Examkin

Soru

Zorluk: ZorVesaik Mukabili ve Akreditifli İhracat İşlemleri

İşletme, 15.12.202515.12 .2025 tarihinde yurt dışındaki bir alıcıya 100.000100.000 USD tutarında malı "Vesaik Mukabili" (Belge Karşılığı) ödeme yöntemiyle ihraç etmiş ve ihracat belgelerini aynı gün bankasına teslim ederek gerekli nazım hesap kayıtlarını yapmıştır. İşlemle ilgili tarihler ve kurlar şu şekildedir:

TarihİşlemKur (1 USD1 \text{ USD})
15.12.202515.12.2025İhracat ve Belgelerin Teslimi32,00 TL32,00 \text{ TL}
31.12.202531.12 .2025Dönem Sonu Değerlemesi33,50 TL33,50 \text{ TL}
15.01.202615.01 .2026Tahsilat ve Komisyon Kesintisi34,00 TL34,00 \text{ TL}

15.01.202615.01 .2026 tarihinde banka, vesaiki tahsil etmiş ve toplam tahsilat tutarı üzerinden %0,5\%0,5 oranında komisyon kesintisi yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin hesabına aktarmıştır.

Buna göre, 15.01.202615.01 .2026 tarihinde yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 102 BANKALAR hesabı 3.383.0003.383.000 TL borçlandırılmalıdır.Cevap
  2. B
    646 KAMBİYO KARLARI hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılmalıdır.
  3. C
    120 ALICILAR hesabı 3.200.0003.200.000 TL alacaklandırılmalıdır.
  4. D
    653 KOMİSYON GİDERLERİ hesabı 16.00016.000 TL borçlandırılmalıdır.
  5. E
    646 KAMBİYO KARLARI hesabı 50.00050.000 TL borçlandırılmalıdır.

Cevap

102 BANKALAR hesabının 3.383.0003.383.000 TL borçlandırılması ifadesi doğrudur.
Tahsilat tarihinde (15.01.202615.01.2026) kur 34,0034,00 TL olduğu için alacağın toplam değeri 3.400.0003.400.000 TL'dir. Bankanın kestiği %0,5\%0,5 komisyon 17.00017.000 TL'dir. İşletmenin banka hesabına giren net tutar 3.400.000−17.000=3.383.0003.400.000 - 17.000 = 3.383.000 TL olmalıdır. Bu tutar 102 Bankalar hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İhracat tarihindeki defter değerini ve nazım hesap kaydını belirleme
100.000×32,00=3.200.000100.000 \times 32,00 = 3.200.000 TL (120 Alıcılar B, 601 Yurtdışı Satışlar A)
İhracat geliri gümrük hattını geçtiği tarihteki kurdan kaydedilir.
2
Dönem sonu (31.12.2025) değerlemesini hesaplama
100.000×(33,50−32,00)=150.000100.000 \times (33,50 - 32,00) = 150.000 TL (646 Kambiyo Karı)
Dönemsellik kavramı gereği yabancı paralı alacaklar yıl sonunda değerlenmelidir. Yeni defter değeri: 3.350.0003.350.000 TL.
3
Tahsilat günü toplam tutarı ve komisyonu hesaplama
Toplam: 100.000×34,00=3.400.000100.000 \times 34,00 = 3.400.000 TL. Komisyon: 3.400.000×0,005=17.0003.400.000 \times 0,005 = 17.000 TL.
Banka komisyonları genellikle tahsil edilen brüt tutar üzerinden hesaplanır.
4
Tahsilat kaydındaki net banka tutarını ve kur farkını bulma
Banka (Net): 3.400.000−17.000=3.383.0003.400.000 - 17.000 = 3.383.000 TL. Dönem içi Kur Farkı: 3.400.000−3.350.000=50.0003.400.000 - 3.350.000 = 50.000 TL.
102 Bankalar hesabı net tutar kadar borçlandırılırken, 120 Alıcılar son defter değerinden (3.350.0003.350.000 TL) kapatılır.

Anahtar Kavram

Vesaik mukabili ihracat işlemlerinde değerleme ve tahsilat süreci

İpuçları

1
31.12.2025 tarihinde yapılan değerleme kaydının alacak bakiyesini nasıl etkilediğini düşünün.
2
Banka komisyonu her zaman en güncel (tahsil edilen) tutar üzerinden hesaplanır.
3
Tahsilat kaydında Alıcılar hesabını 3.350.0003.350.000 TL (son defter değeri) ile kapatıp, bankaya net girişi yazarken aradaki farkı kur farkı olarak kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin akreditifli ödeme yönteminde banka teyit masrafları eklenerek yapıldığı senaryoları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Vesaik Mukabili ve Akreditifli İhracat İşlemleri