

4.000

TL tutarındaki değer düşüklüğü karşılık gideri (borç kaydı) ve tahviller için hesaplanan

1.000

TL tutarındaki faiz geliri tahakkukundan (alacak kaydı) oluşur. Karşılaştırıldığında gider tutarı gelirden

3.000

TL fazla olduğu için dönem karında bu tutarda bir azalış meydana gelir.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse senedi değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması

30.000

TL (Alış Bedeli) -

26.000

TL (Borsa Rayici) =

4.000

TL

VUK ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre hisse senetleri alış bedeli ile değerlenir; ancak değer düşüklüğü sürekli ise ihtiyatlılık gereği karşılık ayrılır.

2

Tahvilin satın alma tarihindeki işlemiş faizinin ayrılması

100.000 \times \%12 \times (5/12) = 5.000

TL

1

Temmuz -

1

Aralık arası

5

aylık faiz, satın alma bedelinin içindedir ve tahvilin maliyetinden (anaparasından) arındırılmalıdır.

3

Tahvilin dönem sonu kıst getirisinin (faiz tahakkuku) hesaplanması

100.000 \times \%12 \times (1/12) = 1.000

TL

1

Aralık -

31

Aralık arası

1

aylık süre için işletmenin hak ettiği faiz geliri, tahakkuk esası gereği dönem karına eklenmelidir.

4

Net etkinin belirlenmesi

-4.000

TL (654 Karşılık Giderleri) +

1.000

TL (642 Faiz Gelirleri) =

-3.000

TL

Gider ve gelir hesaplarının dönem kar/zarar hesabı üzerindeki netleşmiş sonucu bulunur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin dönem sonu değerlemesinde ihtiyatlılık (karşılık ayırma) ve tahakkuk (kıst getiri) esaslarının uygulanması.

İpuçları

1

Envanter kayıtları dediği için sadece dönem sonu (

31.12

) düzeltme ve değerleme kayıtlarını düşünmelisiniz.

2

Hisse senetlerinde alış komisyonu maliyete eklenmez, ancak tahvillerde satın alma anına kadar işlemiş faizler maliyetten düşülür.

3

Karşılık ayırma işlemi dönem karını azaltan bir gider, faiz tahakkuku ise dönem karını artıran bir gelirdir.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin bir sonraki dönemde karlı veya zararlı satılması durumunda karşılıkların iptali ve vergi matrahı ilişkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 16Soru →

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'na göre; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit edilmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Envanter çıkarmak

Muhasebe içi envanter

Değerleme

Mizan düzenleme

Reeskont işlemi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Envanter çıkarmak

Cevap

Vergi Usul Kanunu'nda (VUK) yer alan tanım uyarınca; mevcutların, alacakların ve borçların sayılması, ölçülmesi, tartılması ve değerlenmesi süreci 'Envanter çıkarmak' olarak adlandırılır.

Vergi Usul Kanunu'nun 186. maddesinde envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmek şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanım, envanter sürecinin hem fiziksel (muhasebe dışı) hem de değerleme boyutunu bir arada ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

VUK 186. maddesindeki tanımı analiz etme

Envanterin dört temel unsuru (saymak, ölçmek, tartmak, değerlemek) belirlenir.

Kanuni tanım, kavramın kapsamını net bir şekilde çizer.

2

Kavramları karşılaştırma

Sadece fiziksel tespiti (sayma, ölçme, tartma) değil, aynı zamanda bu varlıkların parasal değerinin belirlenmesini (değerleme) de kapsayan ifadenin seçilmesi.

Envanter süreci hem miktar hem de değer bazında kesin tespiti gerektirir.

Anahtar Kavram

Envanter, işletme varlık ve kaynaklarının fiili olarak tespiti ve değerlenmesi sürecidir.

İpuçları

1

Envanter süreci sadece sayım yapmaktan ibaret değildir, aynı zamanda bulunan değerlerin para ile ifade edilmesi gerekir.

2

Vergi Usul Kanunu 186. maddesindeki 'saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek' dörtlüsüne dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Envanter sürecinin aşamalarını (muhasebe dışı envanter, mizan, muhasebe içi envanter) sırasıyla incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Tahmini Süre:45s

Soru 17Soru →

İşletme, dönem içinde $500$ USD tutarındaki nakit mevcudunu $1$ USD = $30$ TL kuru üzerinden defterlerine kaydetmiştir. Dönem sonu değerleme gününde TCMB döviz alış kuru $1$ USD = $33$ TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, dönem sonu envanter işlemleri kapsamında yapılması gereken yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

1.500

TL tutarında 646 Kambiyo Karları Hesabı

1.500

TL tutarında 656 Kambiyo Zararları Hesabı

1.500

TL tutarında 100 Kasa Hesabı

16.500

TL tutarında 646 Kambiyo Karları Hesabı

1.500

TL tutarında 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.500$ TL tutarında 646 Kambiyo Karları Hesabı

Cevap

Olumlu kur farkı olan

1.500

TL tutarının 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilmesi gerekir.

İşletmenin elindeki

500

USD'nin kayıtlı değeri

15.000

TL iken, dönem sonu kuruyla değeri

16.500

TL'ye yükselmiştir. Bu

1.500

TL'lik artış, işletme için bir kambiyo kârıdır. Muhasebe mantığında gelir hesapları alacak taraflı çalıştığı için '646 Kambiyo Karları' hesabı

1.500

TL alacaklandırılırken, '100 Kasa' hesabı aynı tutarda borçlandırılarak varlık tutarı güncellenir.

Adım Adım Çözüm

1

Dövizin TL cinsinden kayıtlı değerini hesaplayınız.

500 \times 30 = 15.000

TL

Yabancı paralar ilk kayıt anındaki kur üzerinden aktifleştirilir.

2

Dövizin dönem sonu güncel TL değerini hesaplayınız.

500 \times 33 = 16.500

TL

VUK hükümlerine göre yabancı paralar dönem sonunda borsa rayici veya TCMB alış kuru ile değerlenir.

3

Kayıtlı değer ile güncel değer arasındaki farkı bularak muhasebe kaydını belirleyiniz.

16.500 - 15.000 = 1.500

TL (Olumlu Kur Farkı)

Kayıtlı değerden daha yüksek bir güncel değer, kambiyo kârı oluştuğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı varlıkların değerlemesinde oluşan olumlu farklar Kambiyo Karları hesabında izlenir.

İpuçları

1

Döviz kurunun

30

TL'den

33

TL'ye çıkması işletmenin varlığının arttığı anlamına mı gelir, azaldığı mı?

2

500

doların eski değeri ile yeni değeri arasındaki farkı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda (örneğin

30

TL'den

28

TL'ye) hangi hesabın borçlandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 18Soru →

İşletmelerde dönem sonu işlemlerinin temelini oluşturan envanter süreci, $213$ sayılı Vergi Usul Kanunu ( $VUK$ ) ve Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri çerçevesinde belirli bir hiyerarşi ve yöntemle gerçekleştirilir. Envanter kavramının kapsamı, çeşitleri ve uygulama esasları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Muhasebe dışı envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen fiili durum ile genel geçici mizandaki kayıtlı durum arasında bir fark bulunmaması halinde, muhasebe içi envanter işlemlerinin yapılmasına gerek kalmaz.

Vergi Usul Kanunu'na göre, büyük mağazalar ve eczaneler gibi çok sayıda ve çeşitli mal bulunduran işletmeler, her yıl fiili envanter çıkarmak yerine, üç yılda bir fiili envanter yapma hakkına sahip olup ara yıllarda kayıtlar üzerinden değerleme yapabilirler.

Muhasebe dışı envanter; işletmenin sahip olduğu iktisadi kıymetlerin miktarını ve değerini fiilen (sayarak, ölçerek, tartarak) tespit etme süreciyken; muhasebe içi envanter, bu tespitlerin ve ayarlama kayıtlarının yevmiye defterine aktarılmasını ifade eder.

Dönemsellik kavramı uyarınca yapılan amortisman hesaplamaları ve şüpheli alacaklar için karşılık ayrılması işlemleri, teknik olarak muhasebe içi envanterin bir parçasıdır ve mizan değerlerinin bilanço değerlerine dönüştürülmesini sağlar.

Fiili envanterin bilanço günündeki mevcutları tam olarak yansıtması esas olmakla birlikte; emtia envanteri yapan işletmelerin, işlerinin hacmi nedeniyle envanter işlemlerine bilanço gününden birkaç gün önce başlayıp birkaç gün sonra bitirmeleri kanunen kabul edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Muhasebe dışı envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen fiili durum ile genel geçici mizandaki kayıtlı durum arasında bir fark bulunmaması halinde, muhasebe içi envanter işlemlerinin yapılmasına gerek kalmaz.

Cevap

Muhasebe dışı envanter sonuçlarının kayıtlarla tam uyumlu olması durumunda dahi muhasebe içi envanter işlemlerinin yapılmasına gerek olmadığını savunan ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek, muhasebe içi envanteri sadece mizan ve fiili durum arasındaki farkların giderilmesiyle sınırlandırmaktadır. Oysa muhasebe içi envanter; sayım farkı olsun veya olmasın, dönemsellik kavramı gereği yapılması gereken amortisman ayırma, reeskont hesaplama, karşılık ayırma ve tahakkuk işlemleri gibi tüm 'ayarlama kayıtlarını' (

adjusting

entries

) kapsar. Bu nedenle fark çıkmaması, muhasebe içi envanter sürecini ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1

Muhasebe dışı envanterin kapsamını belirle.

İşletmenin varlık, alacak ve borçlarının fiilen (sayım, ölçüm, tartım) tespit edilmesi ve değerlenmesidir.

Kayıtlardan bağımsız olarak gerçek durumu görmek için gereklidir.

2

Muhasebe içi envanterin kapsamını analiz et.

Sadece sayım farkları değil; amortismanlar, karşılıklar, reeskontlar, gelir/gider tahakkukları ve yansıtma hesaplarını içerir.

Mali tabloların dönemsellik ve tahakkuk esasına göre doğru kar/zararı göstermesi için zorunludur.

3

İki envanter türü arasındaki ilişkiyi kur.

Fiili sayım ile kayıtlar eşit çıksa bile (fark olmasa bile), dönemsel ayarlama kayıtları (amortisman, karşılık vb.) her zaman yapılmalıdır.

Varlıkların değer azalışları veya zamanla oluşan borç/alacak yükümlülükleri fiili sayımla değil, muhasebe içi hesaplamalarla tespit edilir.

Anahtar Kavram

Envanter Sürecinin Bütünlüğü (Muhasebe İçi ve Dışı Envanterin Ayrımı)

İpuçları

1

Envanterin sadece sayım farklarını (197/397 hesaplar) düzeltmekten ibaret olup olmadığını düşünün.

2

Dönem sonunda amortisman ayırmak için kasada para saymaya gerek var mıdır? Bu işlem hangi envanter türüne girer?

3

Muhasebe içi envanter, genel geçici mizanı kesin mizana dönüştüren tüm düzeltme kayıtlarını kapsar. Sayım farkı olmasa da bu kayıtlar zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Dönem sonu işlemlerinin hiyerarşik sırasını (Mizan -> Muhasebe Dışı Envanter -> Muhasebe İçi Envanter -> Kesin Mizan) tekrar gözden geçirerek, hangi işlemin hangi aşamada yapıldığını netleştirin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 19Soru →

Bir işletme, $31.12$ tarihinde envanter çalışmaları kapsamında ticari nitelikli alacak ve borç senetlerini reeskonta tabi tutmaya karar vermiştir. Yapılan incelemeler sonucunda şu verilere ulaşılmıştır:

Senet Türü	Nominal Değer	Vadeye Kalan Gün	Faiz Oranı
Ticari Alacak Senedi	$182.250$ TL	$45$ gün	$\%10$
Ticari Borç Senedi	$91.000$ TL	$40$ gün	$\%10$
Hatır Senedi (Alacak)	$50.000$ TL	$30$ gün	$\%10$

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemi kullanılarak yapılan reeskont işlemleri sonucunda, işletmenin dönem karındaki net değişim aşağıdakilerden hangisidir?

1.250

TL azalır

1.250

TL artar

2.250

TL azalır

1.663

TL azalır

1.267

TL azalır

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.250$ TL azalır

Cevap

Yapılan reeskont işlemleri sonucunda ticari alacak senetlerinden doğan gider ticari borç senetlerinden doğan gelirden fazla olduğu için dönem karı

1.250

TL azalır.

Ticari alacak senedi için hesaplanan

2.250

TL tutarındaki reeskont faiz gideri ile ticari borç senedi için hesaplanan

1.000

TL tutarındaki reeskont faiz geliri karşılaştırıldığında, giderlerin gelirlerden

1.250

TL daha fazla olduğu görülmektedir. Bu durum, işletmenin dönem karının bu miktar kadar azalmasına neden olur. Hatır senedi ise ticari nitelik taşımadığı için hesaplamaya dahil edilmemelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Kapsama girmeyen senetleri belirleme

Hatır senedi reeskonta tabi tutulmaz.

VUK'a göre sadece ticari ilişki sonucunda doğan senetler reeskonta tabi tutulabilir; hatır senetleri bu kapsama girmez.

2

Alacak Senedi Reeskont Tutarı Hesabı (İç İskonto)

Reeskont Tutarı =

182.250 - [182.250 \times 36.000 / (36.000 + (45 \times 10))] = 2.250

TL.

Alacak senetlerinin dönem sonundaki peşin değerini bulmak ve aradaki farkı '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabına kaydetmek gerekir.

3

Borç Senedi Reeskont Tutarı Hesabı (İç İskonto)

Reeskont Tutarı =

91.000 - [91.000 \times 36.000 / (36.000 + (40 \times 10))] = 1.000

TL.

Borç senetlerinin dönem sonundaki peşin değerini bulmak ve aradaki farkı '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına kaydetmek gerekir.

4

Net Etkinin Hesaplanması

1.000

TL (Gelir) -

2.250

TL (Gider) =

-1.250

TL (Net Azalış).

Gelir ve gider hesapları arasındaki fark, dönem net karı veya zararı üzerindeki nihai etkiyi gösterir.

Anahtar Kavram

VUK'a göre reeskont işlemlerinde ticari nitelik şartı, iç iskonto yöntemi zorunluluğu ve alacak/borç senetlerinin karşılıklı reeskontu kuralı.

İpuçları

1

VUK'a göre sadece ticari senetler reeskonta tabi tutulur. Hatır senedine dikkat edin.

2

Reeskont hesaplamasında iç iskonto formülünü (

P = A \times 36.000 / (36.000 + n.t)

) kullanmalısınız.

3

Alacak senedi reeskontu gider (

657

), borç senedi reeskontu ise gelirdir (

647

). Net etkiyi bu iki tutar arasındaki fark belirler.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para cinsinden düzenlenen senetlerde reeskont oranının nasıl belirlendiğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 20Soru →

İşletme, $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında menkul kıymetler portföyüne ilişkin aşağıdaki bilgileri tespit etmiştir:

Menkul Kıymet Türü	Defter Değeri (TL)	Borsa Rayici / İlave Bilgiler
Hisse Senedi (A)	$412.000$	Borsa rayici $380.000$ TL olup, alışta ödenen $12.000$ TL komisyon yanlışlıkla maliyete eklenmiştir.
Hisse Senedi (B)	$100.000$	Borsa rayici $98.000$ TL'dir. Bu hisseler için önceki yıl $5.000$ TL karşılık ayrılmıştır.
Özel Kesim Tahvili	$600.000$	$01.11.2025$ tarihinde alınmış olup, yıllık $\%24$ faiz getirilidir.

Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe temel kavramları çerçevesinde, $31.12 .2025$ tarihinde yapılacak envanter ve değerleme kayıtlarının işletmenin dönem net kârı üzerindeki toplam (net) etkisi aşağıdakilerden hangisidir? (Vergi etkisi ihmal edilecektir.)

5.000

TL azalış

8.000

TL azalış

7.000

TL artış

17.000

TL azalış

24.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5.000$ TL azalış

Cevap

Dönem net kârı üzerinde

5.000

TL tutarında bir azalış (negatif etki) meydana gelir.

Dönem sonunda yapılması gereken kayıtların sonuçları şu şekildedir: 1) Hisse Senedi (A) için

12.000

TL komisyon gideri (653) ve

20.000

TL karşılık gideri (654) kaydedilir. 2) Hisse Senedi (B) için fazla ayrılmış olan

3.000

TL karşılık iptal edilerek gelire (644) alınır. 3) Tahvil için 2 aylık (

600.000 \times \%24 \times 2/12

)

24.000

TL faiz geliri (642) tahakkuk ettirilir. Net sonuç:

(24.000 + 3.000) - (12.000 + 20.000) = -5.000

TL, yani kârda

5.000

TL azalıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Hisse Senedi (A) için komisyon düzeltmesi ve değerleme yapılması

Düzeltilmiş maliyet:

412.000 - 12.000 = 400.000

TL. Komisyon Gideri (653):

12.000

TL (Gider). Değer düşüklüğü:

400.000 - 380.000 = 20.000

TL. Karşılık Gideri (654):

20.000

TL (Gider).

Menkul kıymet alım komisyonları doğrudan gider yazılmalı, maliyete eklenmemelidir. Değerleme ise düzeltilmiş maliyet üzerinden yapılır.

2

Hisse Senedi (B) için karşılık iptal tutarının belirlenmesi

Gerekli karşılık:

100.000 - 98.000 = 2.000

TL. Mevcut karşılık:

5.000

TL. İptal edilecek tutar:

5.000 - 2.000 = 3.000

TL (Gelir).

Değer artışı durumunda, önceki yıl ayrılan karşılığın fazla olan kısmı Konusu Kalmayan Karşılıklar (644) hesabına alınarak gelire dönüştürülür.

3

Özel Kesim Tahvili için faiz tahakkukunun hesaplanması

600.000 \times 0,24 \times (2 / 12) = 24.000

TL. Faiz Geliri (642):

24.000

TL (Gelir).

Dönemsellik kavramı gereği, Kasım ve Aralık aylarına isabet eden 2 aylık faiz geliri, tahsil edilmese bile dönem sonunda kaydedilmelidir.

4

Net kâr etkisinin hesaplanması

Gelirler (

24.000 + 3.000 = 27.000

TL) - Giderler (

12.000 + 20.000 = 32.000

TL) =

-5.000

TL.

Tüm gelir ve gider unsurları toplanarak dönem kârı üzerindeki net sonuç bulunur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerde maliyet esası, kıst faiz geliri tahakkuku ve karşılık ayırma/iptal süreçlerinin sentezi.

İpuçları

1

Hisse senetlerinin maliyetini düzeltmeden değerleme yapmamaya dikkat edin.

2

Önceki yıldan kalan karşılıkların piyasa fiyatı yükseldiğinde gelire dönüştürülmesi (644) gerektiğini unutmayın.

3

Tahvil faizini hesaplarken Kasım ve Aralık aylarını (2 ay) baz almalısınız.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin satış kar/zarar hesaplamaları ve stopaj kesintilerinin muhasebeleştirilmesi üzerine pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Envanter ve Değerleme İşlemleri

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm