Soru

Zorluk: OrtaHakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)

Arda İnşaat Taahhüt A.Ş., 20242024 yılında ihale yoluyla üstlendiği ve 20262026 yılında teslim etmeyi taahhüt ettiği bir kamu binası inşaatı projesiyle ilgili olarak, 20252025 yılı Haziran ayında 5.000.0005.000.000 TL tutarında (KDV hariç) bir hakediş raporu düzenlemiştir. Söz konusu hakediş raporu ilgili idare tarafından onaylanmış ve gerekli vergi kesintileri yapıldıktan sonra kalan tutar işletmenin banka hesabına yatırılmıştır.

Buna göre, hakedişin tahakkuk kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hakedişin brüt tutarı olan 5.000.0005.000.000 TL, "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabına alacak kaydedilir.Cevap
  2. B
    Hakediş bedeli, dönemsellik kavramı gereği tahakkuk ettiği anda doğrudan "600 Yurtiçi Satışlar" hesabına alacak kaydedilir.
  3. C
    Yapılan %5\%5 oranındaki vergi kesintisi (stopaj), "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabının borç tarafına kaydedilir.
  4. D
    Hakediş bedeli, vergi kesintisi düşüldükten sonra kalan net tutar üzerinden "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabına kaydedilir.
  5. E
    Hakediş bedeli, iş tamamlanana kadar kısa vadeli bir yabancı kaynak olan "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabında alacak olarak izlenir.

Cevap

Hakedişin brüt tutarı olan 5.000.0005.000.000 TL, "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabına alacak kaydedilir.
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde, projenin devamı sırasında düzenlenen hakedişler birer gelir değil, iş bitiminde gelire dönüştürülmek üzere bekletilen unsurlardır. Bu nedenle, hakedişin onaylandığı tarihte brüt tutar üzerinden '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabına alacak kaydı yapılır. Bu hesap, bilançonun pasifinde (kısa veya uzun vadeli yabancı kaynaklar grubunda) yer alan düzenleyici nitelikte olmayan asıl bir pasif hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
İşin niteliğini belirleme
İş 20242024-20262026 yıllarını kapsadığı için "Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşi" statüsündedir.
Birden fazla takvim yılına sarkan inşaat ve onarım işleri özel bir vergilendirme ve muhasebe rejimine tabidir.
2
Hakediş bedelinin kaydedileceği hesabı seçme
Hakedişler, iş bitimine kadar pasif karakterli "350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri" hesabına kaydedilmelidir.
Hasılatın (600) iş bitiminden önce kaydedilmesi, dönemsellik ve inşaat muhasebesi kurallarına aykırıdır.
3
Kesinti ve KDV hesaplamalarını yapma
Brüt: 5.000.0005.000.000 TL, Stopaj (%5\%5): 250.000250.000 TL, KDV (%20\%20): 1.000.0001.000.000 TL.
Muhasebe kaydında brüt hakediş bedeli ve KDV alacaklı, stopaj ve net tahsilat borçlu tarafta yer alır.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedellerinin brüt tutar üzerinden 350 nolu hesaba kaydedilmesi zorunluluğu.

İpuçları

1
İşin süresine (2024-2026) dikkat ederek hangi muhasebe rejimine tabi olduğunu belirleyin.
2
Hakediş bedelleri iş bitimine kadar gelir tablosuna mı yoksa bilançoya mı kaydedilir?
3
Hakediş raporu onaylandığında alacaklandırılacak hesap 3'lü grupta yer alan özel bir hesaptır.

Daha Fazla Pratik

İşin bittiği yıl (2026) yapılacak olan 350 ve 170 nolu hesapların kapanış kaydını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla