Soru

Zorluk: OrtaVesaik Mukabili ve Akreditifli İhracat İşlemleri

İşletme, 05.03.202605.03.2026 tarihinde vesaik mukabili ödeme yöntemiyle 30.00030.000 USD tutarında bir ihracat gerçekleştirmiş ve ilgili belgeleri tahsil edilmek üzere bankasına vermiştir. İhracat tarihindeki kur 11 USD = 32,0032,00 TL'dir. 15.03.202615.03.2026 tarihinde bankadan gelen dekontla, ihracat bedelinin tahsil edildiği, 150150 USD banka komisyonu kesildiği ve net tutarın işletmenin ticari mevduat hesabına aktarıldığı öğrenilmiştir. Tahsilat tarihindeki kur 11 USD = 32,5032,50 TL olduğuna göre, işletmenin 15.03.202615.03.2026 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir? (Nazım hesap kayıtları ihmal edilecektir.)

  1. BORÇ: 102 BANKALAR 970.125970.125 TL / 653 KOMİSYON GİDERLERİ 4.8754.875 TL --- ALACAK: 120 ALICILAR 960.000960.000 TL / 646 KAMBİYO KARLARI 15.00015.000 TLCevap
  2. B
    BORÇ: 102 BANKALAR 955.200955.200 TL / 653 KOMİSYON GİDERLERİ 4.8004.800 TL --- ALACAK: 120 ALICILAR 960.000960.000 TL
  3. C
    BORÇ: 102 BANKALAR 970.125970.125 TL --- ALACAK: 120 ALICILAR 960.000960.000 TL / 646 KAMBİYO KARLARI 10.12510.125 TL
  4. D
    BORÇ: 102 BANKALAR 970.125970.125 TL / 653 KOMİSYON GİDERLERİ 4.8754.875 TL --- ALACAK: 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 975.000975.000 TL
  5. E
    BORÇ: 102 BANKALAR 975.000975.000 TL --- ALACAK: 120 ALICILAR 960.000960.000 TL / 646 KAMBİYO KARLARI 15.00015.000 TL

Cevap

Tahsilat kaydında bankaya giren net tutar (970.125970.125 TL) ve komisyon gideri (4.8754.875 TL) borçlandırılırken, alacağın kayıtlı değeri (960.000960.000 TL) ve oluşan kur farkı geliri (15.00015.000 TL) alacaklandırılır.
Doğru olan kayıt, banka hesabına giren net tutarı (970.125970.125 TL) ve ödenen komisyonu (4.8754.875 TL) borç tarafta; işletmenin daha önce 32,0032,00 kurundan kaydettiği alacağını (960.000960.000 TL) ve lehine oluşan kur artışını (15.00015.000 TL) alacak tarafta gösteren maddedir.

Adım Adım Çözüm

1
İhracat tarihindeki alacağın TL değerini hesaplayın.
30.000 USD×32,00 TL/USD=960.000 TL30.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 960.000 \text{ TL}
Alacağın muhasebe kayıtlarındaki (120 Alıcılar) başlangıç değerini belirlemek için.
2
Tahsilat tarihindeki brüt bedeli ve banka komisyonunu TL'ye çevirin.
Brüt: 30.000×32,50=975.000 TL30.000 \times 32,50 = 975.000 \text{ TL}. Komisyon: 150×32,50=4.875 TL150 \times 32,50 = 4.875 \text{ TL}.
Tahsilat tarihindeki güncel piyasa değerlerini ve gideri belirlemek için.
3
Banka hesabına geçen net tutarı ve kambiyo karını hesaplayın.
Net Banka: 975.0004.875=970.125 TL975.000 - 4.875 = 970.125 \text{ TL}. Kambiyo Karı: 975.000960.000=15.000 TL975.000 - 960.000 = 15.000 \text{ TL}.
Yevmiye maddesinde kullanılacak nihai tutarları tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Vesaik mukabili ihracat tahsilatında kur farkı ve banka komisyonlarının muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İhracat tarihindeki alacağın TL karşılığı ile tahsilat tarihindeki brüt bedel arasındaki farka odaklanın.
2
Banka komisyonu olan 150150 USD'yi, tahsilat tarihindeki kur (32,5032,50) üzerinden TL'ye çevirerek '653 Komisyon Giderleri' hesabına borç yazmalısınız.
3
Kambiyo karı, brüt bedeller arasındaki farktır (975.000960.000975.000 - 960.000). Bankaya giren tutar ise brüt bedelden komisyonun düşülmüş halidir.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü (Kambiyo Zararı oluşan) bir senaryo için aynı işlemi tekrar ederek kur farkı mantığını pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla