Soru

Zorluk: OrtaHakediş Gelirlerinin Tahakkuku (350-358 Nolu Hesaplar)

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan (A) İnşaat Taahhüt A.Ş., 20262026 yılının Mart ayında bir kamu kurumu ile imzaladığı sözleşme kapsamında yürüttüğü "Atık Su Arıtma Tesisi" projesi için 33 nolu hakediş raporunu hazırlamıştır. Hakediş raporuna ilişkin veriler aşağıdadır:

KalemTutar
Brüt Hakediş Bedeli8.000.0008.000.000 TL
KDV Oranı%20\%20
Gelir Vergisi Tevkifatı (Stopaj) Oranı%5\%5

Söz konusu tutarlar, gerekli yasal kesintiler yapıldıktan sonra işletmenin banka hesabına yatırılmıştır. Buna göre, işletmenin bu hakediş tahakkukuna ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı 8.000.0008.000.000 TL tutarında alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    600 Yurtiçi Satışlar hesabı 8.000.0008.000.000 TL tutarında alacaklandırılır.
  3. C
    360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı 400.000400.000 TL tutarında alacaklandırılır.
  4. D
    152 Mamuller hesabı 8.000.0008.000.000 TL tutarında alacaklandırılır.
  5. E
    102 Bankalar hesabı 9.600.0009.600.000 TL tutarında borçlandırılır.

Cevap

Yapılması gereken yevmiye kaydında 350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri hesabı brüt tutar olan 8.000.0008.000.000 TL üzerinden alacaklandırılmalıdır.
İşletme, yıllara yaygın inşaat işi kapsamında aldığı brüt hakediş tutarını işin bittiği döneme kadar pasif karakterli bir hesap olan '350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri' hesabında alacak olarak takip etmelidir. Bu hesap, geçici kabul yapıldığında kapatılarak ilgili gelir hesabına devredilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir vergisi tevkifatı (stopaj) tutarını hesaplayınız.
8.000.000×0,05=400.0008.000.000 \times 0,05 = 400.000 TL
Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedelleri üzerinden %5\%5 oranında vergi kesintisi yapılır.
2
Hesaplanan KDV tutarını hesaplayınız.
8.000.000×0,20=1.600.0008.000.000 \times 0,20 = 1.600.000 TL
Hizmet teslimi gerçekleştiği için fatura/hakediş üzerindeki KDV tahakkuk ettirilmelidir.
3
Bankaya yatacak net tutarı belirleyiniz.
8.000.000+1.600.000400.000=9.200.0008.000.000 + 1.600.000 - 400.000 = 9.200.000 TL
Brüt hakediş ve KDV toplamından kesilen stopaj düşülerek net tahsilat bulunur.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
102 Bankalar (9.200.0009.200.000 B), 193 Peşin Ödenen Vergi (400.000400.000 B) / 350 Y.Y. İnş. Hak. Bed. (8.000.0008.000.000 A), 391 Hesaplanan KDV (1.600.0001.600.000 A)
Hakediş bedelleri iş bitimine kadar 350 nolu hesapta, KDV ise 391 nolu hesapta alacak tarafta izlenir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişler, işin tamamlandığı (geçici kabulün yapıldığı) tarihe kadar gelir tablosuna aktarılmayıp bilançonun pasifinde 350 nolu hesapta bekletilir.

İpuçları

1
Yıllara yaygın inşaat işlerinde iş bitmeden gelir kaydedilmez.
2
Hakediş bedelleri bilançonun pasifinde hangi kodlu grupta takip edilir?
3
Brüt hakediş bedeli üzerinden stopaj kesintisi yapmayı ve KDV eklemeyi unutmayın; stopaj işletme için bir varlıktır.

Daha Fazla Pratik

İşin bittiği (geçici kabul) tarihteki 170 ve 350 nolu hesapların kapanış kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla