Soru

Zorluk: OrtaHazır Değerler Envanteri ve Değerlemesi

İşletme, 15.12.202515.12.2025 tarihinde mal satışı karşılığında 3.0003.000 Avro (€) tutarında bir çek almıştır. Çekin alındığı tarihte kur 11 € = 3232 TL'dir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılan envanter ve değerleme çalışmaları sırasında Avro kurunun 11 € = 3434 TL olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere göre, dönem sonunda yapılması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 101 Alınan Çekler Hesabı (Borç) 6.0006.000 TL, 646 Kambiyo Karları Hesabı (Alacak) 6.0006.000 TLCevap
  2. B
    101 Alınan Çekler Hesabı (Borç) 6.0006.000 TL, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar Hesabı (Alacak) 6.0006.000 TL
  3. C
    656 Kambiyo Zararları Hesabı (Borç) 6.0006.000 TL, 101 Alınan Çekler Hesabı (Alacak) 6.0006.000 TL
  4. D
    101 Alınan Çekler Hesabı (Borç) 6.0006.000 TL, 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları Hesabı (Alacak) 6.0006.000 TL
  5. E
    Çek henüz tahsil edilmediği için dönem sonunda herhangi bir değerleme kaydı yapılmasına gerek yoktur.

Cevap

101 Alınan Çekler hesabının borçlandırıldığı ve 646 Kambiyo Karları hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğru cevaptır.
Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre, yabancı para cinsinden olan 'Alınan Çekler' dönem sonunda borsa rayici veya Maliye Bakanlığı'nca belirlenen kur üzerinden değerlenir. Çek alındığında kur 3232 TL iken dönem sonunda 3434 TL'ye yükseldiği için işletme lehine 6.0006.000 TL (3.0003.000×\times 22 TL) tutarında bir değer artışı (kur farkı karı) oluşmuştur. Bu artış ilgili varlık hesabı olan 101 Alınan Çekler hesabının borcuna, gelir niteliğinde olduğu için de 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Çekin kayıtlı değerini hesaplayınız.
3.0003.000×\times 3232 TL/€ = 96.00096.000 TL
Varlıkların ilk kayıt tarihinde o günkü kur üzerinden TL'ye çevrilmesi gerekir.
2
Çekin değerleme günü (bilanço günü) değerini hesaplayınız.
3.0003.000×\times 3434 TL/€ = 102.000102.000 TL
Envanter ve değerleme işlemleri kapsamında dövizli varlıklar dönem sonu kuru ile güncellenir.
3
Oluşan kur farkını ve yönünü belirleyiniz.
102.000102.000 - 96.00096.000 = 6.0006.000 TL (Olumlu fark)
Varlığın değerinin artması işletme için kambiyo karı niteliğindedir.
4
Muhasebe kaydını yapınız.
101 Alınan Çekler (Borç), 646 Kambiyo Karları (Alacak)
Aktif hesaplardaki artış borç tarafına, gelirler ise alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi ve Kambiyo Karları/Zararları kullanımı.

İpuçları

1
Dövizli bir varlığınız varken kur artarsa bu işletme için olumlu bir durum mudur, olumsuz mu?
2
Dönem sonu değerlemesinde oluşan kur farkları için hangi gelir/gider hesabı grubunun kullanıldığını hatırlayın.
3
3.000 Euro'nun 32 TL'den 34 TL'ye çıkması sonucunda oluşan 6.000 TL'lik farkı 101 Alınan Çekler hesabının borcuna kaydederek Kambiyo Karları hesabıyla kapatmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu yabancı para cinsinden 'Verilen Çekler' (103) için çözerek, pasif karakterli hesaplarda kur artışının etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla