Soru

Zorluk: ZorMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 1.5001.500 adet (X) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Alış işlemi sırasında 750750 TL komisyon banka hesabından ödenmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa değerinin tanesi 3636 TL olduğu tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin 1.0001.000 adedi tanesi 4242 TL'den banka aracılığıyla satılmış ve bu işlem için 300300 TL satış komisyonu ödenmiştir.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

  1. 5.7005.700Cevap
  2. B
    6.0006.000
  3. C
    1.7001.700
  4. D
    2.0002.000
  5. E
    5.2005.200

Cevap

Hisse senetlerinin satış kârı 5.7005.700 TL'dir.
Satılan 1.0001.000 adet hisse senedinin toplam maliyeti 40.00040.000 TL'dir. Bu hisseler için daha önce ayrılan karşılık tutarı 4.0004.000 TL olduğundan, hisselerin net defter değeri 36.00036.000 TL (40.0004.00040.000 - 4.000) seviyesindedir. Satıştan elde edilen brüt tutar olan 42.00042.000 TL'den 300300 TL satış komisyonu düşüldüğünde işletmenin kasasına/bankasına giren net tutar 41.70041.700 TL olur. Net tahsilat (41.70041.700) ile net defter değeri (36.00036.000) arasındaki 5.7005.700 TL'lik olumlu fark, '645 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyonu belirle.
Hisse başı maliyet 4040 TL. Alış komisyonu (750750 TL) doğrudan '653 Komisyon Giderleri' hesabına kaydedilir, varlık maliyetine eklenmez.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değerlemesini yap ve karşılık tutarını hesapla.
Borsa değeri (3636 TL) maliyetin (4040 TL) altındadır. Hisse başı 44 TL karşılık ayrılmalıdır. Toplam karşılık: 1.500×4=6.0001.500 \times 4 = 6.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, menkul kıymetlerdeki değer düşüşleri için karşılık ayrılması zorunludur.
3
Satılan hisselerin net defter değerini ve net satış hasılatını hesapla.
Satılan 1.0001.000 adedin maliyeti: 40.00040.000 TL. Karşılık payı: 1.000×4=4.0001.000 \times 4 = 4.000 TL. Net Defter Değeri: 36.00036.000 TL. Net Satış Hasılatı: (1.000×42)300=41.700(1.000 \times 42) - 300 = 41.700 TL.
Satış sonucunu belirlemek için brüt satış bedelinden satış komisyonu düşülmeli ve ilgili paylara ait karşılık hesabı kapatılmalıdır.
4
Satış kârını hesapla.
Satış Kârı = Net Satış Hasılatı - Net Defter Değeri = 41.70036.000=5.70041.700 - 36.000 = 5.700 TL.
Karşılık ayrılmış bir menkul kıymet satıldığında, karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır ve aradaki olumlu fark satış kârı olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymetlerde Karşılık Ayrılması ve Satış İşlemleri
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla