Soru

Zorluk: ZorMaddi Duran Varlıkların Satışı ve Elden Çıkarılması

İşletme, 1 Ocak 2023 tarihinde 600.000600.000 TL maliyet bedeliyle satın aldığı bir taşıt için 5 yıl ekonomik ömür ve normal amortisman yöntemini belirlemiştir. Söz konusu taşıt, 30 Eylül 2025 tarihinde 320.000320.000 TL + %20\%20 KDV bedelle veresiye olarak satılmıştır. İşletme, amortisman paylarını aylık esasta hesaplamakta ve ilgili dönemlerde tam zamanında kayıtlara intikal ettirmektedir.

Bu bilgilere göre, taşıtın satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında ortaya çıkan kâr veya zarar tutarı ile ilgili hesap eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

  1. 50.00050.000 TL Kâr — 679 Diğer Olağandışı Gelir ve KarlarCevap
  2. B
    50.00050.000 TL Kâr — 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar
  3. C
    80.00080.000 TL Kâr — 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar
  4. D
    40.00040.000 TL Zarar — 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar
  5. E
    114.000114.000 TL Kâr — 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

İşletmenin kıst dönem amortismanı dahil toplam 330.000330.000 TL birikmiş amortismanı bulunmaktadır; bu durumda 270.000270.000 TL net defter değerli varlığın 320.000320.000 TL'ye satılması 50.00050.000 TL tutarında olağandışı kâr yaratır.
Varlığın satın alındığı 2023 yılından satışın yapıldığı 2025 yılı Eylül ayı sonuna kadar geçen süre için toplam 330.000330.000 TL amortisman ayrılmıştır. Taşıtın net defter değeri 270.000270.000 TL'ye düşmüştür. 320.000320.000 TL olan satış bedeli (KDV hariç) ile bu değer arasındaki 50.00050.000 TL fark, işletme için bir satış kârıdır. Bu kâr, Tekdüzen Hesap Planı gereği 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık amortisman tutarını hesapla
600.000/5=120.000600.000 / 5 = 120.000 TL
Normal amortisman yönteminde maliyet bedeli ekonomik ömre bölünür.
2
Satış tarihine kadar olan toplam birikmiş amortismanı hesapla
2023 ve 2024 yılları (120.000×2=240.000120.000 \times 2 = 240.000) + 2025 yılı ilk 9 ay (120.000×9/12=90.000120.000 \times 9/12 = 90.000) = 330.000330.000 TL
Amortismanın aylık hesaplandığı belirtildiğinden, satışın yapıldığı yılın 9 aylık payı da birikmiş amortismana eklenmelidir.
3
Net defter değerini (NDD) bul
600.000330.000=270.000600.000 - 330.000 = 270.000 TL
Varlığın kayıtlı maliyetinden birikmiş amortismanlar düşülerek net değeri bulunur.
4
Satış kâr/zarar tutarını ve hesabını belirle
320.000270.000=50.000320.000 - 270.000 = 50.000 TL Kâr (679 No'lu hesap)
Satış bedeli (KDV hariç), net defter değerinden büyük olduğu için kâr oluşmuştur ve bu kâr duran varlık satışından kaynaklandığı için 679 hesabına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satışlarında satış kârı veya zararı, varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) ile satış bedeli (KDV hariç) arasındaki farktır.

İpuçları

1
Satış kârını bulmak için önce taşıtın satış tarihindeki net defter değerini hesaplamalısınız.
2
Birikmiş amortismanı hesaplarken 2023, 2024 yıllarının tamamını ve 2025 yılının ilk 9 ayını dahil etmeyi unutmayın.
3
Net Defter Değeri = Maliyet - Birikmiş Amortisman. Kâr = Satış Bedeli (KDV hariç) - Net Defter Değeri.

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın azalan bakiyeler yöntemiyle satılması durumunda oluşacak kâr/zarar farkını hesaplayarak amortisman yöntemlerinin dönem kârı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce varlığın aylık amortisman tutarını (120.000/12=10.000120.000 / 12 = 10.000 TL) bulun. Toplam kullanım süresi olan 33 ayı (12+12+9) bu tutarla çarparak direkt toplam birikmiş amortismana (330.000330.000 TL) ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla