Soru

Zorluk: ZorYenileme Fonu Uygulaması

Bir işletme, yenileme kararı aldığı ve maliyeti 300.000300.000 TL, birikmiş amortismanı 180.000180.000 TL olan bir makineyi 20252025 yılı Mayıs ayında 250.000250.000 TL bedelle (KDV hariç) peşin satmıştır. İşletme aynı yılın Eylül ayında 500.000500.000 TL (KDV hariç) bedelle benzer nitelikte yeni bir makine satın almıştır. Yeni makine için %20\%20 oranında normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Bu bilgilere göre, yeni makinenin satın alındığı yılın dönem sonunda (31.12.202531.12.2025) yapılması gereken amortisman kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 549 Özel Fonlar hesabı 100.000100.000 TL tutarında borçlandırılır.Cevap
  2. B
    770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 100.000100.000 TL tutarında borçlandırılır.
  3. C
    549 Özel Fonlar hesabı 130.000130.000 TL tutarında borçlandırılır.
  4. D
    679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı 130.000130.000 TL tutarında alacaklandırılır.
  5. E
    257 Birikmiş Amortismanlar hesabı 100.000100.000 TL tutarında borçlandırılır.

Cevap

Yeni makinenin dönem sonu amortismanı olan 100.000100.000 TL, mevcut Yenileme Fonu'ndan karşılanacağı için 549 Özel Fonlar hesabı bu tutarda borçlandırılmalıdır.
Satıştan elde edilen 130.000130.000 TL kâr, yenileme kararı nedeniyle '549 Özel Fonlar' hesabına alınmıştır. Yeni makine için hesaplanan 100.000100.000 TL amortisman, bu fondan karşılanacağı için 549 numaralı hesabın borç tarafına kaydedilir. Bu sayede işletme o yıl için amortisman gideri yazarak kârını azaltmaz, ancak fonu kullanarak vergi ödemesini ertelemiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Eski makinenin satış karını hesaplayın.
250.000(300.000180.000)=130.000250.000 - (300.000 - 180.000) = 130.000 TL kâr.
Yenileme fonuna aktarılacak tutarı belirlemek için net defter değeri üzerinden satış karı hesaplanmalıdır.
2
Yeni alınan makinenin ilk yıl amortisman tutarını hesaplayın.
500.000×%20=100.000500.000 \times \%20 = 100.000 TL.
VUK uyarınca amortisman tutarı varlığın maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
Amortisman tutarının fondan mahsubunu gerçekleştirin.
549 Özel Fonlar (Borç) / 257 Birikmiş Amortismanlar (Alacak) kaydı.
Yenileme fonu, yeni varlığın amortismanlarını itfa etmek amacıyla kullanılır.

Anahtar Kavram

VUK 328 uyarınca Yenileme Fonu mahsup işlemleri

İpuçları

1
Önce satıştan doğan kârın Yenileme Fonu'na aktarılıp aktarılmayacağını belirleyin.
2
Yeni alınan makine için hesaplanan amortisman tutarının, fona alınan kâr tutarından küçük mü yoksa büyük mü olduğuna dikkat edin.
3
Yenileme fonu mevcut olduğunda, dönem sonu amortisman kaydında gider hesabı (770 gibi) yerine fon hesabının borçlandırılması gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Fonda kalan bakiyenin 3 yıllık süre sonunda nasıl kapatılacağını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla