Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMenkul Kıymetler

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 4040 TL'den 500500 adet (X) A.Ş. hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve 400400 TL komisyon ödemiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayici 3535 TL olarak tespit edilmiş ve gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin tamamı tanesi 4242 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 1.0001.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.
  3. C
    110 Hisse Senetleri hesabı 17.50017.500 TL alacaklandırılır.
  4. D
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 2.5002.500 TL borçlandırılır.
  5. E
    110 Hisse Senetleri hesabı 20.40020.400 TL alacaklandırılır.

Cevap

Satış işleminde, hisse senetlerinin maliyet bedeli (20.00020.000 TL) ile satış bedeli (21.00021.000 TL) arasındaki fark olan 1.0001.000 TL, 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Doğru cevap, satış kârının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğini belirtir. İşletme hisseleri 4040 TL'den almış (20.00020.000 TL) ve 4242 TL'den satmıştır (21.00021.000 TL). Aradaki 1.0001.000 TL'lik fark doğrudan satış kârıdır. Daha önce ayrılan 2.5002.500 TL'lik karşılık ise maliyetten düşülmez, satış anında 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetini ve komisyon kaydını belirle.
Maliyet: 500×40=20.000500 \times 40 = 20.000 TL. Komisyon (400400 TL) gider yazılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmez, gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığını hesapla.
Değer Düşüklüğü: 20.000−(500×35)=2.50020.000 - (500 \times 35) = 2.500 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, değeri düşen hisse senetleri için karşılık ayrılır (119 hesabı alacaklandırılır).
3
Satış bedelini ve satış kârını hesapla.
Satış Bedeli: 500×42=21.000500 \times 42 = 21.000 TL. Satış Kârı: 21.000−20.00021.000 - 20.000 (Maliyet) = 1.0001.000 TL.
Satış kârı veya zararı, satış bedeli ile net defter değeri değil, satış bedeli ile maliyet bedeli karşılaştırılarak bulunur.
4
Satış kaydında karşılığın iptalini gerçekleştir.
119 hesabı 2.5002.500 TL borçlandırılır, 644 hesabı 2.5002.500 TL alacaklandırılır.
Satılan menkul kıymet için daha önce ayrılan karşılık, satış anında konusu kalmadığı için iptal edilir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin maliyet bedeli esası ve karşılık iptal süreci

Alternatif Yöntem

Kâr/zarar hesaplamasında şu pratik kuralı kullanabilirsiniz: Satış Fiyatı > Alış Fiyatı ise aradaki fark kadar 645 hesabı alacaklanır. Satış Fiyatı < Alış Fiyatı ise fark kadar 655 hesabı borçlanır. Ayrılan karşılık tutarı ise her durumda 644 hesabına alacak olarak aktarılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Menkul Kıymetler

Bu konudan daha fazla soru