Soru

Zorluk: ZorBilanço Kalemlerinin Eğilim Yüzdeleri ile Yorumlanması

Bir işletmenin dört yıllık faaliyet dönemine ait bilançosunda yer alan dönen varlık kalemleri ile kısa vadeli yabancı kaynakların eğilim yüzdeleri aşağıda tabloda sunulmuştur (11. yıl baz yıldır):

Hesap Kalemleri11. Yıl22. Yıl33. Yıl44. Yıl
Hazır Değerler100100929284847272
Ticari Alacaklar100100130130175175230230
Stoklar100100145145210210290290
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar100100115115135135160160

Bu verilere dayanarak işletmenin mali yapısı ve likidite durumu hakkında yapılacak aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Dönen varlıkların eğilim yüzdeleri kısa vadeli yabancı kaynaklardan daha yüksek olduğundan, işletmenin net çalışma sermayesi ve likidite gücü artmaktadır.
  2. İşletmenin nakit değerlerindeki azalışa karşın stok ve alacaklarındaki aşırı artış, çalışma sermayesi yönetiminde verimsizliğe ve potansiyel bir likidite krizine işaret etmektedir.Cevap
  3. C
    İşletme, kısa vadeli borçlarını ödemek için ağırlıklı olarak hazır değerlerini kullanmış ve bu sayede finansal riskini minimize etmiştir.
  4. D
    Stokların eğilim yüzdesinin hazır değerlerden yüksek olması, işletmenin enflasyona karşı koruma kalkanı oluşturduğunu ve karlılığın arttığını kesin olarak kanıtlar.
  5. E
    Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artışın düşük kalması, işletmenin tüm duran varlık yatırımlarını kısa vadeli borçlarla finanse ettiğini göstermektedir.

Cevap

İşletmenin nakit değerlerindeki azalışa karşın stok ve alacaklarındaki aşırı artışın verimsizlik ve likidite riski oluşturduğu yönündeki yorum doğrudur.
İşletmenin en likit varlığı olan 'Hazır Değerler' baz yıla göre %28\%28 oranında azalırken, likiditesi en düşük kalemler olan 'Stoklar' (%190\%190 artış) ve 'Ticari Alacaklar' (%130\%130 artış) olağan dışı bir hızla büyümüştür. Bu durum, işletmenin nakdinin stoklara ve tahsil edilemeyen alacaklara bağlandığını (yığılma) gösterir. Her ne kadar toplam dönen varlıklar 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar'dan (%60\%60 artış) daha hızlı artmış gibi görünse de, bu artışın niteliği düşük olduğu için işletmenin likidite riski aslında artmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Baz yıl verileri ile analiz yılları arasındaki değişim yönlerini belirleme
Hazır Değerler trendi 100100'den 7272'ye düşerken; Ticari Alacaklar 230230'a, Stoklar 290290'a, KVYK ise 160160'a yükselmiştir.
Eğilim yüzdelerinde kalemlerin birbirine göre büyüme hızlarını ve yönlerini anlamak için karşılaştırma yapılır.
2
Varlık kalemlerinin niteliğini ve likidite derecesini analiz etme
En likit kalem olan nakit azalırken (%28-\%28), en az likit dönen varlık kalemi olan stoklar (%190\%190) ve alacaklar (%130\%130) çok sert yükselmiştir.
Likidite kalitesini ölçmek için dönen varlıkların içsel dağılımındaki değişim (kalite) incelenmelidir.
3
Varlık artış hızını kaynak artış hızıyla kıyaslama
Toplam dönen varlık artışı (ortalama), borç artışından (%60\%60) fazla görünse de bu artışın nakit üretmeyen kalemlerden gelmesi yanıltıcıdır.
Sadece toplam tutarlara bakmak, 'gizli likidite riski' kavramını gözden kaçırmaya neden olur.
4
Sonuç ve yorumlama
İşletme 'stok ve alacak yığılması' sorunu yaşamaktadır. Bu durum gelecekte borç ödeme kapasitesini (hazır değer yetersizliği nedeniyle) tehlikeye sokacaktır.
Uyumsuz eğilimler (azalan nakit - artan stok) işletme yönetimindeki operasyonel aksaklıkları gösterir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Analizinde Likidite Kalitesi ve Kalemler Arası İlişki

İpuçları

1
Kalemlerin artış hızlarını birbirleriyle ve nakit (Hazır Değerler) kaleminin yönüyle kıyaslayın.
2
Hazır değerlerin %100\%100'ün altına düşmesi nakit çıkışını, stok ve alacakların %100\%100'ün üzerine hızla çıkması ise bu kalemlerdeki 'bağlanmış sermayeyi' gösterir.
3
İşletmenin borçları (KVYK) %60\%60 artarken, bu borçları ödeyecek en temel kaynak olan nakit %28\%28 azalmıştır. Stok ve alacaklardaki devasa artış likidite kalitesini bozar.

Daha Fazla Pratik

Stok ve alacak yığılmasının net işletme sermayesi üzerindeki etkisini analiz etmek için bu işletmenin 'Satışların Maliyeti' ve 'Net Satışlar' trendlerini de inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cari oran trendini hayal edin: Dönen varlıklar (stok ve alacak etkisiyle) %100\%100'den yaklaşık %200\%200 seviyelerine çıkarken, KVYK %160\%160'da kalmıştır. Matematiksel olarak oran artsa da, 'Asit-Test' veya 'Nakit Oran' trendi hesaplandığında likiditenin aslında çöktüğü görülecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla