Soru

Zorluk: Çok zorPoliçe Üretim ve İptal (Prim) İşlemleri Muhasebesi

Mercan Sigorta A.Ş., 1 Ocak 2026 tarihinde bir acentesi aracılığıyla 1 yıl süreli (360360 gün), 54.00054.000 TL net prim ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Acente komisyon oranı %10\%10 olarak belirlenmiştir. Sigortalı, poliçenin 90. gününde poliçeyi iptal ettirmiştir.

Gün esasına göre yapılan bu iptal işleminde, sigorta şirketinin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 711 YAZILAN PRİMLER: 40.50040.500 (B)
    360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 2.0252.025 (B)
    122 ACENTELER: 4.0504.050 (B)
    122 ACENTELER: 42.52542.525 (A)
    720 ACENTE KOMİSYONLARI: 4.0504.050 (A)
    Cevap
  2. B
    122 ACENTELER: 42.52542.525 (B)
    720 ACENTE KOMİSYONLARI: 4.0504.050 (B)
    711 YAZILAN PRİMLER: 40.50040.500 (A)
    360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 2.0252.025 (A)
    122 ACENTELER: 4.0504.050 (A)
  3. C
    711 YAZILAN PRİMLER: 13.50013.500 (B)
    360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 675675 (B)
    122 ACENTELER: 1.3501.350 (B)
    122 ACENTELER: 14.17514.175 (A)
    720 ACENTE KOMİSYONLARI: 1.3501.350 (A)
  4. D
    600 YURTİÇİ SATIŞLAR: 40.50040.500 (B)
    391 HESAPLANAN KDV: 2.0252.025 (B)
    120 ALICILAR: 42.52542.525 (A)
  5. E
    711 YAZILAN PRİMLER: 40.50040.500 (B)
    360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 4.0504.050 (B)
    122 ACENTELER: 44.55044.550 (A)

Cevap

İade edilecek net primin 40.50040.500 TL, BSMV'nin 2.0252.025 TL ve acente komisyon iadesinin 4.0504.050 TL olarak hesaplandığı ve 711, 360, 122 ve 720 nolu hesapların Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na uygun şekilde borçlandırılıp alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, poliçenin 270 günlük iade süresine isabet eden net prim (40.50040.500 TL) ve BSMV (2.0252.025 TL) tutarlarını ilgili hesapların borcuna, toplam brüt iadeyi (42.52542.525 TL) ise 122 Acenteler hesabının alacağına kaydetmiştir. Ayrıca, acenteden geri alınacak komisyon tutarı (4.0504.050 TL) için 122 Acenteler hesabı borçlandırılmış ve 720 Acente Komisyonları hesabı alacaklandırılarak gider düzeltmesi yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kalan süre (iade süresi) tespiti
360 gün - 90 gün = 270 gün
Gün esasına göre iade yapılacağı için poliçenin kullanılmayan süresine isabet eden tutarların hesaplanması gerekir.
2
İade edilecek Net Prim hesaplaması
54.000×(270/360)=40.50054.000 \times (270 / 360) = 40.500 TL
Net primin kullanılmayan kısmına isabet eden tutar sigortalıya iade edilecektir.
3
İade edilecek BSMV hesaplaması
40.500×0,05=2.02540.500 \times 0,05 = 2.025 TL
İptal edilen prim üzerinden hesaplanan BSMV'nin vergi dairesinden terkin edilmesi/indirilmesi için borç kaydedilmesi gerekir.
4
Acenteden geri alınacak komisyon hesaplaması
40.500×0,10=4.05040.500 \times 0,10 = 4.050 TL
İptal edilen prim tutarına isabet eden acente komisyonu, acenteden geri alınır.
5
Acenteler hesabına alacak kaydedilecek toplam (brüt) iade tutarı
40.500+2.025=42.52540.500 + 2.025 = 42.525 TL
Sigortalıya iade edilecek toplam tutar acente cari hesabından düşülür (alacaklandırılır).

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, iade edilen prim ve vergi tutarları borçlandırılırken, acenteye olan borç (veya alacak azalması) alacaklandırılır; acente komisyon iadesi ise tam tersi mantıkla kaydedilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla