Soru

Zorluk: ZorMuhasebenin Temel Kavramları: Dönemsellik ve Tahakkuk Esası

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde 2424 ay süreli bir bakım-onarım hizmeti sözleşmesi imzalamış ve 120.000120.000 TL tutarındaki hizmet bedelinin tamamını nakden tahsil etmiştir. Ayrıca, işletmenin Aralık 20252025 dönemine ait 8.5008.500 TL tutarındaki elektrik faturası 05.01.202605.01.2026 tarihinde tebliğ edilmiş ve aynı gün ödenmiştir.

İşletmenin bu işlemleri muhasebeleştirirken "Dönemsellik" kavramı yerine "Nakit Esası"nı (gelir ve giderlerin sadece nakit hareketiyle kaydedilmesi) uygulaması, işletmenin 20252025 yılı dönem net kârı üzerinde nasıl bir etki yaratır?

  1. Dönem net kârının 108.500108.500 TL fazla görünmesine neden olur.Cevap
  2. B
    Dönem net kârının 100.000100.000 TL fazla görünmesine neden olur.
  3. C
    Dönem net kârının 91.50091.500 TL fazla görünmesine neden olur.
  4. D
    Dönem net kârının 8.5008.500 TL eksik görünmesine neden olur.
  5. E
    Dönem net kârının 128.500128.500 TL fazla görünmesine neden olur.

Cevap

Dönemsellik yerine nakit esası uygulanması, dönem net kârının 108.500108.500 TL fazla görünmesine neden olur.
Dönemsellik kavramı uyarınca, 120.000120.000 TL'lik tahsilatın sadece 44 aya isabet eden 20.00020.000 TL'si 20252025 yılı geliri sayılmalı, geri kalan 100.000100.000 TL gelecek yıllara ertelenmelidir. Ayrıca, faturası gelmese veya ödenmese bile Aralık ayına ait 8.5008.500 TL'lik giderin tahakkuk kaydıyla 20252025 yılına kaydedilmesi gerekir. Nakit esası uygulandığında, gelirin tamamı kaydedilip giderin hiçbiri kaydedilmediği için toplamda 108.500108.500 TL tutarında bir kâr şişkinliği oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılına ait olması gereken bakım gelirini hesaplayınız.
120.000/24=5.000120.000 / 24 = 5.000 TL (aylık). Eylül-Aralık arası 44 ay için 5.000×4=20.0005.000 \times 4 = 20.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği sadece cari döneme isabet eden tutar gelir yazılmalıdır.
2
Gelir kaydındaki hatayı belirleyiniz.
Nakit esasında 120.000120.000 TL gelir yazılmış, dönemsellikte 20.00020.000 TL yazılmalıydı. Fark: 100.000100.000 TL (Kârı artırıcı hata).
Henüz kazanılmamış olan gelecek dönem gelirlerinin bu yılın kârına eklenmesi kârı şişirir.
3
Gider kaydındaki hatayı (gider tahakkukunu) belirleyiniz.
Aralık ayında tüketilen 8.5008.500 TL elektrik gideri 20252025 yılına kaydedilmeliydi ancak nakit esasında ocak ayına bırakılmıştır. Fark: 8.5008.500 TL (Kârı artırıcı hata, çünkü gider eksik yazıldı).
Tahakkuk esası gereği ödeme yapılmasa bile giderin ait olduğu dönemde kaydedilmesi gerekir.
4
Toplam net etkiyi hesaplayınız.
100.000100.000 TL (fazla gelir) + 8.5008.500 TL (eksik gider) = 108.500108.500 TL kâr fazlası.
İki ayrı hata da dönem kârını aynı yönde (fazla) etkilemektedir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve tahakkuk esası gereği; gelir ve giderler tahsilat veya ödemeye bakılmaksızın ilgili oldukları döneme kaydedilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi 'İhtiyatlılık' kavramı kapsamında ayrılmayan şüpheli alacak karşılıkları için yapmayı deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla