Soru

Zorluk: Çok zorMenkul Değerler İşlemleri

AA Bankası, 11 Ekim 20252025 tarihinde, "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" portföyünde takip edilmek üzere nominal değeri 50.00050.000 USD olan, 22 yıl vadeli ve yıllık %8\%8 kupon ödemeli bir Devlet Tahvili'ni 48.00048.000 USD bedelle satın almıştır. Satın alma tarihinde döviz kuru 11 USD = 3030 TL iken, 3131 Aralık 20252025 tarihinde kur 11 USD = 3333 TL'ye yükselmiştir. Söz konusu tahvilin yıllık etkin faiz oranı %10,4\%10,4 olduğuna göre, 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılacak değerleme ve faiz tahakkuk kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur? (Vergi etkileri ihmal edilecektir.)

  1. "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 185.184185.184 TL borçlandırılırken, "Faiz Gelirleri" hesabı 41.18441.184 TL ve "Kambiyo Kârları" hesabı 144.000144.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 177.000177.000 TL borçlandırılırken, "Faiz Gelirleri" hesabı 33.00033.000 TL ve "Kambiyo Kârları" hesabı 144.000144.000 TL alacaklandırılır.
  3. C
    "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 185.184185.184 TL borçlandırılırken, "Menkul Değerler Değerleme Farkları" hesabı 185.184185.184 TL alacaklandırılır.
  4. D
    "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 181.440181.440 TL borçlandırılırken, "Faiz Gelirleri" hesabı 37.44037.440 TL ve "Kambiyo Kârları" hesabı 144.000144.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    "Kambiyo Kârları" hesabı 185.184185.184 TL borçlandırılırken, "İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 185.184185.184 TL alacaklandırılır.

Cevap

"İtfa Edilmiş Maliyeti ile Değerlenen Menkul Değerler" hesabı 185.184185.184 TL borçlandırılırken, "Faiz Gelirleri" 41.18441.184 TL ve "Kambiyo Kârları" 144.000144.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru yanıt, varlıktaki toplam artışı (185.184185.184 TL) borç kaydıyla gösterirken; bu artışın kaynağı olan etkin faiz gelirini (41.18441.184 TL) ve kur farkı kazancını (144.000144.000 TL) ilgili gelir hesaplarında alacaklandırır. Banka muhasebesinde yabancı para menkul değerlerin dönem sonu değerlemesinde hem kıstelyevm faiz geliri etkin faiz yöntemiyle hesaplanır hem de anapara kur değişimine göre değerlenir.

Adım Adım Çözüm

1
USD bazında 3 aylık etkin faiz tutarının hesaplanması
48.000×%10,4×(3/12)=1.24848.000 \times \%10,4 \times (3/12) = 1.248 USD
Banka Tek Düzen Hesap Planı'na göre amortismana tabi değerler etkin faiz yöntemiyle değerlenir.
2
Faiz gelirinin dönem sonu kuru üzerinden TL karşılığının bulunması
1.248×33=41.1841.248 \times 33 = 41.184 TL
Dönem sonu itibarıyla tahakkuk eden gelirler, kapanış kuru ile TL'ye çevrilerek kâr/zarar tablosuna yansıtılır.
3
Anapara üzerinden kur farkı kazancının hesaplanması
48.000×(3330)=144.00048.000 \times (33 - 30) = 144.000 TL
Yabancı para cinsinden aktiflerin anapara tutarları dönem sonunda kur değerlemesine tabi tutulur.
4
Toplam aktif artışının ve alacaklı hesapların belirlenmesi
Borç: 185.184185.184 TL (Varlık Artışı), Alacak: 41.18441.184 TL (Faiz), 144.000144.000 TL (Kambiyo)
Varlıktaki toplam artış, gelirin ve kur farkı kazancının toplamına eşittir.

Anahtar Kavram

İtfa edilmiş maliyeti ile değerlenen yabancı para menkul değerlerde etkin faiz tahakkuku ve kur değerlemesinin eş zamanlı muhasebeleştirilmesi.
Bu soruyu puanla