Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Soru 1Soru →

$5684$ sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin muhasebe sistemlerinin kurulması ve finansal raporlama standartlarının uygulanmasına ilişkin yasal çerçeve hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sigorta şirketleri finansal tablolarını hazırlarken öncelikle

SEDDK

tarafından belirlenen esaslara uymalı, bu düzenlemelerde açık bir hüküm bulunmayan durumlarda ise Türkiye Muhasebe Standartları (

TMS/TFRS

) hükümlerini uygulamalıdır.

Sigorta şirketleri özel ihtisas kuruluşları oldukları için sadece

SEDDK

tarafından yayımlanan tebliğlere tabidirler ve finansal raporlama süreçlerinde Türkiye Muhasebe Standartları'nın (

TMS/TFRS

) herhangi bir uygulama alanı bulunmamaktadır.

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (

STDHP

), genel ticari işletmelerin kullandığı

TDHP

ile kod yapısı bakımından tamamen aynıdır ve sigorta prim gelirleri doğrudan

600

Yurtiçi Satışlar hesabında takip edilir.

Sigorta şirketlerinin vergi matrahını belirleyen temel mevzuat

VUK

olup şirketler finansal tablolarını öncelikle vergi hukukuna göre hazırlamak ve

SEDDK

raporlamalarını bu verilerden türetmek zorundadır.

Teknik karşılık ayırma yükümlülüğü sadece Türk Ticaret Kanunu'ndaki (

TTK

) ihtiyatlılık ilkesine dayanmakta olup

5684

sayılı Kanun'da bu konuda emredici bir düzenleme yer almamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri finansal tablolarını hazırlarken öncelikle $SEDDK$ tarafından belirlenen esaslara uymalı, bu düzenlemelerde açık bir hüküm bulunmayan durumlarda ise Türkiye Muhasebe Standartları ( $TMS/TFRS$ ) hükümlerini uygulamalıdır.

Cevap

Sigorta şirketleri finansal tablolarını hazırlarken öncelikle Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından belirlenen muhasebe ve raporlama esaslarına uymak zorundadır; SEDDK düzenlemelerinde hüküm bulunmayan hususlarda ise Türkiye Muhasebe Standartları (TMS/TFRS) esas alınır.

Türkiye'deki sigortacılık mevzuatı uyarınca, sigorta ve reasürans şirketleri finansal tablolarını öncelikle

SEDDK

tarafından yayımlanan 'Sigortacılık ve Özel Emeklilik Sektöründe Finansal Raporlama Hakkında Yönetmelik' ve ilgili tebliğlere göre hazırlarlar. Bu düzenlemelerde hüküm bulunmayan hallerde Türkiye Muhasebe Standartları (

TMS

) ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (

TFRS

) uygulanır. Bu durum, sektörel uzmanlığın genel standartlarla entegre edildiği bir hiyerarşiyi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

5684

sayılı Sigortacılık Kanunu'nun

18

. maddesindeki muhasebe yetkisini analiz edin.

Kanun, şirketlerin muhasebe sistemlerini ve finansal tablolarını Kurulca (

SEDDK

) belirlenen esaslara göre düzenlemesini zorunlu kılar.

Sektörel düzenleme yetkisinin hangi kurumda olduğunu ve yasal dayanağını belirlemek için gereklidir.

2

Finansal raporlama standartları arasındaki hiyerarşiyi değerlendirin.

Özel mevzuat (

SEDDK

düzenlemeleri) genel mevzuata (

TMS/TFRS

) göre önceliklidir ancak genel standartlar boşluk doldurucu roldedir.

Farklı standart setlerinin bir arada nasıl uygulandığını anlamak için gereklidir.

3

Genel muhasebe uygulamaları ile sigorta muhasebesi arasındaki farkı teyit edin.

Sigorta şirketleri genel

TDHP

yerine

STDHP

kullanır ve teknik gelirlerini

7-8

nolu sınıflarda izler.

Genel ticari işletme mantığı ile sigortacılık uzmanlık alanı arasındaki ayrımı netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Finansal Raporlama Mevzuat Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (

STDHP

) hesap sınıflarının işleyişini ve gelir tablosu yapısını inceleyerek teknik dengenin nasıl oluştuğunu çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 2Soru →

Erguvan Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlediği $120.000$ TL net primli ve $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir poliçeyi, sigortalının talebi üzerine vadesinden önce iptal etmiştir. İptal edilen süreye isabet eden net prim tutarı $40.000$ TL olarak hesaplandığına göre, bu iptal işlemine ilişkin sigorta şirketinin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 711 Yazılan Primler

40.000

TL, Borç: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

2.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

42.000

TL

Borç: 122 Acenteler

42.000

TL; Alacak: 711 Yazılan Primler

40.000

TL, Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

2.000

TL

Borç: 610 Satıştan İadeler

40.000

TL, Borç: 191 İndirilecek KDV

2.000

TL; Alacak: 120 Alıcılar

42.000

TL

Borç: 711 Yazılan Primler

42.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

42.000

TL

Borç: 711 Yazılan Primler

40.000

TL, Borç: 721 Komisyon Giderleri

2.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

42.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 711 Yazılan Primler $40.000$ TL, Borç: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar $2.000$ TL; Alacak: 122 Acenteler $42.000$ TL

Cevap

İptal edilen net prim tutarı ile vergi tutarının borç tarafa, toplam tutarın ise acente hesabının alacak tarafına kaydedildiği seçenek doğrudur.

Sigorta muhasebesinde poliçe üretildiğinde '711 Yazılan Primler' hesabı alacaklandırılarak gelir kaydedilir. Poliçe iptal edildiğinde ise iptal edilen tutar kadar bu hesabın borçlandırılması gerekir. Aynı şekilde üretimde alacaklandırılan '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (BSMV)' hesabı borçlandırılarak vergi yükümlülüğü azaltılır ve toplam tutar acentenin cari hesabını (122) alacaklandırarak acenteye iade edilecek borcu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

İptal edilen kısma ait BSMV tutarını hesaplayınız.

40.000 \times \%5 = 2.000

TL

İptal edilen net prim üzerinden hesaplanan verginin de geri alınması/iptal edilmesi gerekir.

2

Kullanılacak hesapları ve yönlerini belirleyiniz.

711 Yazılan Primler (Borç), 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Borç), 122 Acenteler (Alacak)

Poliçe iptali gelir azaltıcı olduğu için 711 borçlandırılır; acenteye olan borç artışı veya alacak azalışı için 122 alacaklandırılır.

3

Muhasebe yevmiye kaydını oluşturunuz.

Borç: 711 (

40.000

), 360 (

2.000

); Alacak: 122 (

42.000

)

Yasal ve teknik mevzuata uygun poliçe iptal kaydı bu şekildedir.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde gelir (prim) ve vergi hesaplarının ters çalıştırılması esası.

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde poliçe üretimi yapıldığında kullanılan gelir hesabı 711'dir. İptal durumunda bu hesabın nasıl değişeceğini düşünün.

2

Poliçe iptali durumunda şirketin acenteye olan borcu artar veya alacağı azalır. Bu durum 122 Acenteler hesabının hangi tarafına kaydedilir?

3

İptal edilen net prim üzerinden

\%5

BSMV tutarını hesaplayıp (

2.000

TL) bu tutarı borç kaydederek vergisel yükümlülüğü azaltan ve 711 hesabını borçlandıran kaydı seçin.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptalinde acenteye ödenen komisyonların iadesi (721 hesabının alacaklandırılması) işlemini içeren soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

$5684$ sayılı Sigortacılık Kanunu’nun finansal raporlamaya ilişkin amir hükümleri ve Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı’nın ( $STDHP$ ) genel muhasebe sistemi ( $TDHP$ ) ile olan yapısal farklılıkları göz önüne alındığında, sigorta şirketlerinin muhasebe organizasyonu ve mali tablolarının sunumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sigorta ve reasürans şirketleri, ana faaliyet konularından doğan teknik gelir ve giderlerini branş bazında izleyebilmek amacıyla hayat dışı branşlar için

7

nolu hesap grubunu, hayat ve emeklilik branşları için ise

8

nolu hesap grubunu kullanırlar.

Sigorta şirketlerinin gelir tablosu yapısı; sigortacılık faaliyetlerinin sonucunu gösteren 'Teknik Bölüm' ve yatırım faaliyetleri ile genel giderleri içeren 'Teknik Olmayan Bölüm' olmak üzere iki ana kademeden oluşur.

Sigorta şirketleri, sigorta poliçesi üretimi ve hasar ödemelerine ilişkin maliyetleri genel muhasebe standartlarındaki

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip ederek, bu tutarları dönem sonunda

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarmak suretiyle gelir tablosuna yansıtırlar.

5684

sayılı Kanun uyarınca ayrılan 'Dengeleme Karşılığı', katastrofik risklere karşı bir emniyet marjı niteliğinde olup yasal raporlamada 'Teknik Karşılıklar' altında borç olarak sınıflandırılırken,

TFRS

sunumunda özkaynak kalemi olarak değerlendirilebilir.

Sigorta şirketlerinin mali tablolarının hazırlanmasında

SEDDK

tarafından yayımlanan düzenlemeler öncelikli hiyerarşiye sahip olup; özel bir düzenleme bulunmayan hallerde Kamu Gözetimi Kurumu tarafından yayımlanan

TMS/TFRS

setleri esas alınır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri, sigorta poliçesi üretimi ve hasar ödemelerine ilişkin maliyetleri genel muhasebe standartlarındaki $740$ Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip ederek, bu tutarları dönem sonunda $622$ Satılan Hizmet Maliyeti hesabına aktarmak suretiyle gelir tablosuna yansıtırlar.

Cevap

Sigorta şirketlerinin sigorta poliçesi üretimi ve hasar maliyetlerini 740 Hizmet Üretim Maliyeti ve 622 Satılan Hizmet Maliyeti hesaplarında takip ettiğini savunan ifade yanlıştır.

Sigorta ve reasürans şirketleri, sigortacılık faaliyetlerinden kaynaklanan tüm maliyetlerini (tazminatlar, teknik karşılık değişimleri, komisyonlar vb.) Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı’nın (

STDHP

)

7

ve

8

nolu hesap gruplarında izlerler. Genel muhasebe sisteminde (

TDHP

) hizmet işletmeleri için kullanılan

740

Hizmet Üretim Maliyeti ve

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesapları, sigortacılık teknik işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde kullanılmaz. Sigortacılıkta kâr, branş bazlı hazırlanan 'Teknik Gelir Tablosu'ndaki veriler üzerinden 'Teknik Bölüm Dengesi' olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Sigortacılık mevzuatının (5684 Sayılı Kanun) muhasebe sistemine dair temel yaklaşımları analiz edilir.

Sigortacılık faaliyetlerinin genel ticari faaliyetlerden farklı olarak kendine özgü bir hesap planına (STDHP) tabi olduğu görülür.

Sigortacılık, risk transferi ve teknik karşılıklar üzerine kurulu bir uzmanlık alanıdır.

2

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (STDHP) 7 ve 8 nolu hesap gruplarının işleyişi incelenir.

Bu grupların genel muhasebedeki 'Maliyet' mantığından ziyade 'Teknik Gelir' ve 'Teknik Gider' kalemlerini (Primler, tazminatlar, karşılıklar vb.) içermek üzere kurgulandığı saptanır.

Sigortacılıkta 'üretim maliyeti' kavramı yerine 'teknik karşılıklar' ve 'hasar/prim dengesi' esastır.

3

Genel TDHP'de yer alan 740 ve 622 nolu hesapların sigorta şirketlerindeki kullanım durumu sorgulanır.

Sigorta şirketlerinin sigortacılık ana faaliyetleri için 740 veya 622 gibi genel ticari hesapları kullanmadığı, bu tutarların doğrudan teknik bölüm hesaplarında (7 ve 8 grupları) konsolide edildiği anlaşılır.

STDHP'nin yapısı, teknik kârın doğrudan branş bazlı teknik hesaplar üzerinden hesaplanmasını gerektirir.

4

Mali tablo hiyerarşisi ve TFRS etkileşimi değerlendirilir.

SEDDK düzenlemelerinin yasal raporlamada (Statutory) mutlak önceliğe sahip olduğu ve TFRS'nin bu çerçevede (SEDDK'nın izin verdiği ölçüde) uygulandığı teyit edilir.

Yasal denetim ve vergi matrahı tespiti için sektörel düzenlemeler birincildir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesinde Hesap Planı ve Raporlama Hiyerarşisi

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 4Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı ( $STDHP$ ) uyarınca; sigorta şirketlerinin reasürörlere devrettikleri primler karşılığında elde ettikleri ve dönemsellik ilkesi gereği henüz hak edilmemiş (gelecek aylara sarkan) komisyon gelirlerini izledikleri hesap aşağıdakilerden hangisidir?

380

Gelecek Aylara Ait Gelirler

381

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri

431

Kazanılmamış Primler Karşılığı

181

Ertelenmiş Üretim Komisyonları

643

Komisyon Gelirleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $381$ Ertelenmiş Komisyon Gelirleri

Cevap

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri hesabı (

381

)

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri hesabı (

381

), sigorta şirketlerinin reasürans (devredilen) işlemleri sonucunda elde ettikleri komisyonların gelecek hesap dönemlerine sarkan kısımlarının dönemsellik ilkesi gereği pasifleştirilmesi (ertelenmesi) amacıyla kullanılan sektörel bir hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1

Reasürans komisyon geliri niteliğinin belirlenmesi

Sigorta şirketinin (sedan) devrettiği primler karşılığında reasürörden alacağı komisyon tutarı saptanır.

Muhasebe kaydına esas teşkil edecek brüt komisyon tutarının belirlenmesi gerekir.

2

Dönemsellik ilkesine göre erteleme ihtiyacının tespiti

Poliçe süresi bilanço tarihini aştığı için gelirin gelecek döneme sarkan kısmı hesaplanır.

Sadece dönem içinde hak edilen kısmın gelir tablosuna yansıtılması, kalan kısmın ise bilançoda ertelenmesi zorunludur.

3

Sigortacılık

TDHP

kodunun seçilmesi

381

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri hesabı seçilir.

Genel hesap planından farklı olarak sigorta şirketlerinde bu işlem için özel olarak tanımlanmış

381

nolu hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda Ertelenmiş Gelirlerin Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Sigorta şirketleri, reasürörlerden aldıkları komisyonları doğrudan gelir yazmak yerine dönemsellik ilkesine göre ayırmak zorundadır.

2

Genel hesap planında

381

nolu hesap 'Gider Tahakkukları' için kullanılırken, sigorta şirketlerinde bu kod 'Ertelenmiş Komisyon Gelirleri'ne ayrılmıştır.

3

Acentelere ödenen komisyonlar

181

(aktif) hesabında ertelenirken, reasürörlerden alınan komisyonlar

381

(pasif) hesabında ertelenir.

Daha Fazla Pratik

Ertelenmiş Üretim Komisyonları (

181

) ve Kazanılmamış Primler Karşılığı (

431

) hesaplarının birbirleriyle olan ilişkisini ve bilanço üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 5Soru →

Lale Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla daha önce düzenlemiş olduğu $20.000$ TL net primli ve $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir poliçeyi sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir.

Buna göre, sigorta şirketinin bu iptal işlemine ilişkin yapması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 711 Alınan Primler

20.000

TL, Borç: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

1.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

21.000

TL

Borç: 122 Acenteler

21.000

TL; Alacak: 711 Alınan Primler

20.000

TL, Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

1.000

TL

Borç: 610 Satıştan İadeler

20.000

TL, Borç: 191 İndirilecek KDV

3.600

TL; Alacak: 120 Alıcılar

23.600

TL

Borç: 711 Alınan Primler

21.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

21.000

TL

Borç: 711 Alınan Primler

20.000

TL; Alacak: 122 Acenteler

19.000

TL, Alacak: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

1.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 711 Alınan Primler $20.000$ TL, Borç: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar $1.000$ TL; Alacak: 122 Acenteler $21.000$ TL

Cevap

Poliçe iptalinde 711 Alınan Primler ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının borçlu, 122 Acenteler hesabının alacaklı olduğu kayıt doğrudur.

Doğru kayıt, poliçe üretim kaydının tam tersi olarak 711 Alınan Primler hesabını net prim tutarı kadar, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabını ise vergi tutarı kadar borçlandırırken; bu toplam tutarı 122 Acenteler hesabının alacağına yazarak acentenin borç bakiyesini azaltan kayıttır.

Adım Adım Çözüm

1

BSMV tutarının hesaplanması

20.000 \times 0,05 = 1.000

TL

İade edilecek veya iptal edilecek toplam bedel için vergi tutarının belirlenmesi gerekir.

2

Acenteden olan alacağın (veya sigortalıya borcun) netleşmesi

20.000 + 1.000 = 21.000

TL

İptal edilen poliçenin toplam brüt tutarı acentenin cari hesabından düşülmelidir.

3

Muhasebe kaydının yapılması

711 ve 360 borçlu, 122 alacaklı

Üretim anında alacaklandırılan gelir ve vergi borcu hesapları, iptal anında borçlandırılarak ters kayıtla kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, üretim kaydının tam tersi yapılarak ilgili dönemdeki teknik gelirler ve vergi yükümlülükleri azaltılır.

İpuçları

1

İptal işlemleri genellikle üretim (kayıt) işleminin tersidir.

2

Sigorta şirketlerinde prim gelirleri 711 nolu hesapta izlenir ve acenteler 122 nolu hesapta takip edilir.

3

BSMV bir vergi borcudur ve 360 nolu hesapta izlenir; iptal durumunda bu borç azalacağı için hesap borçlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretimindeki acente komisyonu kaydını ve iptal durumunda komisyonun nasıl geri alındığını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 6Soru →

$5684$ sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin uymakla yükümlü olduğu Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) ve mali raporlama esaslarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sigortacılık hesap planında yer alan

7

(Hayat Dışı Teknik Kar/Zarar) ve

8

(Hayat Teknik Kar/Zarar) numaralı hesap grupları, sigortacılık faaliyetlerinin teknik sonuçlarını izlemek için kullanılır ve bu gruplardaki sonuçlar dönem sonunda

6

numaralı gelir tablosu hesap grubuna aktarılarak kapatılır.

Muallak hasar karşılığı, sadece ihbarı yapılmış ancak tutarı kesinleşmemiş hasarlar için ayrılan ve sigorta şirketinin bilançosunda pasifte bir borç kalemi yerine, tamamen ihtiyari olarak özkaynaklar grubunda raporlanan bir fon hesabıdır.

Sigorta şirketleri, reasürans yoluyla devrettikleri risklere ait primleri ve karşılıkları bilanço dışında (

9

numaralı nazım hesaplarda) takip ederek, sadece kendi saklama paylarında kalan net tutarları aktif ve pasif hesaplarına yansıtmakla yükümlüdür.

Kazanılmamış primler karşılığı ayrılırken, poliçelerin yürürlükte olduğu gün sayısına bakılmaksızın (pro-rata esası uygulanmadan), toplam yıllık prim üretiminin vergi kanunlarınca belirlenen sabit bir katsayı ile çarpılması yasal bir zorunluluktur.

Sigorta şirketleri, yasal mevzuat gereği prim gelirlerini doğrudan

600

Yurtiçi Satışlar hesabında, hasar ödemelerini ise

740

Hizmet Üretim Maliyeti hesabında takip ederek genel Tek Düzen Hesap Planı'na tam uyum sağlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık hesap planında yer alan $7$ (Hayat Dışı Teknik Kar/Zarar) ve $8$ (Hayat Teknik Kar/Zarar) numaralı hesap grupları, sigortacılık faaliyetlerinin teknik sonuçlarını izlemek için kullanılır ve bu gruplardaki sonuçlar dönem sonunda $6$ numaralı gelir tablosu hesap grubuna aktarılarak kapatılır.

Cevap

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda teknik bölüm işlemleri 7 ve 8 numaralı hesap gruplarında izlenir ve bu gruplar dönem sonunda 6 numaralı gelir tablosuna devredilir.

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın en belirgin özelliği, teknik faaliyetlerin sonuçlarının 7 (Hayat Dışı) ve 8 (Hayat) numaralı gruplarda takip edilmesidir. Bu gruplar, genel faaliyet giderlerinden bağımsız olarak sigorta teknik kâr veya zararını hesaplamak için kullanılır ve dönem sonunda mali tabloların bütünleşmesi adına 6 numaralı Gelir Tablosu grubuna devredilerek kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1

Sigortacılık TDHP yapısını analiz etme

Sigorta şirketlerinde 1-5 arası bilanço, 6 gelir tablosu, 7 hayat dışı teknik, 8 hayat teknik ve 9 nazım hesaplar olarak yapılandırılmıştır.

Genel muhasebeden farklı olarak sigortacılıkta faaliyetin kalbi olan 'teknik bölümler' ayrı sınıflarda toplanmıştır.

2

Yasal çerçeve ve teknik karşılıkların niteliğini değerlendirme

Teknik karşılıklar (KPK, Muallak Hasar vb.) pasifte bir borç/yükümlülük niteliğindedir ve yasal zorunluluktur.

Sigortacılık Kanunu gereği, poliçe sahiplerine karşı olan yükümlülüklerin bilançoda doğru raporlanması gerekir.

3

Dönem sonu aktarım mekanizmasını kontrol etme

7 ve 8. gruplarda toplanan teknik gelir ve giderler netleştirilerek genel sonuç hesabına (6. grup) aktarılır.

Şirketin nihai kâr veya zararının belirlenmesi için teknik ve teknik olmayan sonuçların birleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) ve Hesap Sınıfları

İpuçları

1

Sigortacılıkta 7 ve 8 numaralı hesap gruplarının isimlendirmesine ve neyi temsil ettiğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Teknik karşılıkların bilanço ve gelir tablosu üzerindeki etkilerini daha iyi anlamak için Hayat ve Hayat Dışı branşlarındaki 7-8 grup aktarım yevmiye kayıtlarını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 7Soru →

$A$ Sigorta A.Ş., hayat dışı branşlarda faaliyet göstermekte olup, portföyündeki risklerin $\%40$ 'ını bir reasürans şirketi ile yaptığı kotpar (quota-share) anlaşması çerçevesinde devretmektedir. Reasürör komisyon oranı, devredilen primler üzerinden $\%25$ olarak belirlenmiştir.

Şirketin cari dönemine ait verileri aşağıdadır:

İşlem Kalemi	Tutar (TL)
Brüt Yazılan Primler	$4.000.000$
Brüt Ödenen Hasarlar	$1.200.000$
Dönem Başı Kazanılmamış Primler Karşılığı (Brüt)	$1.500.000$
Dönem Sonu Kazanılmamış Primler Karşılığı (Brüt)	$2.300.000$

Muallak hasar karşılığı değişimi ve diğer teknik giderlerin ihmal edildiği bu senaryoda, $A$ Sigorta A.Ş.'nin (sedan) dönem sonu itibarısıyla hesaplayacağı "Net Teknik Gelir/Gider" tutarı kaç TL'dir?

1.600.000

1.200.000

2.080.000

1.120.000

2.400.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $1.600.000$

Cevap

Şirketin net teknik geliri

1.600.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

1.600.000

TL; şirketin brüt primlerinden teknik karşılık artışının düşülmesiyle elde edilen brüt kazanılan primin (

3.200.000

TL), reasüröre devredilen paydan arındırılarak netleştirilmesi (

1.920.000

TL), bu tutardan net hasar giderinin (

720.000

TL) çıkarılması ve reasürörden elde edilen komisyon gelirinin (

400.000

TL) eklenmesiyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt kazanılan prim tutarının hesaplanması

3.200.000

TL

Kazanılan Prim = Yazılan Primler - (Dönem Sonu KPK - Dönem Başı KPK) formülüyle

4.000.000 - (2.300.000 - 1.500.000) = 3.200.000

TL bulunur.

2

Net kazanılan prim tutarının hesaplanması

1.920.000

TL

Risklerin

\%40

'ı devredildiğine göre, şirketin üzerinde kalan pay

\%60

'dır.

3.200.000 \times 0,60 = 1.920.000

TL.

3

Net hasar tutarının hesaplanması

720.000

TL

Ödenen hasarın reasürör payı düşüldükten sonraki net tutarı:

1.200.000 \times (1 - 0,40) = 720.000

TL.

4

Reasürans komisyon gelirinin hesaplanması

400.000

TL

Devredilen prim üzerinden kazanılan komisyon:

(4.000.000 \times 0,40) \times 0,25 = 400.000

TL.

5

Net teknik sonucun belirlenmesi

1.600.000

TL

Net Teknik Sonuç = Net Kazanılan Prim - Net Hasarlar + Reasürans Komisyon Gelirleri =

1.920.000 - 720.000 + 400.000 = 1.600.000

TL.

Anahtar Kavram

Reasürans işlemlerinde sedan şirketin teknik kar/zarar hesabı; brüt rakamlardan reasürör paylarının (prim, hasar ve teknik karşılıklar) arındırılması ve komisyon gelirlerinin eklenmesiyle yapılır.

İpuçları

1

Teknik kar hesaplanırken primlerin 'kazanılmış' kısmını, yani dönem içine isabet eden payını bulmalısınız.

2

Reasürans işlemlerinde net tutarlara ulaşmak için brüt rakamdan reasürör payını çıkarmayı unutmayın.

3

Net Teknik Sonuç = (Brüt Kazanılan Prim - Reasürör Payı) - (Brüt Hasar - Reasürör Payı) + Reasürans Komisyon Geliri formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Reasürör şirketin (devralan) aynı verilerle yapacağı muhasebe kayıtlarını ve teknik kar hesabını inceleyin.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 8Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) çerçevesinde, sigorta şirketlerinin ana faaliyetlerinden kaynaklanan teknik gelir ve giderlerinin takibi ile dönem sonu sonuç hesaplarına aktarılma süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sigorta şirketlerinde prim gelirleri doğrudan

600

"Yurt İçi Satışlar" hesabında, hasar giderleri ise

622

"Satılan Hizmet Maliyeti" hesabında takip edilerek genel mizan kurallarına göre kâr tespiti yapılır.

Teknik giderler

8

no'lu "Sigortacılık Teknik Giderleri" sınıfında, teknik gelirler ise

7

no'lu "Sigortacılık Teknik Gelirleri" sınıfında izlenir.

Sigortacılık teknik gelirleri

8

no'lu, teknik giderleri ise

7

no'lu hesap sınıfında izlenir ve bu hesaplar dönem sonunda yansıtma hesapları aracılığıyla

6

no'lu "Gelir Tablosu Hesapları" sınıfına devredilir.

Poliçe üretiminden kaynaklanan prim alacakları, sigortacılık faaliyeti dışı bir işlem olarak kabul edildiğinden bilançonun

13

no'lu "Diğer Alacaklar" grubunda muhasebeleştirilir.

Kazanılmamış Primler Karşılığı gibi teknik karşılıklar, bir yükümlülük niteliği taşımadığı için bilançonun

5

no'lu "Özkaynaklar" sınıfında birer yedek akçe fonu olarak takip edilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık teknik gelirleri $8$ no'lu, teknik giderleri ise $7$ no'lu hesap sınıfında izlenir ve bu hesaplar dönem sonunda yansıtma hesapları aracılığıyla $6$ no'lu "Gelir Tablosu Hesapları" sınıfına devredilir.

Cevap

Sigortacılık teknik gelirlerinin

8

no'lu, teknik giderlerinin ise

7

no'lu hesap sınıfında izlendiği ve dönem sonunda bu hesapların

6

no'lu sınıfa devredildiği ifade doğrudur.

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın temel özelliği, ana faaliyet olan teknik işlemlerin genel gelir-gider hesaplarından (

6

no'lu sınıf) ayrılmasıdır. Teknik giderler

7

. sınıfta, teknik gelirler ise

8

. sınıfta toplanır. Dönem sonlarında ise bu sınıflardaki tutarlar yansıtma hesapları vasıtasıyla gelir tablosu (

6

no'lu sınıf) hesaplarına devredilerek şirketin toplam kârı belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Hesap Planı Yapısının Belirlenmesi

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) teknik işlemler için özel sınıflar (

7

ve

8

) mevcuttur.

Genel ticari işletmelerin kullandığı MSUGT yapısı, sigortacılığın teknik karmaşıklığını ve sektörel ihtiyaçlarını karşılamaz.

2

Gelir ve Gider Sınıflandırmasının Yapılması

Teknik Giderler

\rightarrow

7

. Sınıf; Teknik Gelirler

\rightarrow

8

. Sınıf.

Prim gelirleri (yazılan primler) ve hasar giderleri (ödenen hasarlar, karşılık değişimleri) bu sınıflarda toplanır.

3

Dönem Sonu Kapanış ve Devir Süreci

7

ve

8

no'lu sınıflardaki bakiyelerin yansıtma hesapları kullanılarak

600

’lü (Gelir Tablosu) hesaplara aktarılması.

Teknik kâr veya zararın, şirketin genel kâr/zararı ile birleştirilerek nihai gelir tablosunun oluşturulması gerekir.

4

Bilanço Kalemlerinin Sınıflandırılması

Acentelerden alacaklar

12

no'lu grupta, Teknik Karşılıklar ise

32

veya

42

no'lu gruplarda (yükümlülük) yer alır.

Prim alacakları ticari faaliyet alacağıdır; teknik karşılıklar ise ihtiyat değil, yasal bir borç/karşılık kalemidir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Hesap Planı'nda Teknik ve Genel Hesap Ayrımı

İpuçları

1

Sigortacılık hesap planında, genel muhasebeden farklı olarak teknik işlemler için 7 ve 8 no'lu özel sınıflar bulunur.

2

7 no'lu sınıf giderleri, 8 no'lu sınıf gelirleri temsil eder. Bu sınıflar dönem sonunda 6 no'lu Gelir Tablosu'na yansıtılır.

3

Prim alacaklarının 12 grubunda, teknik karşılıkların ise borç (yükümlülük) olarak 32/42 gruplarında izlendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sigorta poliçesi üretim kaydı ve iptal kaydında 120 (Acenteler) ve 800 (Yazılan Primler) hesaplarının kullanımını içeren bir yevmiye maddesi sorusu çözmek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 9Soru →

Yangın branşında faaliyet gösteren bir sigorta şirketi, $2025$ yılı dönem sonu işlemleri sırasında henüz sonuçlanmamış bir hasar dosyasına ilişkin şu verileri tespit etmiştir:

Kalem	Tutar (TL)
Tahmini hasar tutarı (Brüt)	$400.000$
Dosyadan beklenen rücu geliri	$60.000$
Reasürans (sedan) devir oranı	$\%40$
Ödenmiş eksper (hasar tespit) ücreti	$15.000$

Buna göre, sigorta şirketinin dönem sonu bilançosunda yer alacak 'Muallak Hasar Karşılığı (Net)' tutarı kaç TL'dir?

204.000

340.000

240.000

213.000

400.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $204.000$

Cevap

Dönem sonunda bilançoda yer alacak net muallak hasar karşılığı

204.000

TL'dir.

Muallak hasar karşılığı, gerçekleşmiş ancak dönem sonu itibarıyla henüz ödenmemiş hasar dosyaları için ayrılan teknik bir karşılıktır. Bilançoda yer alacak net tutar; brüt hasar tahmininden beklenen rücu/sovtaj gelirlerinin düşülmesi ve kalan tutarın şirketin üzerinde kalan (retansiyon) payı ile çarpılmasıyla bulunur (

340.000 \times 0,60 = 204.000

). Ödenmiş eksper ücretleri ise nakit çıkışı gerçekleştiği için bir yükümlülük (karşılık) niteliği taşımaz.

Adım Adım Çözüm

1

Karşılığa esas baz tutarın (netleştirilmiş brüt hasar) hesaplanması

400.000 - 60.000 = 340.000

TL

Sigortacılık mevzuatına göre muallak hasar karşılığı, beklenen rücu ve sovtaj gelirleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden hesaplanır.

2

Şirket payının (retansiyon) belirlenmesi

\%100 - \%40 = \%60

Reasürans devir oranı (sedan)

\%40

ise, riskin

\%60

'ı sigorta şirketinin kendi üzerinde kalmaktadır.

3

Net muallak hasar karşılığı tutarının hesaplanması

340.000 \times \%60 = 204.000

TL

Baz tutar ile şirketin retansiyon oranı çarpılarak bilançoda taşınacak net yükümlülük bulunur.

4

Ödenmiş giderlerin analiz edilmesi

15.000

TL tutarındaki eksper ücreti karşılığa dahil edilmez.

Karşılıklar (provisions) henüz ödenmemiş yükümlülükler içindir. Eksper ücreti banka aracılığıyla ödendiği için artık bir yükümlülük değil, gerçekleşmiş bir giderdir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Hesaplama Esasları

İpuçları

1

Karşılık hesabı yaparken sadece henüz 'ödenmemiş' olan kısımları dikkate almanız gerektiğini unutmayın.

2

Sigorta şirketinin kendi üzerinde tuttuğu risk payını bulmak için toplamdan devredilen (sedan) payı çıkarmalısınız.

3

Önce hasardan rücu gelirini düşüp baz tutarı bulun, ardından bu baz tutarı

(\%100 - \%40)

oranıyla çarpın.

Daha Fazla Pratik

Hasar ödemesi yapıldığında muallak hasar karşılığının nasıl kapatıldığını ve reasürör payının tahsilat kaydını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Şirketin retansiyon payı olan

0,60

oranını doğrudan baz tutar (

340.000

) ile çarparak net yükümlülüğe tek adımda ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 10Soru →

Bir sigorta şirketinin kasko branşında gerçekleşen ve yıl sonu itibarıyla henüz sonuçlanmamış bir hasar dosyasına ilişkin veriler şu şekildedir:

* Tahmin edilen toplam hasar tutarı: $1.200.000$ TL
* Dönem içinde hak sahiplerine ödenen tazminat tutarı (brüt): $400.000$ TL
* Dosya kapsamında ödenmesi beklenen tahmini ekspertiz ücreti: $20.000$ TL
* Hasarlı araçtan elde edilmesi beklenen sovtaj (hurda) değeri: $80.000$ TL
* Üçüncü şahıslardan tahsil edilmesi kesinleşmiş rücu geliri: $140.000$ TL
* Şirketin ilgili branştaki reasürans devir oranı (kot-par): %40

Bu verilere göre, sigorta şirketinin dönem sonunda ayırması gereken "Net Muallak Hasar Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

360.000

600.000

492.000

480.000

820.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360.000

Cevap

Dönem sonunda ayrılması gereken Net Muallak Hasar Karşılığı

360.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekte, önce toplam hasardan ödenen kısım çıkarılmış (

800.000

TL), üzerine beklenen ekspertiz gideri eklenmiş (

820.000

TL), ardından rücu ve sovtaj gelirleri düşülerek brüt karşılık tutarına ulaşılmış (

600.000

TL) ve son olarak reasürans devir oranı olan %40 düşülerek (%60 şirket payı) net karşılık olan

360.000

TL hesaplanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt Muallak Hasar Tutarının Belirlenmesi

1.200.000 - 400.000 = 800.000

TL

Toplam tahmini hasardan dönem içinde ödenmiş olan kısım çıkarılarak henüz ödenmemiş (muallak) kısım bulunur.

2

Tahmini Dosya Masraflarının Eklenmesi

800.000 + 20.000 = 820.000

TL

Muallak hasar karşılığı, sadece tazminatı değil, dosya ile ilgili beklenen ekspertiz vb. giderleri de kapsamalıdır.

3

Sovtaj ve Rücu İndirimlerinin Yapılması

820.000 - (80.000 + 140.000) = 600.000

TL

Yasal düzenlemelere göre muallak hasar karşılığı, beklenen sovtaj ve rücu gelirleri düşülerek brüt olarak hesaplanır.

4

Reasürans Payının Düşülerek Net Tutarın Hesaplanması

600.000 \times (1 - 0,40) = 360.000

TL

Şirketin üzerinde kalan net risk, brüt karşılıktan reasüröre devredilen %40'lık payın çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Hesaplama Mantığı

İpuçları

1

Net tutara ulaşmak için reasürans payını en son aşamada brüt karşılık üzerinden düşmeyi unutmayın.

2

Muallak Hasar Karşılığı = (Ödenmemiş Hasar + Dosya Giderleri) - (Sovtaj + Rücu) formülünü kullanın.

3

600.000

TL olan brüt karşılığın şirket üzerinde kalan %60'lık kısmını hesaplamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Rücu ve sovtaj gelirlerinin tahsil edildiği dönemdeki muhasebe kayıtlarını ve 701 nolu hesabın alacağına yapılan kayıtları inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 11Soru →

ABC Sigorta A.Ş., 01.07.2025 tarihinde bir yıl (365 gün) süreli ve toplam $1.000.000$ TL prim tutarında bir poliçe grubunun üretimini gerçekleştirmiştir. Şirket, bu poliçelere ilişkin risklerini $\%25$ oranında bölüşmeli (quota-share) reasürans anlaşması çerçevesinde devretmiştir. 2025 yılı sonuna kadar söz konusu poliçelerle ilgili olarak ihbar edilen toplam hasar tutarı $400.000$ TL olup, bu tutarın $150.000$ TL'lik kısmı dönem içinde hak sahiplerine ödenmiştir. Reasürans komisyon geliri ise $50.000$ TL olarak gerçekleşmiştir.

31.12.2025 tarihi itibarıyla yapılan dönem sonu işlemlerinde, gün esasına (pro-rata) göre hesaplama yapıldığı ve Temmuz ayının 31 gün sürdüğü dikkate alındığında; şirketin 31.12.2025 tarihli bilançosunun pasifinde yer alacak toplam "Teknik Karşılıklar" (Kazanılmamış Primler Karşılığı ve Muallak Hasar Karşılığı toplamı) tutarı kaç TL'dir?

745.890,41

559.417,81

750.000,00

895.890,41

754.109,59

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $745.890,41$

Cevap

Şirketin dönem sonu bilançosunun pasifinde yer alacak brüt teknik karşılıklar toplamı

745.890,41

TL'dir.

Doğru yanıt olan

745.890,41

TL tutarına; poliçenin 2026 yılına sarkan 181 günlük kısmına isabet eden brüt KPK (

495.890,41

TL) ile gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş olan brüt muallak hasar tutarının (

250.000

TL) toplanmasıyla ulaşılır. Sigortacılık mevzuatı gereği bu tutarlar bilançonun pasifinde brüt olarak gösterilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) için kalan gün sayısını hesapla.

Temmuz(31) + Ağustos(31) + Eylül(30) + Ekim(31) + Kasım(30) + Aralık(31) = 184 gün geçmiştir. Kalan gün:

365 - 184 = 181

gündür.

Sigortacılıkta primlerin ertesi yıla sarkan kısmı gün esasına göre ertelenir.

2

Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarını hesapla.

1.000.000 \times (181 / 365) = 495.890,41

TL.

KPK, yazılan primlerin henüz riskin taşınmadığı döneme isabet eden kısmıdır.

3

Brüt Muallak Hasar Karşılığı (MHK) tutarını hesapla.

400.000 (İhbar) - 150.000 (Ödenen) = 250.000

TL.

MHK, gerçekleşmiş ve ihbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş tazminat tutarları için ayrılır.

4

Bilanço pasifinde yer alacak toplam brüt karşılığı belirle.

495.890,41 (KPK) + 250.000 (MHK) = 745.890,41

TL.

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı gereği teknik karşılıklar pasifte brüt, reasürans payları ise aktifte gösterilir (Brüt Esas).

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde teknik karşılıkların brüt esas üzerinden bilançonun pasifinde gösterilmesi ve pro-rata (gün esası) KPK hesaplaması.

İpuçları

1

Sigorta bilançosunda teknik karşılıklar (KPK ve MHK) pasif tarafta 'Brüt' olarak mı yoksa 'Net' olarak mı yer alır?

2

Kazanılmamış Primler Karşılığı için 01.07.2025 tarihinden yıl sonuna kadar geçen 184 günü değil, 2026 yılına sarkan 181 günü esas almalısınız.

3

Muallak Hasar Karşılığı, ihbar edilen toplam tutardan dönem içinde ödenen kısmın düşülmesiyle bulunur. Reasürans devir oranını bu aşamada pasif tutarı bulmak için kullanmayın.

Daha Fazla Pratik

Teknik karşılıkların gelir tablosundaki 'Teknik Bölüm Dengesi' üzerindeki etkisini ve reasürans komisyonlarının ertelenmesi (Ertelenmiş Komisyon Gelirleri) konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:4m 0s

Soru 12Soru →

Alfa Sigorta A.Ş., $1$ Aralık $2025$ tarihinde bir yıl süreli, vergiler hariç $24.000$ TL brüt prim tutarı olan bir kasko poliçesi düzenlemiştir. Poliçe ile ilgili acente komisyon oranı $\%15$ olarak belirlenmiştir. $15$ Aralık $2025$ tarihinde sigortalı araç kaza yapmış ve hasar dosyası açılmıştır. Yapılan inceleme ve ekspertiz sonucunda ödenecek tazminat tutarı $10.000$ TL olarak öngörülmüştür. Şirket, bir yılı $360$ gün ( $12$ ay, her ay $30$ gün) kabul ederek pro-rata (gün esası) yöntemini kullanmaktadır.

Buna göre, şirketin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "480 Teknik Karşılıklar" hesap grubunda raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

32.000

22.000

10.000

12.000

34.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 32.000

Cevap

Şirketin teknik karşılıklar grubunda raporlaması gereken toplam tutar

32.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, poliçenin henüz dolmamış olan süresine (

11

ay) isabet eden

22.000

TL tutarındaki Kazanılmamış Primler Karşılığı ile gerçekleşen hasar için öngörülen

10.000

TL tutarındaki Muallak Hasarlar Karşılığının toplamıdır (

22.000 + 10.000 = 32.000

).

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmamış Primler Karşılığının (KPK) hesaplanması

24.000 \times (330 / 360) = 22.000

TL

Poliçe

1

Aralık'ta başlamış olup

31

Aralık itibarıyla

1

aylık süresi dolmuştur. Kalan

11

aylık (

330

gün) süreye ait prim, gelecek döneme ait bir yükümlülük olarak KPK hesabında takip edilmelidir.

2

Muallak Hasar Karşılığının (MHK) belirlenmesi

10.000

TL

Dönem içinde gerçekleşen ancak henüz ödemesi yapılmamış olan hasarlar için beklenen tazminat tutarı kadar karşılık ayrılması zorunludur.

3

480 Teknik Karşılıklar hesap grubunun toplamının bulunması

22.000 + 10.000 = 32.000

TL

Bilançoda 480 nolu grup; Kazanılmamış Primler Karşılığı, Muallak Hasarlar Karşılığı ve diğer teknik karşılıkların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde dönemsellik kavramı gereği henüz kazanılmamış primlerin ve tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş hasarların bilanço pasifinde teknik karşılık olarak gösterilmesi zorunluluğu.

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde bilanço pasifindeki teknik karşılıklar birden fazla kalemden oluşur; hem primleri hem hasarları düşünmelisiniz.

2

Poliçenin süresi 1 Aralık'ta başlamış. 31 Aralık itibarıyla poliçenin ne kadarlık bir kısmı 'kazanılmamış' durumdadır?

3

Kazanılmamış Primler Karşılığı için

24.000 \times (11/12)

işlemini yapın ve buna gerçekleşen

10.000

TL'lik hasar karşılığını ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali durumunda kazanılmamış primlerin ve acente komisyonlarının nasıl ters kaydedildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam primi günlük prim tutarına (

24.000 / 360 = 66,66...

) bölün, sonra kalan gün sayısı (

330

) ile çarparak kazanılmamış prim kısmına ulaşın.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 13Soru →

Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin, muhasebe kayıtlarının standartlaştırılması ve finansal raporlamada şeffaflığın sağlanması amacıyla Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ( $SEDDK$ ) tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde uymak zorunda oldukları özel muhasebe sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (

MSUGT

)

Bankalarca Uygulanacak Tek Düzen Hesap Planı ve İzahnamesi

Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri Muhasebe Düzeni

Konaklama İşletmeleri Muhasebe ve Raporlama Standartları

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı

Cevap

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı

Sigorta ve reasürans şirketleri, faaliyetlerinin teknik doğası (poliçe, hasar, reasürans, teknik karşılıklar vb.) nedeniyle genel muhasebe sisteminden ayrılırlar. Bu şirketler,

SEDDK

tarafından yayımlanan ve sigortacılık işlemlerine özgü hesap kodlarını ve işleyiş kurallarını içeren Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nı kullanmakla yükümlüdürler.

Adım Adım Çözüm

1

Sigorta sektörünün faaliyet yapısını analiz etme

Sigorta şirketlerinin prim üretimi, hasar ödemesi ve teknik karşılıklar gibi genel ticari işletmelerden farklı uzmanlık gerektiren işlemleri olduğu belirlenir.

Sektörel uzmanlık gerektiren her alanın kendine has bir muhasebe dili ve takip sistemi vardır.

2

Yasal düzenleyici kurumu ve çerçeveyi saptama

Türkiye'de bu alandaki yetkili kurumun

SEDDK

olduğu ve bu kurumun sigorta şirketleri için özel bir muhasebe çerçevesi çizdiği saptanır.

Finansal piyasaların denetimi ve şeffaflığı için her alt sektör kendi düzenleyici kurumunun kurallarına uyar.

3

Doğru terminolojiyi belirleme

Bu şirketlerin uyması gereken sistemin "Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı" olduğu sonucuna varılır.

Sigortacılık mevzuatı gereği bu isimle anılan özel bir hesap planı mevcuttur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinin sektörel muhasebe bağımsızlığı ve özel hesap planı zorunluluğu.

İpuçları

1

Sigortacılık sektörü, finansal piyasaların bir parçası olduğu için genel muhasebe kurallarından farklılaşan sektörel bir plana sahiptir.

2

Cevap, bu şirketlerin uzmanlık alanının ismini taşıyan ve tüm Türkiye'deki sigorta şirketlerinde birliği sağlayan sistemdir.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Hesap Planı'ndaki 7 ve 8 nolu hesap gruplarının işlevlerini inceleyerek teknik gelir/gider ayrımını çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 14Soru →

Bir sigorta işletmesi olan Gama Sigorta A.Ş., $20$ Ekim $2025$ tarihinde bir yıl süreli ve $73.000$ TL brüt prim tutarlı bir yangın poliçesi düzenlemiştir. Şirket, bu poliçeye ilişkin riskin $\%40$ ’ını aynı gün bir reasüröre devretmiştir (sedan). Ayrıca, $15$ Aralık $2025$ tarihinde gerçekleşen bir hasar olayı için sigortalıdan $50.000$ TL tutarında ihbar alınmış, yapılan ön incelemede bu hasar için $\%20$ oranında (brüt hasar üzerinden) rücu geliri elde edilebileceği tahmin edilmiştir.

$31.12.2025$ tarihinde yapılacak teknik karşılık hesaplamalarında, pro-rata (gün esası) yöntemine göre bilançoda raporlanacak "Net Kazanılmamış Primler Karşılığı" ve "Net Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı" toplamı kaç TL'dir? ( $1$ yıl $365$ gün kabul edilecektir.)

55.040

55.160

65.040

75.040

78.400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $55.040$

Cevap

Şirketin

31.12.2025

tarihindeki net teknik karşılıklar toplamı

55.040

TL'dir.

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı hesaplanırken öncelikle brüt primden reasürans payı düşülerek net prim (

43.800

TL) bulunur. Bu tutarın poliçe süresinden (

365

gün) geri kalan

292

güne isabet eden kısmı

35.040

TL'dir. Net Muallak Hasar Karşılığı ise ihbar edilen brüt hasardan reasürör payı (

\%40

) ve beklenen rücu geliri (

\%20

) düşüldüğünde

20.000

TL olarak hesaplanır. Bu iki net karşılığın toplamı

55.040

TL yapar.

Adım Adım Çözüm

1

Net prim tutarının hesaplanması

73.000 \times (1 - 0,40) = 43.800

TL

Sigorta şirketleri teknik karşılıklarını kendi üzerlerinde kalan (net) risk üzerinden hesaplamalıdır.

2

Kazanılmamış (ertesi yıla sarkan) gün sayısının belirlenmesi

292

gün

2025

yılında geçen gün sayısı: Ekim (

12

), Kasım (

30

), Aralık (

31

) =

73

gündür. Kalan gün:

365 - 73 = 292

gündür.

3

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplanması

43.800 \times (292 / 365) = 35.040

TL

Pro-rata yöntemine göre primin gün esasına göre gelecek döneme sarkan kısmı karşılık olarak ayrılır.

4

Net Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı (MHK) hesaplanması

20.000

TL

Brüt Hasar (

50.000

) - Reasürör Payı (

20.000

) - Rücu Payı (

10.000

) =

20.000

TL. MTY uyarınca rücu gelirleri karşılıktan indirilir.

5

Toplam net karşılık tutarının bulunması

35.040 + 20.000 = 55.040

TL

Bilançoda yer alacak iki ana teknik karşılığın net değerlerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Sigortacılıkta teknik karşılıkların reasürans ve rücu payları düşülerek netleştirilmesi ve gün esasına göre (pro-rata) dönemlendirilmesi.

İpuçları

1

Karşılıkları hesaplamaya başlamadan önce tüm verileri şirket üzerinde kalan 'net' paylara dönüştürmeyi unutmayın.

2

20

Ekim'den

31

Aralık sonuna kadar toplam kaç gün geçtiğini (Ekim ayını

31

gün alarak) dikkatle hesaplayın.

3

Muallak hasar için sadece reasürör payını değil, aynı zamanda beklenen rücu gelirini de brüt hasardan düşerek net karşılığa ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Farklı reasürans türlerinin (eksandant veya kota paylı) teknik karşılık hesaplamaları üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 15Soru →

Bir sigorta şirketi, 1 Aralık 2025 tarihinde bir yıl (365 gün) süreli bir poliçe düzenlemiş ve $36.500$ TL prim tahakkuk ettirmiştir. Sigorta şirketinin 31 Aralık 2025 tarihinde hazırlayacağı finansal tablolarda, gün esasına (pro-rata) göre bu poliçe için ayırması gereken 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

3.100

33.400

36.500

30.417

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33.400

Cevap

Poliçenin gelecek yıla sarkan 334 günlük süresine tekabül eden

33.400

TL tutarındaki prim, Kazanılmamış Primler Karşılığı olarak ayrılmalıdır.

Sigortacılık muhasebesinde dönemsellik ilkesi gereği, henüz hak edilmemiş primlerin gelecek dönemlere aktarılması için Kazanılmamış Primler Karşılığı ayrılır. 1 Aralık'ta başlayan bir yıllık poliçenin 31 günü 2025'te kalırken, kalan 334 günü 2026 yılına sarkmaktadır. Günlük 100 TL prim üzerinden 334 gün için hesaplanan

33.400

TL, doğru karşılık tutarıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Günlük prim tutarının hesaplanması

36.500 / 365 = 100

TL/gün

Pro-rata yönteminde her güne düşen eşit prim miktarını bulmak için toplam prim gün sayısına bölünür.

2

Cari yılda (2025) geçen gün sayısının belirlenmesi

31 gün (1 Aralık - 31 Aralık)

Dönem sonu itibarıyla poliçenin kaç günlük risk süresinin tamamlandığı tespit edilir.

3

Gelecek yıla (2026) sarkan gün sayısının belirlenmesi

365 - 31 = 334

gün

Karşılık tutarı, vadesi henüz gelmemiş ve gelecek döneme ait olan günler için hesaplanır.

4

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarının hesaplanması

334 \text{ gün} \times 100 \text{ TL} = 33.400

TL

Gelecek yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarı çarpılarak bilanço pasifinde gösterilecek teknik karşılık bulunur.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), sigorta şirketlerinin dönem sonunda vadesi henüz dolmamış poliçeler için ayırdıkları bir teknik karşılıktır.

İpuçları

1

Karşılık tutarı, poliçenin 31 Aralık'tan sonraya sarkan günleri için hesaplanır.

2

Toplam 365 günün kaç günü 2025 yılında, kaç günü 2026 yılında kalmaktadır?

3

2026 yılına sarkan 334 günün primini bulmak için günlük prim tutarını bu sayı ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Poliçenin yıl ortasında (örneğin 1 Temmuz) başladığı durumlar için benzer hesaplamalar yaparak pratiğinizi geliştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 16Soru →

Gökkuşağı Sigorta A.Ş., müşterisi için $60.000$ $TL$ brüt prim tutarında bir nakliyat poliçesi düzenlemiş, bu işlem üzerinden $\%5$ oranında Gider Vergisi (BSMV) tahakkuk ettirmiş ve aracı acenteye brüt prim üzerinden $\%10$ komisyon borçlanmıştır. Poliçe vadesi içinde sigortalının talebi üzerine söz konusu poliçe tamamen iptal edilmiştir. Sigorta işletmesinin bu iptal işlemine ilişkin yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

320 Acenteler hesabı

6.000

TL

borçlandırılırken, 712 Komisyon Giderleri hesabı

6.000

TL

alacaklandırılır.

711 Yazılan Primler hesabı

63.000

TL

borçlandırılarak poliçe tutarı vergisiyle birlikte ters kaydedilir.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

60.000

TL

borçlandırılarak hasılat iptal edilir.

120 Sigortalılar hesabı acente komisyonu düşüldükten sonra kalan

54.000

TL

üzerinden alacaklandırılarak kapatılır.

712 Komisyon Giderleri hesabı

6.000

TL

borçlandırılırken, 320 Acenteler hesabı

6.000

TL

alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Acenteler hesabı $6.000$ $TL$ borçlandırılırken, 712 Komisyon Giderleri hesabı $6.000$ $TL$ alacaklandırılır.

Cevap

Poliçe iptalinde acenteye olan komisyon borcunun iptali için 320 Acenteler hesabı borçlandırılır ve 712 Komisyon Giderleri hesabı alacaklandırılır.

Poliçe iptal edildiğinde, daha önce tahakkuk ettirilen komisyon borcu ve komisyon gideri ters kayıtla kapatılmalıdır. Bu durumda üretim anında alacaklandırılan '320 Acenteler' hesabı borçlandırılır, borçlandırılan '712 Komisyon Giderleri' hesabı ise alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Tahakkuk eden vergiyi ve toplam alacağı hesapla

BSMV:

60.000 \times \%5 = 3.000

TL

; Toplam Alacak:

63.000

TL

Sigortalıdan tahsil edilecek toplam tutar brüt prim ve vergiden oluşur.

2

Acente komisyonunu hesapla

Komisyon:

60.000 \times \%10 = 6.000

TL

Acenteye ödenecek komisyon brüt prim üzerinden hesaplanır.

3

Poliçe üretim kayıtlarını belirle

120 Sigortalılar (B)

63.000

/ 711 Yazılan Primler (A)

60.000

, 431 Ödenecek Vergi (A)

3.000

ve 712 Komisyon Giderleri (B)

6.000

/ 320 Acenteler (A)

6.000

Poliçe düzenlendiğinde gelir ve gider tahakkukları bu şekilde kaydedilir.

4

Poliçe iptal (ters) kaydını oluştur

320 Acenteler (B)

6.000

/ 712 Komisyon Giderleri (A)

6.000

ve 711 (B), 431 (B) / 120 (A)

İptal işlemi, yapılan üretimin tam tersi yönünde kayıt yapılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Sigorta Muhasebesinde Poliçe İptali ve Ters Kayıt Mantığı

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde poliçe iptali, üretim anında yapılan kayıtların tam tersinin yapılması anlamına gelir.

2

Acenteye borçlanılan komisyon brüt prim (

60.000

TL

) üzerinden hesaplanır. İptal anında bu borç ve gider hesabı kapatılmalıdır.

3

Acente komisyonunu

60.000 \times \%10 = 6.000

TL

olarak hesaplayın. Üretim kaydı (712 B / 320 A) olduğuna göre, iptal kaydı (320 B / 712 A) olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptalinin dönemsellik ilkesi gereği kazanılmamış primler karşılığı (KPK) üzerindeki etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

Bir sigorta işletmesi, acentesi aracılığıyla brüt primi $60.000$ TL ve BSMV tutarı $3.000$ TL olan bir kasko poliçesi düzenlemiş, acenteye $\%20$ oranında komisyon tahakkuk ettirmiştir. Söz konusu poliçenin aynı muhasebe dönemi içerisinde tamamen iptal edilmesi (storno) durumunda, sigorta şirketinin yapacağı muhasebe kaydında "120 Acenteler" hesabı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

120 Acenteler hesabı, iptal edilen brüt prim ve vergi toplamı olan

63.000

TL tutarında alacaklandırılırken; iptal edilen komisyon tutarı olan

12.000

TL tutarında borçlandırılır.

120 Acenteler hesabı, brüt prim ve komisyon tutarı arasındaki fark olan net

48.000

TL üzerinden alacaklandırılır.

Poliçe iptal edildiği için 120 Acenteler hesabı

63.000

TL borçlandırılır, komisyon iadesi için ise

12.000

TL alacaklandırılır.

120 Acenteler hesabı sadece brüt prim tutarı olan

60.000

TL için alacaklandırılır, BSMV tutarı acente cari hesabında izlenmez.

Acente hesabı toplam

63.000

TL alacaklandırılır ancak iptal edilen komisyon için acente hesabı yerine doğrudan bir karşılık hesabı borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Acenteler hesabı, iptal edilen brüt prim ve vergi toplamı olan $63.000$ TL tutarında alacaklandırılırken; iptal edilen komisyon tutarı olan $12.000$ TL tutarında borçlandırılır.

Cevap

120 Acenteler hesabı, iptal edilen brüt prim ve vergi toplamı olan

63.000

TL tutarında alacaklandırılırken; iptal edilen komisyon tutarı olan

12.000

TL tutarında borçlandırılır.

Doğru yanıt, sigorta muhasebesindeki 'brütlük' ve 'ters kayıt' prensiplerini tam olarak yansıtmaktadır. Poliçe üretildiğinde acente; brüt prim ve vergi toplamı kadar borçlandırılırken, hak ettiği komisyon kadar alacaklandırılır. Poliçe iptal edildiğinde (storno) bu işlemlerin tam tersi yapılır: Acente, prim ve vergi toplamı (

63.000

TL) kadar alacaklandırılır (borcu silinir); daha önce kendisine tahakkuk ettirilen ancak poliçe iptal olduğu için geri alınan komisyon tutarı (

12.000

TL) kadar ise borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Acentenin toplam yükümlülüğünü hesapla

60.000 \text{ (Brüt Prim)} + 3.000 \text{ (BSMV)} = 63.000

TL

Acente, poliçe bedeli ve vergilerin toplamından sigorta şirketine karşı borçludur.

2

İptal edilecek komisyon tutarını hesapla

60.000 \times \%20 = 12.000

TL

Komisyon, brüt prim üzerinden hesaplanır ve poliçe iptalinde acenteden geri alınır.

3

İptal (storno) kaydının mantığını belirle

Poliçe üretiminde borçlandırılan kalemler alacaklandırılır, alacaklandırılanlar ise borçlandırılır.

Muhasebede tam iptal işlemi, hatalı veya vazgeçilen işlemin etkisini sıfırlamak için ters kayıt yapılmasını gerektirir.

4

Acente hesabı üzerindeki nihai etkiyi belirle

Alacak:

63.000

TL, Borç:

12.000

TL

Acentenin şirkete olan ana borcu (prim+vergi) silinirken (alacak kaydı), acenteye verilmiş olan komisyon hakkı da geri alınır (borç kaydı).

Anahtar Kavram

Sigorta Muhasebesinde Brütlük Esası ve Storno İşlemleri

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde acentelerle olan işlemler 'Brüt Esası'na göre takip edilir.

2

Poliçe iptal edildiğinde, poliçe düzenleme anındaki muhasebe kaydındaki hesapların yerini değiştirmeyi (ters kayıt) düşünün.

3

Acentenin borcu azalıyorsa alacak tarafına, acentenin şirketten alacağı (komisyon gibi) azalıyorsa borç tarafına kayıt yapılır.

Daha Fazla Pratik

Kısmi iptallerde (maddi hata düzeltmesi veya zeyilname) acente komisyonunun nasıl oranlanarak hesaplandığına dair benzer bir problem çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce poliçe tanzim kaydını kağıt üzerinde yapıp, ardından bu kayıttaki borçlu hesapları alacaklı, alacaklı hesapları borçlu yaparak '120 Acenteler' hesabının hangi taraflarda ne kadar tutarla yer aldığını sağlamasını yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 18Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) çerçevesinde, sigorta şirketlerinin teknik gelir ve gider hesaplarının işleyişi ile bu hesapların dönem sonundaki devir süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hayat branşına ait teknik gelirler

740

serili, teknik giderler ise

840

serili hesap gruplarında takip edilir ve bu hesapların bakiyesi dönem sonunda

602

Hayat Teknik Bölüm Dengesi hesabına devredilir.

Sigorta poliçelerinden elde edilen prim gelirleri tahakkuk anında doğrudan

600

Yurtiçi Satışlar hesabına, ödenen hasarlar ise

622

Satılan Hizmet Maliyeti hesabına kaydedilerek izlenir.

Hayat dışı branşlara ait teknik gelir (

700

grubu) ve teknik gider (

800

grubu) hesaplarının farkı, herhangi bir ara hesap kullanılmaksızın doğrudan

690

Dönem Karı veya Zararı hesabına aktarılır.

Reasürans işlemlerinden elde edilen komisyon gelirleri teknik mahiyette olmadığından

643

Komisyon Gelirleri hesabında takip edilerek branşların teknik dengesine dahil edilmez.

Dönem sonunda ayrılan Kazanılmamış Primler Karşılığı gibi teknik karşılıklar, bilançonun pasifinde izlendiği için gelir tablosu hesaplarıyla (7 veya 8 nolu gruplar) ilişkilendirilmez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hayat branşına ait teknik gelirler $740$ serili, teknik giderler ise $840$ serili hesap gruplarında takip edilir ve bu hesapların bakiyesi dönem sonunda $602$ Hayat Teknik Bölüm Dengesi hesabına devredilir.

Cevap

Hayat branşına ait teknik gelirlerin

740

ve giderlerin

840

serili hesaplarda takip edilerek dönem sonunda

602

Hayat Teknik Bölüm Dengesi hesabına aktarılması ifadesi doğrudur.

Doğru ifadeye göre, hayat sigortacılığı branşındaki işlemler

740

ve

840

serili teknik hesap gruplarında takip edilir. Dönem sonunda ise bu branşın net sonucu (gelir-gider farkı), gelir tablosundaki özel bir hesap olan

602

Hayat Teknik Bölüm Dengesi hesabına devredilerek teknik kâr/zarar netleştirilir. Bu süreç, sigortacılık mevzuatındaki STDHP'nin temel işleyiş mantığına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1

Sigorta şirketlerine özgü hesap planının yapısını analiz etme

Sigorta şirketlerinde gelir ve giderlerin genel TDHP'deki

6

numaralı gruptan ziyade,

7

(Teknik Gelir) ve

8

(Teknik Gider) numaralı gruplarda takip edildiği saptanır.

Sigortacılık mevzuatı, teknik branşların performansının ölçülmesi için özel bir hesap dağılımı öngörür.

2

Branş bazlı hesap kodlarını doğrulama

Hayat dışı branşlar için

700

-

739

(Gelir) ve

800

-

839

(Gider); hayat branşı için ise

740

-

799

(Gelir) ve

840

-

899

(Gider) aralıklarının kullanıldığı belirlenir.

Hayat ve Hayat Dışı (Elementer) sigortacılığın teknik sonuçları birbirinden ayrı raporlanmalıdır.

3

Dönem sonu kapanış hiyerarşisini inceleme

Teknik sonuçların sırasıyla

600

(Hayat Dışı),

601

(Emeklilik) ve

602

(Hayat) teknik bölüm dengesi hesaplarına aktarılarak oradan

690

hesabına devredildiği görülür.

Teknik olmayan gelir ve giderlerle (finansman, genel yönetim vb.) teknik karın ayrıştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda teknik gelir/gider grupları ile teknik bölüm dengesi hesapları arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde reasürans işlemlerinin (sedan ve reasürör kayıtları) teknik hesap planı üzerindeki karşılıklı etkilerini inceleyen sorular çözülmelidir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 19Soru →

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre, reasürans işlemlerinde riski devreden (sedan) şirketin, reasüröre devrettiği primler üzerinden elde ettiği komisyon gelirini kaydettiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

711

Reasürörlerden Alınan Komisyonlar Hesabı

811

Reasürörlere Verilen Komisyonlar Hesabı

502

Yazılan Primler (Reasürör Payı) Hesabı

600

Yurtiçi Satışlar Hesabı

322

Reasürörlere Borçlar Hesabı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $711$ Reasürörlerden Alınan Komisyonlar Hesabı

Cevap

Sedan şirketin elde ettiği komisyon gelirleri

711

Reasürörlerden Alınan Komisyonlar hesabında izlenir.

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bir sigorta şirketi (sedan) reasüröre prim devrettiğinde, bu devir işlemi üzerinden bir komisyon geliri elde eder. Bu gelir niteliğindeki tutar, teknik giderler grubunda yer alan ancak alacak çalışarak teknik giderleri azaltan veya gelir unsuru oluşturan

711

Reasürörlerden Alınan Komisyonlar hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemi yapan tarafı belirle

İşlemi yapan taraf riski devreden (sedan) şirkettir.

Soruda sedan şirketin kaydı sorulmaktadır.

2

İşlemin niteliğini belirle

İşlem, devredilen primler üzerinden alınan bir komisyon geliridir.

Reasürans işlemlerinde sedan şirket, reasüröre prim devrederken operasyonel maliyetleri için komisyon alır.

3

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (STDHP) karşılığını bul

711

Reasürörlerden Alınan Komisyonlar Hesabı alacaklandırılır.

STDHP'ye göre sedan şirketin reasürörden aldığı komisyonlar

711

nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Reasürans işlemlerinde sedan ve reasürör şirketlerin kullandığı teknik hesapların ayrımı.

İpuçları

1

Sedan şirket reasürans işleminde komisyon ödeyen mi yoksa alan mıdır?

2

Sigorta hesap planında

7

ile başlayan hesaplar genellikle teknik gider ve gelir düzeltmeleri içindir.

Daha Fazla Pratik

Reasürör şirketin yaptığı aynı kayıtta hangi hesabın borçlandırılacağını düşününüz.

Tahmini Süre:45s

Soru 20Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlediği yangın sigortası poliçesi için $200.000$ $TL$ net prim ve bu tutar üzerinden $\%5$ oranında Gider Vergisi (BSMV) hesaplamıştır. Söz konusu poliçe için acenteye $\%15$ oranında komisyon verilmesi kararlaştırılmıştır. Ancak poliçe, düzenlendiği gün sigortalının talebi üzerine iptal edilmiştir. Bu bilgilere göre, sigorta şirketinin yapacağı poliçe iptal kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

122 Acenteler Hesabı

210.000

TL

alacaklandırılır.

711 Yazılan Primler Hesabı

200.000

TL

alacaklandırılır.

320 Acenteler Hesabı

30.000

TL

alacaklandırılır.

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

200.000

TL

borçlandırılır.

750 Komisyon Giderleri Hesabı

31.500

TL

alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 Acenteler Hesabı $210.000$ $TL$ alacaklandırılır.

Cevap

Poliçe iptal kaydında 122 Acenteler hesabının toplam alacak tutarı olan

210.000

TL

kadar alacaklandırılması gerekir.

Doğru seçenekte belirtilen 122 Acenteler hesabının alacaklandırılması işlemi, üretim aşamasında acenteye borç olarak kaydedilen prim ve vergi toplamının (

210.000

TL

) iptal edilmesini sağlar. İptal kaydında alacaklı olan taraftan vazgeçildiği için bu hesabın alacaklandırılması esastır.

Adım Adım Çözüm

1

Poliçe değerlerini hesapla

Net Prim:

200.000

TL

, BSMV (%5):

10.000

TL

, Toplam Alacak:

210.000

TL

, Komisyon (%15):

30.000

TL

.

Muhasebe kaydına esas teşkil edecek tutarların belirlenmesi gerekir.

2

Prim üretimi kaydını hatırla

Borç: 122 Acenteler

210.000

TL

; Alacak: 711 Yazılan Primler

200.000

TL

, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

10.000

TL

.

İptal kaydı, üretim kaydının tam tersi yönde yapılacaktır.

3

Komisyon üretimi kaydını hatırla

Borç: 750 Komisyon Giderleri

30.000

TL

; Alacak: 320 Acenteler

30.000

TL

.

Komisyon borcu ve gideri üretim anında kaydedilir.

4

Poliçe iptal kaydını oluştur

Borç: 711 (

200.000

), 360 (

10.000

), 320 (

30.000

); Alacak: 122 (

210.000

), 750 (

30.000

).

Tüm hesaplar ters çevrilerek poliçe ve bağlı işlemler sistemden silinir.

Anahtar Kavram

Sigorta Muhasebesinde Poliçe İptali ve Ters Kayıt İlkeleri

İpuçları

1

Önce poliçe üretim kaydını düşünün; iptal kaydı bunun tam tersi olacaktır.

2

Acenteden olan alacak hem net primi hem de BSMV tutarını kapsar.

3

Acentenin borcu 122 hesabında, sigorta şirketinin acenteye komisyon borcu ise 320 hesabında takip edilir.

Daha Fazla Pratik

İptal işleminin dönem sonunda (ertesi yıla sarkan poliçelerde) yapılması durumunda kazanılmamış primler karşılığı hesabının nasıl etkileneceğini inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm