İşletme, 10.05.2026 tarihinde yurt dışındaki bir alıcı lehine bankası aracılığıyla açılan … — KPSS Muhasebe

İşletme, $10.05.2026$ tarihinde yurt dışındaki bir alıcı lehine bankası aracılığıyla açılan $80.000$ USD tutarındaki "Teyitli Akreditif" mektubunu tebellüğ etmiştir. İhracata konu olan mallar $25.05.2026$ tarihinde sevk edilmiş ve Gümrük Beyannamesi aynı gün kapanmıştır. İhracat bedeli, $10.06.2026$ tarihinde bankanın kestiği $500$ USD komisyon düşüldükten sonra işletmenin döviz hesabına intikal etmiştir.

Uygulanan döviz kurları aşağıdaki gibidir:
- $10.05.2026$ (Akreditif İhbar Tarihi): $1$ USD = $32,10$ TL
- $25.05.2026$ (Fiili İhraç Tarihi): $1$ USD = $32,50$ TL
- $10.06.2026$ (Bedelin Tahsil Tarihi): $1$ USD = $32,80$ TL

Buna göre, işletmenin $10.06.2026$ tarihinde yapması gereken tahsilat kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR $2.607.600$ (B) / 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD. $16.400$ (B) / 120 ALICILAR $2.600.000$ (A) / 646 KAMBİYO KARLARI $24.000$ (A)Cevap
B
102 BANKALAR $2.607.600$ (B) / 760 PAZ. SAT. DAĞ. GİD. $16.400$ (B) / 120 ALICILAR $2.568.000$ (A) / 646 KAMBİYO KARLARI $56.000$ (A)
C
102 BANKALAR $2.624.000$ (B) / 120 ALICILAR $2.600.000$ (A) / 646 KAMBİYO KARLARI $24.000$ (A)
D
102 BANKALAR $2.607.600$ (B) / 120 ALICILAR $2.600.000$ (A) / 646 KAMBİYO KARLARI $7.600$ (A)
E
102 BANKALAR $2.607.600$ (B) / 653 KOMİSYON GİDERLERİ $16.400$ (B) / 120 ALICILAR $2.624.000$ (A)

Cevap

Tahsilat kaydı; 102 Bankalar hesabına net tutar (

2.607.600

TL), 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına komisyon (

16.400

TL) borç; 120 Alıcılar hesabına eski kurdan alacak (

2.600.000

TL) ve 646 Kambiyo Karları hesabına kur farkı (

24.000

TL) alacak kaydedilerek yapılır.

Tahsilat işleminde, 120 Alıcılar hesabı fiili ihraç tarihindeki kur olan

32,50

üzerinden (

2.600.000

TL) kapatılmalıdır. Tahsilat tarihindeki kur

32,80

olduğundan,

80.000

USD karşılığında brüt

2.624.000

TL hak elde edilmiş olur; bu da

24.000

TL tutarında bir kambiyo kârı (646) doğurur. Bankanın kestiği

500

USD (

16.400

TL) komisyon, ihracatla ilgili bir pazarlama maliyeti olduğu için 760 hesabına borç yazılırken, banka hesabına net giren

2.607.600

TL kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

İhracatın gerçekleşme (fiili ihraç) tarihindeki alacak tutarının hesaplanması

80.000 \text{ USD} \times 32,50 \text{ TL/USD} = 2.600.000 \text{ TL}

VUK ve TMS gereği ihracat geliri, gümrük beyannamesinin kapandığı tarihteki kur üzerinden 120 Alıcılar hesabına borç kaydedilir.

Tahsilat tarihindeki brüt döviz tutarının ve banka komisyonunun TL karşılığının bulunması

Brüt:

80.000 \times 32,80 = 2.624.000 \text{ TL}

; Komisyon:

500 \times 32,80 = 16.400 \text{ TL}

Tahsilat günündeki Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden işletmeye giren brüt değer ve yapılan masraf hesaplanır.

Kambiyo kârının belirlenmesi

2.624.000 \text{ TL (Tahsilat)} - 2.600.000 \text{ TL (Kayıtlı Değer)} = 24.000 \text{ TL}

Alacağın doğduğu tarih ile tahsil edildiği tarih arasındaki olumlu kur farkı 646 hesabına aktarılır.

Banka hesabına giren net tutarın tespiti ve yevmiye maddesinin oluşturulması

2.624.000 \text{ TL} - 16.400 \text{ TL} = 2.607.600 \text{ TL}

Bankalar hesabına gerçekte giren net miktar borç kaydedilirken, alacak hesabı ilk kayıt değerinden kapatılır.

Anahtar Kavram

İhracat İşlemlerinde Değerleme ve Brüt İşlem Esası

Daha Fazla Pratik

İhracatın peşin ödeme yöntemiyle yapılması durumunda, tahsilatın ihracattan önce gerçekleşmesi nedeniyle doğacak '340 Alınan Sipariş Avansları' kaydını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Akreditifli işlemlerde, akreditif ihbarı geldiğinde '911 Borçlu Nazım Hesaplar / 912 Alacaklı Nazım Hesaplar' kaydı yapılır. İhracat gerçekleştiğinde ise bu nazım hesaplar ters kayıtla kapatılır. Tahsilat aşamasında ise sadece bilanço içi hesaplar (Bankalar, Alıcılar, Kambiyo Karları) kullanılır.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular