Soru

Zorluk: OrtaYabancı Paralı İşlemlerin Değerlemesi

İşletme, 1010 Aralık 20252025 tarihinde vadesiz döviz hesabına 5.0005.000 Avro (EUREUR) yatırmıştır. İşlem tarihindeki kur 11 Avro = 35,0035,00 TL'dir. 3131 Aralık 20252025 dönem sonu değerleme gününde T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru 11 Avro = 36,2036,20 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 102 Bankalar Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır, 646 Kambiyo Karları Hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    102 Bankalar Hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır, 656 Kambiyo Zararları Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    102 Bankalar Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    Kur farkı tutarı olan 6.0006.000 TL, herhangi bir sonuç hesabına kaydedilmeden doğrudan ilgili aktif hesabın borcuna yazılarak netleştirilir.
  5. E
    102 Bankalar Hesabı 6.0006.000 TL alacaklandırılır, 646 Kambiyo Karları Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin banka hesabındaki kur artışından doğan kâr için 102 Bankalar hesabı borçlandırılırken, 646 Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır.
Dönem sonunda işletmenin elinde bulunan döviz miktarının değeri kur artışı nedeniyle 175.000175.000 TL'den 181.000181.000 TL'ye çıkmıştır. Bu 6.0006.000 TL'lik artış, işletmenin banka mevcudunu artırdığı için 102 Bankalar hesabı borçlandırılır; ortaya çıkan kâr ise Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki TL değerini hesapla
5.000×35,00=175.0005.000 \times 35,00 = 175.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıtta işlem tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilir.
2
Dönem sonu (envanter) tarihindeki TL değerini hesapla
5.000×36,20=181.0005.000 \times 36,20 = 181.000 TL
Kasa ve bankadaki döviz mevcutları dönem sonunda güncel kurlar üzerinden değerlenir.
3
Kur farkını ve yönünü belirle
181.000175.000=6.000181.000 - 175.000 = 6.000 TL (Olumlu fark)
Varlık hesaplarında kurun yükselmesi işletme lehine bir değer artışı (kâr) yaratır.
4
Muhasebe kaydını oluştur
102 Bankalar (Borç) / 646 Kambiyo Karları (Alacak)
Varlık artışı ilgili hesabın borcuna, dönem içi kâr ise gelir tablosu hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı varlıkların değerlemesinde oluşan olumlu kur farkları Kambiyo Karları (646) hesabında izlenir.

İpuçları

1
İşlem tarihindeki toplam TL tutarı ile dönem sonu kurlarındaki toplam TL tutarı arasındaki farkı bulun.
2
Bankadaki döviz miktarının TL karşılığı arttığına göre, bu işlem işletme için bir kâr mıdır yoksa zarar mıdır?
3
Varlık hesaplarındaki (102 gibi) artışlar borç tarafına, Kambiyo Karları (646) gibi gelir hesapları ise alacak tarafına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi yabancı paralı bir borç (örneğin 320 Satıcılar) için yaparak kur artışının etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Birim kur farkı üzerinden hesaplama yapılabilir: (36,2035,00)=1,20(36,20 - 35,00) = 1,20 TL (Birim kâr). Toplam kâr: 1,20×5.000=6.0001,20 \times 5.000 = 6.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla