Soru

Zorluk: OrtaMaddi Duran Varlıklarda Amortisman İşlemleri

İşletme, 02.01.202502.01.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 480.000480.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir sanayi tipi soğutucu satın almıştır. Söz konusu duran varlığın faydalı ömrü Maliye Bakanlığı tarafından 33 yıl olarak ilan edilmiştir. İşletme, ilgili varlık için amortisman hesaplamasında "Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış) Yöntemi"ni kullanmayı tercih etmiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve amortisman sınırları dikkate alındığında, işletmenin 20252025 yılı sonunda ayırabileceği maksimum amortisman tutarı kaç TL'dir?

  1. A
    320.000320.000 TL
  2. 240.000240.000 TLCevap
  3. C
    160.000160.000 TL
  4. D
    288.000288.000 TL
  5. E
    20.00020.000 TL

Cevap

İşletmenin ilk yıl ayırabileceği maksimum amortisman tutarı 240.000240.000 TL'dir.
VUK hükümleri uyarınca, azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak amortisman oranı normal amortisman oranının (%100/Faydalı O¨mu¨r)(\%100 / \text{Faydalı Ömür}) iki katıdır. Ancak bu oran hiçbir şekilde %50\%50 seviyesini aşamaz. Soruda verilen varlığın faydalı ömrü 33 yıl olduğundan normal oran %33,33\%33,33 (yaklaşık), hızlandırılmış oran ise %66,66\%66,66 hesaplanır. Üst sınır kuralı gereği %50\%50 oranı uygulanarak 480.000 TL×%50=240.000 TL480.000 \text{ TL} \times \%50 = 240.000 \text{ TL} sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranının hesaplanması
Normal Oran =1/Faydalı O¨mu¨r=1/3=%33,33= 1 / \text{Faydalı Ömür} = 1 / 3 = \%33,33
Azalan bakiyeler yöntemi oranını belirlemek için önce normal amortisman oranının bulunması gerekir.
2
Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) oranının ve yasal sınırın belirlenmesi
Hesaplanan Oran =%33,33×2=%66,66= \%33,33 \times 2 = \%66,66; Uygulanacak Oran =%50= \%50
VUK mükerrer 315. maddeye göre azalan bakiyeler oranı normal oranın iki katıdır, ancak bu oran %50\%50'yi geçemez.
3
İlk yıl amortisman tutarının hesaplanması
480.000 TL×%50=240.000 TL480.000 \text{ TL} \times \%50 = 240.000 \text{ TL}
Duran varlığın maliyet bedeli ile yasal üst sınır olan amortisman oranının çarpılmasıyla ilk yıl payı bulunur.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yönteminde %50 Üst Sınır Kuralı

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde oran hesaplanırken önce normal amortisman oranını bulup ikiyle çarpmalısınız.
2
Bulduğunuz amortisman oranının Vergi Usul Kanunu'ndaki maksimum sınırı aşıp aşmadığını kontrol edin.
3
33 yıl ömür için normal oran %33,33\%33,33 iken iki katı %66,66\%66,66 olur, ancak kanunen bu oran en fazla %50\%50 olabilir.

Daha Fazla Pratik

Faydalı ömrü 5 yıl olan bir varlıkta azalan bakiyeler oranı %40 olacağı için sınırın altında kalacaktır, bu tür bir örnekle pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak 1/3=0,333...1/3 = 0,333... olduğundan iki katı 0,666...0,666... olur. VUK sınırını hatırladığınızda doğrudan matrahın yarısını (%50)(\%50) alarak sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla