Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan (S) Spor Yapıları İnşaat Taahhüt A.Ş., 2025… — KPSS Muhasebe

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işiyle uğraşan (S) Spor Yapıları İnşaat Taahhüt A.Ş., $2025$ yılında başladığı ve $2027$ yılında tamamlamayı taahhüt ettiği 'Şehir Stadyumu Kompleksi' projesi kapsamında, $2026$ yılının Mart ayında düzenlenen $1$ No'lu hakediş raporuna istinaden aşağıdaki veriler üzerinden fatura düzenlemiş ve tutarı banka aracılığıyla tahsil etmiştir:

Hakediş Bileşenleri	Tutarlar
Brüt Hakediş Tutarı	$5.000.000$ TL
KDV Oranı	$\%20$
Gelir Vergisi (Stopaj) Tevkifat Oranı	$\%5$

Buna göre, işletmenin bu hakediş tahakkuku ve tahsilatına ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR $5.750.000$
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $250.000$
350 YILLARA YAYGIN İNŞ. VE ONAR. HAKEDİŞ BEDELLERİ $5.000.000$
391 HESAPLANAN KDV $1.000.000$ Cevap
B
102 BANKALAR $5.750.000$
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $250.000$
600 YURTİÇİ SATIŞLAR $5.000.000$
391 HESAPLANAN KDV $1.000.000$
C
102 BANKALAR $6.000.000$
350 YILLARA YAYGIN İNŞ. VE ONAR. HAKEDİŞ BEDELLERİ $5.000.000$
391 HESAPLANAN KDV $1.000.000$
D
102 BANKALAR $5.700.000$
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $300.000$
350 YILLARA YAYGIN İNŞ. VE ONAR. HAKEDİŞ BEDELLERİ $5.000.000$
391 HESAPLANAN KDV $1.000.000$
E
102 BANKALAR $5.750.000$
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR $250.000$
152 MAMULLER $5.000.000$
391 HESAPLANAN KDV $1.000.000$

Cevap

Bankalar hesabına net tahsilat tutarı olan

5.750.000

TL borç, Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar hesabına %5 tevkifat tutarı olan

250.000

TL borç kaydedilirken; alacak tarafında brüt hakediş için 350 nolu hesap (

5.000.000

TL) ve KDV için 391 nolu hesap (

1.000.000

TL) kullanılır.

Doğru yevmiye maddesinde; banka hesabına net tutar (

5.750.000

TL) borç, peşin ödenen vergi hesabına brüt tutarın %5'i (

250.000

TL) borç kaydedilmiştir. Alacak tarafında ise yıllara yaygın inşaat işinin hakediş bedeli 350 nolu hesapta (

5.000.000

TL) ve hesaplanan KDV (%20 oranında

1.000.000

TL) 391 nolu hesapta gösterilmiştir. Bu kayıt, inşaat muhasebesi standartlarına ve vergi mevzuatına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

KDV tutarının hesaplanması

5.000.000 \times 0,20 = 1.000.000

Yasal düzenlemelere göre hakediş bedeli üzerinden %20 KDV hesaplanmalıdır.

Gelir Vergisi (Stopaj) tevkifatının hesaplanması

5.000.000 \times 0,05 = 250.000

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakediş bedeli üzerinden %5 vergi kesintisi yapılması zorunludur.

Net tahsilat tutarının belirlenmesi

5.000.000 + 1.000.000 - 250.000 = 5.750.000

İşletmenin banka hesabına geçecek olan tutar; brüt bedel ve KDV toplamından vergi kesintisi düşülerek bulunur.

Hesapların belirlenmesi ve kaydın yapılması

102 (B), 193 (B) / 350 (A), 391 (A)

Hakediş geliri iş bitimine kadar 350 nolu pasif hesapta bekletilir, kesilen vergiler 193 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Yıllara yaygın inşaat ve onarım işlerinde hakediş gelirlerinin tahakkuku sırasında dönemsellik ilkesi gereği 600 nolu hesap yerine 350 nolu hesap kullanılır.

İpuçları

Yıllara yaygın inşaat işlerinde hakedişler bir 'gelir' değil, geçici bir 'borç' (hakediş bedeli) olarak kaydedilir.

Brüt hakediş tutarı üzerinden %5 oranında vergi tevkifatı yapmayı ve bunu 193 nolu hesapta izlemeyi unutmayın.

Yevmiye kaydında 350 (Alacaklı), 391 (Alacaklı), 193 (Borçlu) ve 102 (Borçlu) hesapları yer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

İş bitiminde (geçici kabulde) 350 nolu hesabın 600 nolu hesaba nasıl devredildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular