Soru

Zorluk: ZorDöviz ve Efektif İşlemleri

Bir dış ticaret işletmesi, 20.11.202520.11.2025 tarihinde yurt dışındaki bir müşterisinden olan 15.00015.000 USD tutarındaki alacağını bankadaki döviz hesabına tahsil etmiştir. İşlem tarihinde geçerli olan TCMB döviz alış kuru 33,4033,40 TL'dir. İşletme, 31.12.202531.12.2025 dönem sonu değerleme işlemlerinde aşağıdaki kurların geçerli olduğunu tespit etmiştir:

Kur TürüDeğer (TL)
TCMB Döviz Alış Kuru34,2034,20
TCMB Döviz Satış Kuru34,5034,50
TCMB Efektif Alış Kuru34,1034,10
TCMB Efektif Satış Kuru34,6034,60

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) esasları dikkate alındığında, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 102 BANKALAR HESABI 12.000 (Borç), 646 KAMBİYO KÂRLARI HESABI 12.000 (Alacak)Cevap
  2. B
    102 BANKALAR HESABI 10.500 (Borç), 646 KAMBİYO KÂRLARI HESABI 10.500 (Alacak)
  3. C
    656 KAMBİYO ZARARLARI HESABI 12.000 (Borç), 102 BANKALAR HESABI 12.000 (Alacak)
  4. D
    102 BANKALAR HESABI 16.500 (Borç), 646 KAMBİYO KÂRLARI HESABI 16.500 (Alacak)
  5. E
    900 BORÇLU NAZIM HESAPLAR 12.000 (Borç), 901 ALACAKLI NAZIM HESAPLAR 12.000 (Alacak)

Cevap

Bankadaki döviz hesabı için 34,2034,20 TL döviz alış kuru üzerinden hesaplanan 12.00012.000 TL tutarındaki kambiyo kârı kaydı doğrudur.
Doğru yevmiye maddesi, bankadaki varlığın değer artışını (102 Bankalar) borç tarafına, bu artıştan kaynaklanan geliri (646 Kambiyo Kârları) ise alacak tarafına 12.00012.000 TL (15.000×0,8015.000 \times 0,80) tutarında kaydeder. Banka mevduatları VUK hükümleri gereği TCMB Döviz Alış kuru üzerinden değerlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değerleme Kurunun Belirlenmesi
Banka hesaplarındaki yabancı paralar için TCMB Döviz Alış Kuru olan 34,2034,20 TL seçilir.
VUK uyarınca kasadaki nakit yabancı paralar (efektif) efektif alış kuruyla, bankadaki yabancı paralar (döviz) ise döviz alış kuruyla değerlenir.
2
Kur Farkının Hesaplanması
15.000×(34,2033,40)=15.000×0,80=12.00015.000 \times (34,20 - 33,40) = 15.000 \times 0,80 = 12.000 TL.
Dönem sonu kurunun işlem tarihindeki kurdan yüksek olması işletme lehine bir kur farkı (kazancı) oluşturur.
3
Muhasebe Kaydının Yapılması
102 Bankalar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılırken, 646 Kambiyo Kârları hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Varlık değerindeki artış ilgili hesabın borcuna, elde edilen gelir ise gelir tablosu hesabı olan kambiyo kârlarının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Banka mevduatlarının değerlemesinde döviz ve efektif kurları arasındaki ayrım

Alternatif Yöntem

Önce toplam TL değerleri bulunabilir: İşlem tarihinde 15.000×33,40=501.00015.000 \times 33,40 = 501.000 TL; Dönem sonunda 15.000×34,20=513.00015.000 \times 34,20 = 513.000 TL. Aradaki fark (513.000501.000513.000 - 501.000) olan 12.00012.000 TL kur farkı kârıdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla